Wat moet je doen bij het vinden van een overleden familielid?


Het vinden van een familielid dat plots #overleden is, is een gruwelijke ontdekking. Er gaat op zo een moment van alles door je heen. Maar ongeloof is zowat je grootste gedacht. Hoe iemand reageert op een dergelijke gebeurtenis is zeer verschillend. De ene persoon begint te schreeuwen, een andere onophoudelijk te huilen, nog een ander zakt ter plekke in elkaar of je kan ook gewoon in shock zijn en de aarde onder je voeten voelen wegglippen. Toch zijn die eerste momenten erg belangrijk en hoewel je niet in staat zal lijken om ook maar iets te doen, zal je toch moeten reageren. Je moet bijvoorbeeld checken of de persoon daadwerkelijk dood is. Iemand kan er overleden uitzien, maar misschien nog wel te redden vallen. Misschien is hij/zij gewoon bewusteloos.

  • Leg je hoofd op de borstkas en luister wat je hoort, voel of de borstkas op en neer gaat. Bij iemand die op de buik ligt, kan deze handeling niet uitgevoerd worden.

  • Hou je hand lichtjes voor de mond van de persoon om te voelen of er lucht aanwezig is door uitademing.

  • Voel of er nog een hartslag aanwezig is. Dat kan door met de toppen van je vingers in de hals te voelen of via de pols van het familielid. Probeer die handeling maar eens bij jezelf, nu op dit moment, en je zal je hart voelen kloppen. Dat is jouw hartslag.

  • Voelt het lichaam koud of warm aan?

  • Zijn er blauwe of paarse plekken aanwezig (gewoon zo op het eerste zicht)?


Hulpdiensten bellen

  • Bel 100 met je telefoon (voor België). Je zal gestresseerd zijn en misschien wartaal uitslaan door de situatie. Dit is volstrekt normaal, maar toch moet je proberen om zo duidelijk mogelijk te spreken. De operator aan de andere kant van de lijn kan je enkel helpen als je duidelijk praat. Welke informatie moet de operator zo snel mogelijk hebben?

  • WIE: vertel wie je bent, eventueel je connectie met het slachtoffer (zeker als je een familielid bent).

  • WAAR: geef zo snel mogelijk het adres waar je je bevindt, waar het slachtoffer is.

  • WAT: vertel wat je aangetroffen hebt en in welke staat het lichaam van het slachtoffer zich bevindt.

  • BLIJF AAN DE LIJN: de operator zal je nog vragen stellen, terwijl je wacht op de komst van de hulpdiensten. Hoogstwaarschijnlijk vragen ze je om de bovenstaande handelingen (check) uit te voeren. Je antwoordt duidelijk wat je al gedaan hebt en of een handeling mogelijk is of niet.

  • REANIMATIE: de operator kan je vragen om je telefoon op luidspreker ofzo te zetten, zodat je beide handen vrij hebt en je vertellen dat je reanimatie moet gaan opstarten. Daarvoor moet het lichaam op de rug, op de grond worden gelegd. Lukt dit niet doordat het lichaam op de buik ligt en te zwaar geworden is door bijvoorbeeld rigor mortis, dan weet de operator 'hoe laat het is' en gaat je dan vertellen dat de hulpdiensten onderweg zijn.


Wat is rigor mortis?

Rigor mortis zijn mooie woorden voor het stijf worden van een lichaam dat dood is. Wanneer iemand overlijdt, gaat het lichaam afkoelen en na enkele uren (tussen 2 en 6 uur), gaan de spieren in het lichaam verstijven. Rigor mortis begint bij de oogleden, kaak en nek en breidt zich dan langzaam verder uit over alle lichaamsdelen. Het lichaam verandert van kleur omdat er geen bloed meer wordt rond gepompt en daardoor wordt de huid bleek. Op de plaatsen waar het bloed zich verzamelt, ontstaan er blauwe of paarse lijkvlekken, wat men livor mortis noemt.


Hulpdiensten

  • Zet de deur open en doe het licht aan (als het avond is), zodat de hulpdiensten snel zien waar ze moeten zijn.

  • Ondertussen kan je directe familie inlichten, want de minuten zullen uren lijken.

  • Wanneer de hulpdiensten aankomen, breng je hen zo snel mogelijk naar het slachtoffer.

  • De aanwezige arts zal het lichaam onderzoeken.

  • Verplegers zullen vragen stellen die op dat moment onbenullig lijken, maar van groot belang kunnen zijn: Was de persoon gezond? Waren er zelfmoordgedachten? Heeft de hond binnenshuis geplast? Hoe heb je het lichaam gevonden? Heb je het lichaam verplaatst? Wanneer heb je de persoon voor het laatst gezien / gehoord? Stond de tv aan? Enzovoort. De vragen zullen je verschrikkelijk moe maken omdat je gewoon niet helder kan nadenken. Elke vraag zal het uiterste beetje concentratievermogen van je vragen.

  • Bij een natuurlijke dood, zonder aanwijzingen op een misdaad of zelfmoord, zal de arts een medisch verslag opmaken van overlijden. In België is dit verplicht.

  • De hulpdiensten zullen je daarna hun medeleven betuigen en je vertellen wat de volgende stap is die je moet zetten: de begrafenisondernemer bellen.

  • Belangrijk om te weten: de hulpdiensten nemen het lichaam van het slachtoffer niet mee.


Begrafenisondernemer

  • Je belt een begrafenisondernemer naar keuze en vertelt dat er iemand (naam) overleden is.

  • Er gaat gevraagd worden wanneer het lichaam opgehaald mag worden: onmiddellijk of wat later. Dat is zo omdat er soms andere familieleden het slachtoffer willen zien.

  • In het eerste geval, maakt de begrafenisondernemer zijn lijkwagen klaar om het lichaam op te halen.

  • In het tweede geval, wacht de begrafenisondernemer tot je opnieuw belt dat hij het lichaam mag komen halen.

  • Wanneer de begrafenisondernemer ter plaatse is, zullen er kleren moeten uitgezocht worden voor het slachtoffer. Op dergelijk moment lijkt dat bijna een onmogelijke opgave.

  • De kleren mogen niet te strak zijn omdat een dood lichaam niet lenig en buigzaam is. Het bovenstuk moet de borstkas zoveel mogelijk bedekken. Denk er ook aan dat dit de kleren worden voor de bezichtiging en voor in de doodskist.

  • De begrafenisondernemer maakt het lichaam klaar voor vervoer, deelt zijn deelneming mee aan de mensen die aanwezig zijn en maakt een afspraak voor de volgende dag om de begrafenis te kunnen regelen.