Dan moet ik de uitvaart regelen van mijn man.


Mijn man lag nog op de IC en ik zat met mijn schoonzus, een vriend en vriendin in de familiekamer van de IC. De artsen hadden net uitgelegd wat er allemaal gebeurd was.

We gaan naar huis, zonder mijn man

Het werd tijd om naar huis te gaan, ondertussen belde mijn ouders ook want die zouden samen met mijn broer naar mij toe komen. Ze vertelde dat ze aangekomen waren en stelde voor om naar het ziekenhuis te komen. We waren bijna klaar met het gesprek dus ik zei dat ze beter daar konden wachten en dat we zo onderweg zouden gaan. Toen we het gesprek afgerond hadden gingen we naar beneden. Mijn man achterlatend in het ziekenhuis. Hij zou naar het mortuarium overgebracht worden want de isoleer kamer moest weer vrij gemaakt worden voor een mogelijk andere patiënt. Die isoleerkamer is een mooie plek en ik was blij dat mijn man tijdens de dagen op de IC daar lag. Dit was de rustigste plek op de IC.

Kleine praktische zaken

Toen we thuis waren werd het tijd voor de uitvaartondernemer, uitvaartverzekering en dat soort dingen. Onze vriendin ging weer naar haar werk. Onze vriend haalde wat boodschappen voor mij. Mijn schoonzus belde het uitvaartcentrum en ik pakte alle papieren erbij die nodig waren. Mijn schoonzus gaf mij de tip om na te denken wat er op de kaart moest komen te staan. Dat wist ik want daar hadden we het wel eens een keertje over gehad. Nog een paar keer nadenken en schrijven kwam ik tot een mooie tekst die alle lading voor dat moment dekte. De ene voor de buitenkant de andere voor de binnenkant.

Nadenken over de uitvaart

De uitvaart moest in elkaar gedraaid worden. Welke liederen, wat voor tekst, wie spreekt er en wie spreekt er niet. Wie kan het en wie kan het niet. Wie mag er wel komen en wie niet. Ik heb één koppel laten komen omdat ze vrienden zijn/waren van mijn man maar hier was niet iedereen gelukkig mee. Mijn motto was: Je kunt het maar één keer goed doen en mijn man zou willen dat zij er bij zijn. Ook ben ik van mening dat je mensen de kans moet geven op afscheid te nemen van hun vriend of maatje. Ik vertrouwde er op dat deze twee mensen zich een beetje zouden aanpassen. Later bleek dit ten onrechte, helaas. Maar ik kan mijzelf recht in de ogen zien door hun de kans te hebben gegeven om er bij te zijn. Er zijn zoveel zaken die je moet regelen als het om een uitvaart gaat. Daar sta je nooit echt bij stil. Er zijn ook zo veel dingen waar je rekening mee moet houden. Dat had ik nooit verwacht.

Keuzes maken voor de uitvaart

Begraven of cremeren?
Ik wist dat mijn man gecremeerd wilde worden. Dat was dus “makkelijk”.
Wat voor kist?
Ik wist niet meer wat mijn man wilde dus heb ik het maar gegokt. We hebben wel eens gekscherend gezegd van we laten een kist maken. Maar hoe en wat precies, ik wist het niet meer en er moest binnen een paar uur een kist zijn dus dat was niet mogelijk.
De kaart moet uitgezocht worden.
Wat voor kaart zou mooi zijn en met welke gedachte kies ik de kaart, welke geeft een deel van zijn leven of karakter weer? De hele rouw kaart was in je en jij. Niet in een u stijl want zo was mijn man niet. Hij zou dit ook zo gewild hebben. Het kon mij niks schelen wat andere hier van vonden het is zijn crematie niet die van een ander.
Waar opbaren, thuis of in het uitvaartcentrum?
Ik had hem graag thuis gehad maar ik vond het voor onze zoon beter dat mijn man in het uitvaartcentrum lag. Deze beslissing heb ik met mijn verstand genomen en deed mij enorm veel pijn. Hoe graag mijn man ook thuis wilde zijn ik durfde het niet. Ik was bang dat onze zoon hier een trauma aan over hield.
Hoe wil ik het met de bloemen?
Onze zoon en ik zorgde voor een bloemstuk of liever gezegd ik. Mijn ouders en broer zorgde voor een bloemstuk. Mijn schoonzusters en zwagers zorgden ook voor een bloemstuk. Daarnaast wilde ik niet dat er te veel bloemstukken zouden komen dus liet ik op de rouwkaart zetten dat wij het mooi zouden vinden als iedereen één bloem mee zouden nemen. Dat heb ik geweten. De kist was bedolven onder de bloemen.
Wel of niet condoleren en wanneer?
Condoleren kan achteraf, niet voor de crematie. Ik kan niet gewoon ergens in een zaaltje gaan staan en dan de rij voor peutjes geven afwachten. Daar heb ik altijd zo’n hekel aan. Ik heb dus wel wat meer begrafenissen gehad maar dan als kleindochter. Ik kon het niet aan om eerst iedereen te zien en dan ook nog de uitvaart goed mee te beleven. Achteraf, na de crematie en koffietafel kwam als nog iedereen langs om te condoleren.
Wat wilde ik dat mensen (niet) aan hadden?
Dat was een lastige. Je wilt graag dat mensen respect geven maar in een kostuum of nette jurk? Nee. Zo was mijn man niet dus dit wilde ik niet. Dus liet ik op de rouwkaart zetten kom zoals je bent.
Wat moet er bij de koffie?
Gevulde koeken met amandelspijs! Echt waar hier hebben we het wel eens over gehad. Ook kwam iedereen van ver dus een paar bolletjes was geen overbodige luxe. Die gevulde koeken verwijst naar zijn jeugd en jonge jaren en het gezin waar hij uit kwam.
Wanneer is de crematie en op welk tijdstip?
Mijn man overleed op een vrijdag, dan zit het weekend er tussen en mensen moeten de mogelijkheid krijgen om vrij te regelen. Ook moeten ze de tijd krijgen om op tijd te komen en ik moet de tijd hebben om onze zoon zelf weg te brengen en op te halen.
Kan onze zoon mee of moet dat op een andere manier?
Nee dat was niet goed geweest. Ik heb besloten dat het beter was voor hem dat hij op de dag zelf op zijn vertrouwde plekje zou zijn. Zijn gedrag was toen nog zo klein en jong dat dit voor hem niet goed was. Ik heb op een eerder moment het voor hem mogelijk gemaakt om afscheid te nemen van papa.
Wat voor liederen moeten er gedraaid worden?
Een week of wat voor zijn crematie heb ik geëist dat mijn man liederen zou noemen. Deze heb ik opgeschreven en zou ik draaien. Ik heb één lied niet gedraaid omdat dit niet kon. Ik wilde voor onze zoon een complete familie proberen te maken. Niet alleen mijn familie. Hoe moeilijk deze keuze ook was, ik heb deze keuze gemaakt. Dat lied heb ik vervangen voor een ander lied waar ik hem op betrapte toen hij zo ziek was.
Wie spreekt er en wie niet?
In het kort kwam het er op neer dat ik en onze vriend spraken. Meer was niet mogelijk. Waarom? Dat laat ik in het midden. Ook had ik van mijn man een stuk tekst gekregen waarvan hij wilde dat dit voorgelezen werd. Dit kon ik verwerken in mijn verhaal.
Ga ik mee naar de ovenruimte?
Dat is een moeilijke vraag. Mijn mening is dat ik ook mee gegaan zou zijn naar het graf dus ging ik ook mee naar de ovenruimte. Ik heb heel ergens die dag wel wat gelachen. Als ik kijk naar het karakter van mijn man. Als de crematoriummedewerkers iemand de oven in schuiven dan maken ze uit respect een buiging. Ik zat mij echt af te vragen wat mijn man hier nu van gevonden zou hebben. Hij had een motto, doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg.
Wat doe ik met de bloemen?
Als iemand begraven word dan gaan de bloemen op of in het graf. Ik koos er voor om de bloemstukken mee te nemen naar huis en de bloemen die op de kist lagen mee te geven in de oven. Hiervoor moest er wel eerst al het cellofaan af gehaald worden. Dat kan namelijk niet mee in de oven.
Neem je de uitvaart op en op welke manier?
Ik heb een DVD laten maken. Op deze manier kan onze zoon in de toekomst zien hoe de uitvaart van papa was. Hij kon er dan wel niet bij zijn maar hij kan later wel zien wat er tijdens de uitvaart gebeurd is. Ook heb ik later een fotoboek gemaakt met alleen foto's van het ziekenhuis en de uitvaart.

Wie was mijn man, jullie broer, zwager, schoonzoon of vriend?
Met de uitvaart heb ik geprobeerd om een beeld te geven van de man die ik gekend heb en van wie ik hield (en nog steeds houd). Dat was mijn doel van de uitvaart. Niet om te hengelen in het verleden en oude koeien uit de sloot halen. Dat is mij gelukt. Helaas heb ik ook ervaren dat er mensen zijn die denken dat zij mee konden beslissen of dat ze mogen zeggen dat ik niet gehandeld zou hebben naar wat mijn man wilde. Het ging wel is waar om twee personen maar toch. Dat doe je niet. Ik weet dat mijn man alles voor zijn zoon over had. Dus ook dat ik dingen moest laten en op een subtiele manier zou aanstippen.

Een draaiboek als hulpmiddel.

Zoals ik al schreef werkt mijn schoonzus in de uitvaartbranche. Zij gaf mij tips en zij stuurde mij een draaiboek op. Dit is een document waar je kijkt hoe het moet. Wanneer moet welk lied en wanneer spreek wie. Allemaal dingen waar je zo zelf niet over nadenkt. Hier heb ik heel veel aan gehad. Zonder dit document was het niet goed gelukt om de uitvaart in elkaar te zetten zoals ik dacht dat het goed was.

Lees hier deel 1 van deze serie
Lees hier deel 2 van deze serie
Lees hier deel 3 van deze serie
Lees hier deel 4 van deze serie
lees hier deel 6 van deze serie