De laatste rustplaats van Hannie Schaft, het... Z

De laatste rustplaats van Hannie Schaft, het meisje met het rode haar.

Misschien heb je wel eens gehoord van Het meisje met het rode haar, of van Hannie Schaft?

Beide zijn een en dezelfde persoon, of beter gezegd: waren, want Hannie Schaft leeft niet meer.

Ik wil een serie blogs schrijven over deze iconische vrouw, en begin in dit blog bij het eind: haar laatste rustplaats.


Wie was Hannie Schaft?

Hannie, of eigenlijk Jo of Jopie Schaft was een Haarlemse verzetsstrijdster in de tweede wereldoorlog.

Wanneer ze nog geleefd zou hebben was ze bijna mijn buurvrouw geweest (ik woon in een dorp dat tegen Haarlem aan ligt).


Hannie Schaft heeft een boeiend leven geleid, ze heeft zich, samen met vele anderen verzet tegen de Nazi's.

Op 21 maart 1945 is Hannie Schaft opgepakt bij een wegversperring aan de Jan Gijzenkade in Haarlem Noord.

Ze was op weg naar IJmuiden, en in haar fietstassen werden illegale krantjes en een pistool gevonden.

De nazi's waren al een tijdje naar haar op zoek, maar zochten een meisje met rood haar.

Op 17 april 1945 is Hannie Schaft geëxecuteerd in de duinen van Bloemendaal.

hannieschaft

In de Bloemendaalse duinen zijn, na de oorlog meerdere massagraven aangetroffen.

In 45 grafkuilen werden 422 lichamen gevonden van verzetsstrijders.

Zij zijn niet allemaal in de duinen geëxecuteerd, dat waren circa 100 personen.

Op één na zijn het allemaal mannen geweest. Die ene vrouw was Hannie Schaft.


Uit eerbied voor de slachtoffers is direct begonnen met het opgraven van de lichamen, en velen zijn begraven in hun eigen omgeving.

372 slachtoffers kregen een eigen graf in de duinen bij Bloemendaal: op de Eerebegraafplaats.

Dit is ook de plek waar Hannie Schaft haar laatste rustplaats heeft gevonden.

In dit blog laat ik je graag zien hoe de eerebgraafplaats er uit ziet.

hannieschaft

Wanneer je van Haarlem naar Zandvoort rijdt, valt je aan de rechterkant van de weg ongetwijfeld de wapperende Nederlandse vlag op.

Deze steekt boven het duin uit. Naast de weg vind je een bescheiden bordje: Erebegraafplaats.

Ik rij regelmatig langs deze plek, en heb al lange tijd de wens deze plek nog eens te bezoeken.

Ik ben er lang geleden geweest, en wist dat Hannie Schaft er begraven ligt, samen met meerdere andere,

Dit keer nam ik de afslag en reed via het verharde pad de duinen in.

Vrijwel direct waan je je in een vrije omgeving, en valt de rust op.

In de duinen bij Bloemendaal vind je veel Duindoorn, veel Helmgras, en stilte.

Ik parkeerde mijn auto op de parkeerplek, en vertrok daar richting de begraafplaats.

Aan het begin van het pad vind je uitleg over het ontstaan van de begraafplaats, en de regels die je dient te respecteren.


Het pad is eerst verhard grind, en gaat vervolgens over in een stenen trap.

Er is een invalidentoegang: daarvoor volg je het bord naar de invalidenparkeerplaats, je komt dan van de andere kant bij de begraafplaats.

Onderaan de trap vind je het auditorium, een prachtige plek, waar jaarlijks herdenkingen worden gehouden.

De trap loopt naar de begraafplaats, die omsloten wordt door een bescheiden muur, en een poort die overdag open staat.

hannieschaft

Wanneer je de houten poort doorgaat vind je aan de rechterkant vier enorme rolodex rollen.

Daarop de namen, en verhalen van alle verzetsstrijders die hier begraven zijn, en het nummer van hun graf.

Vanaf die plek kun je met gemak de hele begraafplaats overzien, het is namelijk niet groot, maar wel indrukwekkend.


Op de begraafplaats heerst een serene rust (ik was er volledig alleen).

Je vindt bij binnenkomst een enorme urn, waarin de as is verzameld van verzetsstrijders die zijn gecremeerd voor het einde van de oorlog.

hannieschaft



Op de urn staat geschreven:


Der helden asch is hier vergaard

Hun geest blijve in ons hart bewaard


De urn is van Brons, en gemaakt door Oswald Wenckebach (Bron: Eerebegraafplaats).


Verzonken liggen de graven. Vanaf alle kanten zijn er stapstenen om naar beneden te lopen, om de graven te kunnen bezoeken.

De lichamen van de slachtoffers zijn in groepen begraven, men heeft geprobeerd de slachtoffers te groeperen bij elkaar, zoals zij ook bij leven vrienden waren.


Kijkend naar de grafstenen valt op: deze mensen waren jong, erg jong.

En ze waren niet allemaal Nederlands. Iedereen krijgt hier hetzelfde respect.


Op de begraafplaats, ik schreef het al, heerst een serene rust.

Het is duidelijk dat de graven nog regelmatig bezocht worden. Op vele stenen liggen kleine steentjes, een Joods gebruik.

Soms laten mensen bloemen achter, een potje snoepjes, een sleutelhanger.

Het graf van Hannie Schaft bevat de meeste souvenirtjes.

Hannie Schaft staat symbool voor alle verzetsstrijders in Nederland.

hannieschaft
hannieschaft
hannieschaft

372 grafstenen.

hannieschaft

Meer dan 372 personen die hun leven hebben gegeven, liggen hier te rusten.

hannieschaft

Aan de andere zijde van de begraafplaats vind je een grote klok, en de Nederlandse vlag.

De klok komt oorspronkelijk uit het gemeentehuis van Overveen, dat inmiddels is gesloopt.

Erachter is een klein strooiveld, voor de as van partners van de hier begravenen, of mede verzetsstrijders.


Vanaf deze plek, naast het strooiveldje heb je een mooi overzicht over de gehele begraafplaats, en het kruis, op het hoogste punt van het duin:

hannieschaft

Bij de klok hangen ook, aan de zijde van de begraafplaats gedenkplaten.

Op deze platen wordt het verhaal van de oorlog verteld.


Deze Erebegraafplaats (of Eerebegraafplaats zoals hij officieel heet), is een serene, bescheiden plek.

Het is er stil, je bent midden in de duinen, en toch is het goed bereikbaar.

Ik was er alleen, en voelde de rust, en op een bepaald moment twee ogen in mijn rug.

Toen ik omkeek stond er een hert: zijn kop net over de muur, naar mij te kijken.

Uiteraard wilde ik hem graag op de foto zetten, maar hij liep weg, ik kon hem nog net in de omringende bossen fotograferen.

De aanwezigheid van dit hert zegt iets over de rust op deze plek.

hannieschaft

De begraafplaats wordt onderhouden door de stichting "De Eerebegraafplaats te Bloemendaal".

Zij organiseren lezingen en rondleidingen voor groepen.

Op de website is veel informatie over deze plek te vinden.


Wanneer je in de gelegenheid bent, zou ik je zeker aanraden om deze plek, de laatste rustplaats van (onder anderen) Hannie Schaft aan te doen.


Dit blog is een eerste in een serie over Hannie Schaft, ik ben van plan binnenkort de wandeling te maken langs de vindplekken van de diverse massagraven.

Hierover zal ik tzt schrijven. Ik heb een kort filmpje gemaakt op de begraafplaats: dat vind je hier (opent in een nieuw venster).

Over Hannie Schaft is een film gemaakt, die op haar leven is gebaseerd. Je vindt de film HIER.


Eerebegraafplaats Bloemendaal

Zeeweg 26

2051EC Overveen


#hannieschaft #erebegraafplaats #overveen #bloemendaal  #respect        

Share
DM