Stijgende zeespiegel zou hele steden tegen 2050 kunnen vernietigen


Een nieuwe studie waarschuwt dat tegen het jaar 2050, hele steden kunnen weggevaagd zijn van de kaart door de stijgende zeespiegel. Onderzoekers van Climate Central ontdekten dat honderden miljoenen meer mensen dan voorheen dachten te leven op land met een risico op kust overstromingen in verband met klimaatverandering. In de studie gebruikten de onderzoekers een nieuw digitaal hoogtemodel genaamd CoastelDEM om het effect of de stijgende #zeespiegel in de komende 30 jaar te modelleren. Het model geeft aan dat tegen 2050 het land, waar nu 300 miljoen mensen wonen, onder water zal liggen. Terwijl het land, dat bezet wordt door 150 miljoen mensen, volledig zal worden weggevaagd. De meeste van deze gebieden bevinden zich in Azië, met 70% van het totale aantal mensen wereldwijd dat op betrokken land woont in China, Bangladesh, India, Vietnam, Indonesië, Thailand, de Filippijnen en Japan. De dreiging is echter niet beperkt tot alleen Azië.


onder verhoogde of nieuwe kustverdediging kunnen populaties in deze gebieden binnen 30 jaar regelmatig worden geconfronteerd met overstromingen of permanente overstromingen.

Climate Central


Zeespiegelstijging

De wereldwijde zeespiegel is de afgelopen eeuw gestegen en ook de snelheid waarmee het niveau stijgt, is de afgelopen decennia gestegen. Hogere zeespiegel betekent dat dodelijke en destructieve stormvloeden verder landinwaarts gaan dan vroeger, wat ook betekent dat er vaker overlast optreedt. Verstorende en dure overstromingen worden naar schatting 300 tot 900 procent frequenter binnen kustgemeenschappen in de Verenigde Staten veroorzaakt dan 50 jaar geleden. De twee belangrijkste oorzaken van wereldwijde zeespiegelstijging zijn thermische expansie veroorzaakt door opwarming van de oceaan (omdat water uitzet als het opwarmt) en toegenomen smelten van ijs op het land, zoals gletsjers en ijskappen. De oceanen absorberen meer dan 90 procent van de verhoogde luchtwarmte die gepaard gaat met emissies door menselijke activiteit. Met aanhoudende oceaan- en atmosferische opwarming zal de zeespiegel waarschijnlijk vele eeuwen stijgen met snelheden hoger dan die van de huidige eeuw. In de Verenigde Staten woont bijna 40 procent van de bevolking in kustgebieden met een relatief hoge bevolkingsdichtheid, waar de zeespiegel een rol speelt bij overstromingen, kustlijn erosie en gevaren door stormen. Wereldwijd liggen acht van de 10 grootste steden ter wereld in de buurt van een kust, volgens de Atlas of the Oceans van de VN.

De onderzoekers hopen dat hun bevindingen kustgemeenschappen zullen aanmoedigen zich voor te bereiden op de toekomst. In hun studie, gepubliceerd in Nature, schreven de onderzoekers:


Als onze bevindingen standhouden, moeten kustgemeenschappen wereldwijd zich voorbereiden op een veel moeilijkere toekomst dan momenteel wordt verwacht.

Onderzoekers


Zeespiegelstijging Nederland

Nederland staat bekend om zijn polders en dijken. Om het zeewater op afstand te houden, moeten de dijken worden verhoogd. Als gevolg hiervan zullen de polders achter hen relatief dieper worden, waardoor ze kwetsbaarder en duurder in onderhoud worden. Deze hogere dijken zijn ook een probleem op zich: ze voorkomen natuurlijk slib, waardoor onze delta niet kan meegroeien met de oprukkende zee. Nederland heeft geen Plan B voor een scenario waarin de zeespiegel sneller stijgt dan ze in het Deltaprogramma hebben verklaard. Tegelijkertijd is er geen behoorlijk openbaar debat over deze kwestie, ondanks de dringende behoefte daaraan. Niet ergens in de toekomst, maar nu, omdat er vandaag toch wel een aantal belangrijke keuzes moeten gemaakt worden. Vooral als je bedenkt hoe lang het duurt om plannen te ontwikkelen en uit te voeren. Iedereen die recent onderzoek naar de zeespiegel heeft gevolgd, heeft een toename van ijsverlies op Groenland en Antarctica opgemerkt. Satellietwaarnemingen tonen ook aan dat de zeespiegelstijging wereldwijd versnelt: in de twintigste eeuw was de gemiddelde snelheid wereldwijd minder dan 2 millimeter per jaar; na de eeuwwisseling had het al ongeveer 3 millimeter bereikt en in het laatste decennium is het gestegen tot 4,3 millimeter per jaar. Deze versnelling zal doorgaan, maar het is natuurlijk onzeker in welk tempo.

In Nederland hebben ze de toekomst niet meer in eigen hand. Ze zijn direct afhankelijk van het succes of falen van het huidige internationale klimaatbeleid voor hun voortbestaan. En omdat het zeer onzeker is of dat beleid echt resultaten zal opleveren, waarschuwen experts dat zij als land een volwaardig plan moeten hebben dat ook de mogelijkheid in overweging neemt dat Nederland het misschien niet haalt.


Is wonen onder zeeniveau nog steeds een verantwoorde optie? Op de lange termijn kunnen we misschien niet het westen van Nederland redden. Het lijkt mij verstandig voor de samenleving om te bespreken welke delen van Nederland we willen verdedigen, en tegen welke kosten.

Glacioloog en docent klimaatverandering Michiel Helsen


Marjolijn Haasnoot, senior onderzoeker op het gebied van klimaat en water bij het kennisinstituut Deltares en een expert in aanpassing van de zeespiegel en hoofdauteur van Bijlage B van het Deltaprogramma-rapport 2019 dat in september werd gepubliceerd. Dit rapport bevat de allereerste blik op de impact van nieuwe, wereldwijde zeespiegel scenario's zoals toegepast door de KNMI op de Nederlandse kust. Deze nieuwe projecties suggereren dat de zeespiegel veel sneller zou kunnen stijgen dan eerder werd gedacht. Hoeveel sneller blijft onzeker, mede omdat we niet weten hoe de complexe smeltprocessen langs de randen van grote ijskappen zullen werken. Wat zeker is, zegt Haasnoot, is dat een afwachtende aanpak niet de beste strategie zal zijn. 


Elke maatregel heeft tijd nodig. En nu is het tijd om erover na te denken en met een goed plan te komen, zodat we het ook op tijd kunnen implementeren. Als het gaat om het zeeniveaubeleid, moet u met onzekerheden kunnen omgaan. Je kunt niet gewoon wachten tot je precies weet wat er gaat gebeuren. Tegen de tijd dat je het zeker weet, gebeurt het al en bovendien kan het veel te snel gebeuren. 

Marjolijn Haasnoot


Zeespiegelstijging België

De Belgische kustlijn is 65 km, waarvan 33 km duinen en de rest is bebouwd gebied en havens (beschermd tegen de zee door een dijk). Een groot deel van de kustlijn is al tientallen jaren onderhevig aan erosie. Groynes zijn gebouwd om de erosie door stromingen en golven te beperken. Sinds 1960 worden regelmatig strandvoedingen uitgevoerd om de erosie op bijna 20 km van de kustlijn te compenseren. De kustlijn wordt gekenmerkt door een hoge bebouwings- en bevolkingsdichtheid, een belangrijke bron van inkomsten uit toerisme, belangrijke havens, veel visserij, een achterland dat wordt gedomineerd door de landbouw en enkele waardevolle natuurreservaten. Een gemiddelde zeespiegelstijging voor de Belgische kust van 1990 tot 2100 van 9 tot 88 cm wordt geprojecteerd (gebaseerd op alle IPPC SRES-scenario's). Bovendien zal het Belgische achterland in deze periode naar verwachting met 5 cm afnemen.

In de huidige situatie zijn drie zwakke punten geconstateerd met betrekking tot de omvang van de overstromingen: Mariakerke, Oostende en Wenduine. Het meest kritieke punt is Oostende vanwege een grotere concentratie van gebouwen en bevolking. In het geval van een extreme storm wordt de schade geschat op 410 miljoen Euro en het aantal slachtoffers op 10. In het 'worst case'-scenario voor 2100 zullen naar verwachting inbreuken optreden in meer dan 50% van de profielen. De totale schade wordt geschat op 17 miljard Euro en kan tot 6.700 slachtoffers veroorzaken. Overstromingen kunnen 20 km landinwaarts bereiken en een bedreiging kunnen vormen voor meer dan 200.000 mensen.

Klimaatverandering stelt het kustgebied bloot aan drie soorten impact: overstromingen tijdens stormen, kusterosie en aantasting of verlies van natuurlijke ecosystemen, inclusief wetlands. Klimaatverandering kan het overstromingsrisico aan de kust verhogen voor ongeveer 200.000 mensen en hun huizen nabij de kust, en een extra aantal toeristen in de zomer. Het kan ook schade toebrengen aan natuurreservaten en de natuurlijke bescherming tegen overstromingen (duinen) en de aantrekkelijkheid van de kustzone voor toeristen verminderen. Bovendien kan het schade toebrengen aan de landbouw (overstromingen en zoutindringing), scheepvaart en visserij.

Er zijn momenteel 3 grote projecten voor de Vlaamse kust, ontworpen om het beschermingsniveau op het niveau van een 1000-jarige storm te brengen:

  • het Integrated Coastal Safety Plan
  • het Public Works Plan in Oostende
  • het Zwin-project


De bescherming tegen een storm van 1000 jaar (incl. Rekening houdend met de stijging van de zeespiegel tot 2050 van 30 cm bij hoogwaterniveau) is een minimaal aanvaardbaar beschermingsniveau. Sommige zones waar het overstromingsrisico groot is (risico = kans x gevolg), als gevolg van ernstige gevolgen, bijvoorbeeld constructie direct achter de zeewering, moeten worden beschermd tegen een nog grotere storm in een 2de fase. Het centrum van Oostende, dat de zwakste schakel van de Vlaamse kust vormt, zal in de toekomst bescherming nodig hebben tegen een storm van 4000 jaar, vanwege de ligging van het stadscentrum (gemiddeld zeeniveau) en de nabijheid van de zee in vergelijking met de zee. rest van de kustlijn, en als gevolg van het grote overstromingsrisico. Het strand dat in 2004 voor de dijk in Oostende werd gebouwd, een voorloper van het plan voor openbare werken, was nodig vanwege de urgentie van het verhogen van het beschermingsniveau (voorheen alleen bescherming geboden tegen een 25-jarige storm, na de bouw en onderhoud is er een niveau van bescherming tegen een storm van 100 jaar).


  • Bron
  • Kopfoto is afkomstig van Unsplash
  • Video's zijn afkomstig van YouTube