Gratis sigaretten, kroketten en condooms.


(En een lading gratis zakgeld)

Sja... baldadig, de grote,rode lijn door het leven, en automaten, mechanische automaten.Vroeger,toen nog LANG niet alles digitaal was, was er met een ijzerdraadje, of een paarlosse guldens kapitalen te verdienen. We schrijven Amsterdam Noord, ergens in de 70-erjaren.Jong, wild,lang haar, op donderdag en zaterdag naar de dansschool van Visser enTer beek op de papaverhoek. Maar NIET met lege handen :-)

De truuk kwam van een buskaarten-automaat, toen (ergens) had je automaten op de bushalte staan, witte voor het "normale" tarief en groene voor het gereduceerde tarief. Bij ons stonden ze op de Kamperfoelieweg, ergens ter hoogte van "Vermorken" (Als je die niet kan ben je geen Noordeling.) de eerste bushalte in Noord na "De bult" , als je uit "de stad" kwam.... als ik het me goed herinner, kosten die kaartjes toen 1 gulden voor een enkele rit,je kreeg dan een (behoorlijk) dik,kartonnen kaartje die je in de bus één keer kon afstempelen in de automaat, en terwijl je dat deed, werd er aan de bovenkant een randje afgesneden, zodat het gat wat ergen op 1/3 van de hoogte van het kaartje zat, half door midden gesneden werd,en het "automatiek" in de stempelautomaat voelde dat die kaart al eens een keer gebruikt was.

Maar ja, betalen voor de bus (of liever, meer dan één keer betalen voor de bus) was voor de armlastige tieners van die tijd geen optie. Als je de mazzel had dat de chauffeur de kaart stempelde, werd het randje er niet afgesneden, en ZOU je hem nog een keer kunnen gebruiken, MITS er geen tijd- en datumstempel op zou staan... hoe kreeg je DIE nu weer weg ? Na (wat) ge-experimenteer, kreeg "iemand" in de gaten dat je met bleek die vervelende stempeltjes er af kon halen....ah ! Stapel buskaarten mee de badkamer in, wattenstaafje met een beetje bleek, en heel voorzichtig vegen om niet de inkt van de drukkerij er (ook)af te vegen, maar ALLEEN de stempelinkt....

Verdomd !

Dat ging ! Alles wat er over bleef, was "gebruikte buskaartje" zoeken die met de hand door de chauffeur gestempeld waren (omdat dat randje er dan niet afgeknipt werd door de automaat) De aangewezen plek(ken) waren de prullebakken op de bushalte's, of de onmiddelijke omgeving daarvan. STAPELS met buskaarten hadden we, en we gingen het grootschalig aanpakken, waslijnen (destijds in de badkamer, omdat er simpelweg geen ruimte was voor de was,en droogtrommelsnog niet heel erg bestonden) waslijnen VOL met de "rode" buskaartjes (vol tarief) de groene lieten we voor wat ze waren, die waren voor het reductie-tarief, en niet aantrekkelijk genoeg.

STAPELS met "gerecycelde" buskaarten hadden we, gingen te pas en te onpas naar de stad met de bus, en met een BEETJE mazzel werden ze met de hand gestempeld, en konden ze daarna NOG een keer het recycle circuit in....een bijna onbeperkte voorraad...en deze kaartje gingen vooreen kwartje van de hand, naar buurt- en schoolgenoten die OOK weer met de hand gestempelde kaartjes voor ons bewaarden. we hadden het er maar druk mee....

TOEN begon het een beetje te dagen bij het GVB, en had je af en toe eens een buschauffeur die aan zo'n kringloop-kaartje ging ruiken....sja......bleek.... dat BLIJF je ruiken natuurlijk ! Na verschillende keren uit de bus gelazerd te zijn, begon het heel langzaam te dagen dat we van deze handel vast niet rijk gingen worden....beetje jammer....maar we hebben lol gehad.

EN omdat er een verhaaltje ging dat je de "Febo-Truuk" ook op de buskaarten-automaat kon toepassen..... die maar eens proberen, later,als het donker is, leuk truukje, maar we waren er WEL van doordrongen dat dit soort zaken nu niet bepaald door de "kip" gepromoot,of gedoogd zou worden, EN "die" automaat stond nog geen 60 meter van het politieburo Mosveld af......beetje opletten dus :-)

's avonds al onze moed bij elkaar geraapt, en een paar losse guldens om de truuk te proberen,

Als je die oude buskaarten-automaten niet kent, er zaten "trekhendels" aan, waar je aan moest trekken na inworp van een gulden om het kaartje uit het mechaniekje te halen, die schoof dan een klein stukje uit de automaat, en moest je hem er op dezelfde manier uitpulken als tegenwoordigje pinpas uit de pin automaat.

Ik zeg "trekhendels" , twee....twee per automaat,vraag me niet waarom,maar elke automaat had TWEE van die hendels.... en wat bleek ? Als je er één gulden ingooid, en je aan de hendel trekt,het kaartje verwijdert, en de "andere" hendel aantrok, kon je de "gebruikte" hendel een klap geven, waardoor het mechaniek overspannen raakte, als je dan tegelijk aan de "tweede" hendel trok....kwam daar ook een kaartje uit ! EN andersom ook (weer) en weer,en weer,en weer.....op deze manier kon je de hele automaat leeghalen, voor de luttele som van 1 echte gulden !

Wel met z'n tweetjes, ééntje deed het trek en duw-werk, je maatje in het kwaad trok de kaartjes er uit.....en stopte ze in z'n zak....gratis openbaar vervoer !

WEKEN heeft het geduurt, gratis met de bus, een paar (extra) stuivers zakgeld door de verkoop,het GVB snapte er niets van, WEL steeds de automaten vullen, maar GEEN opbrengsten van de verkoop.... weken en weken hielden we strooptochten langs zo'n beetje elke bushalte in Noord,allemaal "leeg" en we hadden werkelijk KILO'S buskaartjes ! totdat....

Er ergens op de vuurwerkerweg een lichtje was gaan branden, een slimme monteur de truuk door had gekregen, of er iemand uit de school was geklapt... de avond dat we weer op pad gingen en de helft van alle automaten in Noord nog maar één hendel hadden....zullen we niet snel vergeten.

Wat een ongeloofelijke sukkels, onze handel, EN vrij reizen afgenomen, en alle gaatjes,van alle tweede hendels afgedekt met een roestvrij stalen kapje.....dááháág....handeltje....prut !

DAN ga je rond kijken, en eens even "sjekken" of je nog meer automaten ziet, bloemen, panty's, ALLES kon je uit automaten halen destijds....zelfs sigaretten.....wacht eens even...Sigaretten zeg je ? Hadden we niet een "Sigarenboer" aan de OVERKANT van de bushalte, naast café Terweij ?Daar waar nu "koffiehuis" Kaboel is gevestigd ? Hingen er op het Mosveld, naast "Jantje van Alles"(nu : Steakhouse #1) ook geen automaten ? en op het hoekje van de Hagedoornweg ?

Goedemorgen.....ZOU HET WERKEN !?

Sja..... Fl 2,25 TWEE GULDEN EN EEN KWARTJE ! (voor de nieuwkomers onder ons, ongeveer € 1,20) zou je dan ? Zou het lukken ? Zou je met een luttele Fl 2,25 ongeveer 50 pakjes sigaretten kunnen halen ? Zou die automaat NET zo dom zijn gemaakt als een buskaartjes-machine ?

Sluipen, om je heen kijken, "kiezen" (Waarom ? We halen TOCH de hele automaat leeg !) doe maar de "Cabbalero" , of de "Stuyvesant" weet je, het maakt niet uit, "doe maar wat"

Zo'n 8 a 10 lade's naast elkaar, elk met een stapel sigarettenpakjes... tussen de 60 en 80 pakjes in één automaat.... het KAN niet ! maar JAH ! Het kan wel ! Na inworp van 2,25, trekje gewoon het eerste laatje open, pakt de tweede, en trekt die "klem" , dan geef je de eerste een klap, en het mechaniek geeft mee, laatje #2 gaat open....inladen ! Laatje drie strak zetten,laatje 2 een doodklap verkopen, en laatje drie gaat open, rits-rats...klik klak, het hele pokke rijtje geeft mee ! ten minste 8 pakjes sigaretten voor de prijs van één.... ! TARA !!

Nu wordt het spannend, het laatste,achterste laatje... open, sigaretten er uit, en dan terug ,helemaal terug naar laatje één.....laatje 1 strak trekken, en laatje 8 een opdonder geven..BENG ! Kassa..... DAT kunnen we nog wel even volhouden ! En ja, de HELE automaat leeg ! iedereen zijn zakken en handen vol met sigaretten ! HANDEL ! EN nog een hele, maagdelijke automaat BOVEN die we zojuist leeg getrokken hadden.... DIE kunnen we niet meer dragen,we zouden moeten investeren in een tas, een koffer, of desnoods een bakfiets, in een straal van honderd meter hingen 6 automaten....letterlijk "op elke straathoek" ... nu.... mondjes dicht, ONS geheim, en ONZE handel.... diezelfde avond gingen we "vrij dansen" bij "Visser" en waren we helemaal de man....gratis sigaretten voor iedereen die het maar wilde ! EN in de navolgende weken stegen we meer en meer in populariteit.....:-)

Deze "truuk" heeft ook weken gewerkt, maar uiteindelijk kwamen de uitbaters van de automaten er achter dat een simpel stangetje voor de laatjes langs er voor zorgde dat je er geen (harde) klap meer op kon geven... dat was het einde van DEZE inkomsten, we moesten op zoek naar een nieuwe bron....en de volgende keer zal ik jullie het verhaal vertellen van de onuitputtelijke telefooncel(len) in Amsterdam Noord.

Tot dan !