De onbekende swastika


INLEIDING

Wie een swastika ziet, zal deze ongetwijfeld direct met Adolf Hitler en het Derde Rijk associeëren. De connotaties met de swastika zijn in het algemeen negatief. Hij staat voor de meesten symbool voor de moord op miljoenen mensen en voor een van de meest vernietigende oorlogen die de mensheid ooit heeft gekend. Veel minder bekend is dat de swastika al duizenden jaren voor Adolf Hitler als symbool werd gebruikt, door tal van culturen verspreid over de gehele wereld.

BETEKENIS

Swastika (svastika) is Sanskriet en betekent ‘welzijn‘ (su=goed, asti=zijn, met ka als een achtervoegsel) in de zin van [het bereiken van] een gezond en gelukkig leven. De diepere betekenis duidt op [een streven naar] de definitieve overwinning van dharma op adharma, een niet-egoïstisch leven met verheven gedachtes en gevoelens. 

De virtuele rotatie van de swastika staat voor de cycli van het leven die eeuwig rond een centrale as roteren, wat onder andere ook gesymboliseerd wordt door het eeuwige komen en gaan der seizoenen, door de rotaties van de aarde rond de zon en van ons zonnestelsel rond een centrale zon in de Melkweg.

DRAAIRICHTING

De swastika kan op twee manieren worden voorgesteld, met de uiteinden van het kruis naar rechts wijzend en daarmee rechtsom (met de klok mee) roterend, dan wel met de uiteinden van het kruis naar links wijzend en daarmee linksom (tegen de klok in) roterend. De rechtsom roterende swastika symboliseert de zon staat voor de scheppende kracht van natuurlijke evolutie, linksom roterend symboliseert het magie en staat het voor tegennatuurlijke, vernietigende krachten. Het hakenkruis van Hitler was een rechtsom draaiende swastika.

OORSPRONG

De oorsprong van de swastika is onbekend. Het enige wat we kunnen vaststellen is dat de swastika wereldwijd en in tal van culturen als symbool is gebruikt, zoals in diverse Neolithische beschavingen, in het antieke en moderne India, in Indonesië, Centraal Azië, Tibet, Japan, bij de Azteken, de Maya’s en de Inca’s, bij de Navajo’s en andere indianen stammen, in Peru, Assyrië en Chaldea, bij de oude Grieken, in Scandinavië, bij de Galliërs, de Etrusken, de Kelten en de Slavische volkeren, enzovoort.

Tot in de eerste decennia van de twintigste eeuw is de swastika nog veelvuldig gebruikt als een symbool voor voorspoed en geluk, bijvoorbeeld als decoratie op de verpakking van allerlei producten, op ansichtkaarten, op munten, op gebouwen, op de shirts van sportteams, enzovoort.

Pas nadat Hitler de swastika als symbool van het Derde Rijk had geadopteerd, raakte de swastika vanwege de sterke negatieve connotaties die toen aan dit symbool verbonden waren, langzaam maar zeker in onmin bij een groot deel van de wereld.

De oudst bekende voorstelling van de swastika is gevonden op een 12.000 jaar oud ivoren beeldje van een vogel dat opgegraven is in Mezine in de Oekraïne.

© Dewaputra