Mijn hond begrijpt me (niet?)


Reiger Kiri komt drie keer daags op bezoek bij Alberdina en haar man las ik in de NRC van een aantal dagen geleden. Hij kijkt tv en eet stukjes kip en slaat op de vlucht als hij/zij Gerard Joling hoort lachen. Begrijpelijk natuurlijk.

Heerlijk om te lezen dit soort dierenverhalen. Zouden dieren nu echt menselijke emoties hebben? Wij, de mensheid denken van wel. We begrijpen dieren vanuit ons eigen referentiekader en projecteren onze emoties op het dier denk ik. Zelf doe ik dat ook. Mijn teckel begrijpt me helemaal en ik hem. Soms voeren we een goed gesprek samen. Hij voelt het als ik verdrietig ben en lacht als het hele gezin blij is. Ook knipoogt hij. Is mijn hond net zo slim als ik ben? En voelt hij wat ik voel?

Ook in de NRC, uit april 2016, Een interview met Frans de Waal* over zijn nieuwe boek Zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn? Lees het interview maar eens.

In de titel verwijst De Waal naar slecht opgezette intelligentietesten waar onderzoekers grote conclusies aan verbinden. Zo zouden olifanten zichzelf niet in spiegels herkennen. Logisch, schrijft De Waal, als je een olifant een mensenspiegel voorhoudt. Samen met collega’s zette De Waal olifanten voor een spiegel van olifantenformaat en voilà: de olifant bestudeerde zichzelf uitgebreid,  aldus de tekst in het bijschrift van het interview gehouden en geschreven door Lucas Brouwers.

Het intrigeert me wel. In welke eigen wereld leven de dieren? Wat is hun referentiekader? Hoe intelligent zijn ze wel niet? En hoe zit het echt met die emoties?

"Dieren drijven niet alleen op instinct en aangeleerde reactie. Dieren zijn slim en hebben emoties", zegt Frans de Waal. "Om dat te ontdekken moet je wel slim onderzoek doen." Hij bedoelt daar volgens mij mee dat het dier bekeken zou moeten worden zonder ons menselijke referentiekader. Dus puur kijkend zoals het dier is. Moeilijk denk ik, want we denken nu eenmaal vanuit onze menselijke patronen.

"Elk dier heeft zijn eigen verhaal te vertellen" zegt Frans de Waal. En dan denk ik opeens aan de rouwende Orka moeder die haar kind boven het hoofd bleef houden, aan olifanten die op kilometers afstand water ruiken en aan bijen die op hun eigen manier kleuren blijken te zien.

Prachtig toch? Dat dieren een eigen leefwereld, intelligentie en scala aan emoties hebben? Op hun eigen unieke manier. Ik ga het boek van Frans de Waal alsnog lezen om er meer over te leren en te begrijpen.

Ondertussen blijf ik wel genieten van "menselijke dierenverhalen". Zoals die andere reiger die met zijn snavel bijna vast zat in de automatiek van de Febo. Die had vast trek in een kroketje. Of zoals de reclame van de  olifant die zijn pester van vroeger een oplawaai geeft. En ik blijf mooie gesprekken met mijn teckel voeren. Op zijn eigen trouwe en lieve manier begrijpt hij me volledig.

*Frans de Waal (1948) is een Nederlandse bioloog die hoogleraar Psychologie is aan de Emory University in Atlanta en directeur van Living Links, dat deel uitmaakt van het Yerkes National Research Center aldaar. Hij is wereldwijd bekend en behoort volgens het tijdschrift TIME tot de top 100 meest invloedrijke personen. Van hem verschenen eerder bij Uitgeverij Contact, Van nature goed, Chimpansee politiek, De aap en de sushimeester, De aap in ons , De aap en de filosoof en Een tijd voor empathie. Ik heb het hier over het boek Zijn we slim genoeg om te weten hoe slim dieren zijn?

* Dit bericht is ook verschenen op mijn blog :kijkenlees.wordpress.com


help

Hieronder kunnen je vrienden zich aanmelden. Jullie krijgen beiden gelijk een beloning van 125 Yp. Je kunt het helemaal bewerken en op maat maken.Weghalen is ook heel eenvoudig met het rode kruisje als je er met je muis op gaat staan.