Meest gestemde posts
#gras
05Mar2019
Laat ons het eens over gras hebben!
groen.negenduust

Het valt me vaak op dat in de wereld van het ecologisch tuinieren het gazon vandaag de niet te benijden status heeft bereikt van het roken begin de jaren 2000. Met enige zin voor overdrijving heeft de trots om een mooi en net gazon plaatsgemaakt voor een diepe verborgen schaamte. Daar waar mensen vroeger gezellig samen konden en mochten genieten van een sigaretje doet zich voor ons gras nu hetzelfde voor. Even als groepje in stilte zonnen op dat groene laken mag dan al fijn zijn, het gevoel bestaat –terecht of niet terecht – dat de ons omringende blikken snel inzoomen op hoeveel vierkante meter beter besteed had kunnen worden. Meer biodiversiteit, net zoals een gezonde levensstijl, wordt er als het ware dwangmatig ingehamerd. Groen mag dan al de meest symbolische kleur der natuur zijn, diezelfde kleur is in associatie met de groene vlakte van een getrimd gazon not done. Het voorgaande is geen stellingname voor de één of andere strekking, het is eerder een vaststelling. Maar wat is er eigenlijk fout aan een gazon, als er al iets fout aan mocht zijn? Wordt zij terecht met alle zonden overladen? Op die vraag bestaat niet zomaar een triviaal antwoord. Want tussen een spekglad gestreken biljartlaken en de langharige sprieten waar padden en libellen zich met plezier en vol levensvreugde schuilhouden, is er natuurlijk nog een groot verschil. Het is dus niet zozeer het gras op zich, maar wel de manier waarop wij het gras al dan niet behandelen en beheren dat wel eens de dooddoener zou kunnen zijn. Volgens diverse studies neemt het gazon in onze Vlaamse tuinen gemiddeld tussen de 25 en 50% van de tuinoppervlakte in. Dit is een vrij ruime grens en het is niet zo dat de studies elkaar tegenspreken. De oppervlakte varieert in functie van het soort tuinier, de gezinssamenstelling en het type bewoning. Zo situeren villa tuinen zich aan de bovengrens en de ecologisch betrokken, geïnformeerde en actieve tuiniers dekken dan weer de onderkant in. We kunnen niet om het feit heen dat gras op zich niet het meest biodiverse medium is. Maar het is toch voornamelijk het grasbeheer dat hier de aandacht verdient. Want gun zij die het willen hun gazon, een taboesfeer creëren werkt vooral demotiverend en contraproductief. En kinderen moeten plaats hebben om te spelen, voor hen is het groene laken misschien wel een eerste stap naar een meer uitgebreide natuurbeleving. Wel is het zo dat, gegeven de relatief grote oppervlakte, het gazon een zeer belangrijk deel van onze tuin is in verband met koolstofopslag. In tijden van klimaatverandering en de aandacht voor het milieu is het toch belangrijk hier even bij stil te staan. Kort gezegd komt het hier op neer : minder maaien en maaisel laten liggen als mulch is een aanrader! Dat vraagt voor vele tuinders al een serieuze gedragsverandering. Eén die we enkel kunnen stimuleren en toejuichen. Uit een onderzoek van 2007 bij 1.183 Vlaamse tuiniers bleek namelijk dat 81% van de respondenten stelde hun gazon meer dan 10 maal per jaar te maaien. Tevens werd bij 35% van de tuinen het grasmaaisel uit de tuin verwijderd via GFT ophaling of via het lokale containerpark. En in slechts 23% van de tuinen werd het maaisel als mulch op het gazon achtergelaten. Uit een ander onderzoek van de Bodemkundige Dienst van België, waarbij 14.500 bodemstalen genomen werden in 1.817 tuinen, bleek dat in 79% van de gazons het koolstof gehalte ver onder het optimale niveau lag. Eigenlijk komt het erop neer dat al onze gazons samen als een ware koolstof opslagtank kunnen fungeren, indien we ons gazon op goede wijze beheren. Het frequente maaien en weghalen van het maaisel zorgt er namelijk voor dat het organisch stofgehalte continu vermindert. Op basis van een combinatie van de hierboven genoemde onderzoeken werd berekend dat al onze gazons in Vlaanderen (goed voor 435 km² gazon) een bijkomende hoeveelheid van 901,712 Ton Koolstof kunnen opslaan. Dit enkel en alleen door een beter maaibeheer. Ongelooflijk toch! Tevens is er nog een ander belangrijk iets. Gelijk welk tuincentrum, zal je aanbevelen om je gras gezond te houden door het te bekalken. Zij moeten natuurlijk ook verkopen en het witte poeder is dan ook makkelijk aan de man te brengen, met zeer grote marges bovendien. Goed meegenomen dus. De pH, mos en een te zure bodem worden dan snel als argument gebruikt. Alsof kalk voor het gras en de bodem even levensnoodzakelijk is als zuurstof voor onze longen. Wel, wat blijkt echter, een gebrek aan kalk zal het probleem niet zijn, integendeel. Ik zou zelf durven zeggen, bekalk minder of zelfs helemaal niet! Onderzoek waarvan hier eerder sprake toont aan dat in 34% van alle tuinen kalk op regelmatige basis wordt gebruikt als bemesting, en het is hiermee de grote koploper, meer dan het gebruik van compost of andere organische bemestingsmiddelen. Daarenboven, en nu komt het, vertonen, opnieuw volgens de Bodemkundige Dienst van België, 75% van alle bemonsterde gazons een te hoge tot zeer hoge pH waarde . Slechts 13,5% heeft een pH binnen de optimale zone voor een goede opname van nutriënten. Een kalkgebrek zal alvast niet de reden zijn voor een ongezond gazon. Eerder omgekeerd, teveel bemesting en een veel te hoge pH van onze gazons zorgt voor een slechte opname en een tekort aan noodzakelijke elementen zoals, Fosfor (P), Zink (Zn), Ijzer (Fe) en Mangaan (Mn). En last but not least, gazon heeft natuurlijk water nodig. De hete zomer van 2018 heeft ons duidelijk laten zien dat een gazon het moeilijk heeft met hitte en droogte. Eigenlijk dienen we ons toch meer en meer af te vragen of een gazon wel samengaat met het klimaatpatroon dat zich meer en meer aandient en gekenmerkt wordt door o.a. meer extreem hete en droge zomers. Nu al beregenen we onze tuinen met gemiddeld 1300 liter drinkwater per jaar, waarvan een groot deel voor het gazon dient. Voor wie dus echt van zijn gazon wil blijven genieten zal het dus zeker van belang zijn om in te zetten op alternatieve manieren om milieubewust met water om te gaan in de tuin. Regentonnen zijn hierbij de meest milieuvriendelijkste oplossing. Het is mijn mening dat iedereen uiteindelijk nog doet in zijn tuin wat hij of zij wil. En dat milieu activisme en soms wel extremisme vaak leidt tot ideologische patstellingen en een ongehoorde roep om het eigen gelijk. In de filosofie van ieder zijn eigen vrijheid heeft volgens mij (milieu) constructivisme een belangrijke plaats. Laten we dus vooral van het gazon geen taboe maken, maar eerder constructief aansturen op een verantwoorde en goede manier om dit gazon te beheren. Heb jij ook een mening hieromtrent of een reactie. Aarzel dan niet om die te delen. Word lid en beloon de maker en jezelf! Registreren

#moestuin
03Mar2019
Kunnen de privémoestuinen ons voeden?
groen.negenduust

Moestuinieren kent vele functies en vreugden. Zo is het fijn te zaaien en te oogsten, het proces "groei" van nabij gade te slaan. Het doet deugd te weten wat we eten, van tuin tot bord, gezond en kwaliteit, voedzaam, fris en kleurig. Om nog maar te zwijgen van het delen met vrienden en familie, de interactie en boeiende gesprekken met andere tuiniers en last but, not least, de bijdrage die we direct of indirect leveren aan de biodiversiteit. Kortom, het houden en onderhouden van een moestuin vraagt dan wel tijd, maar hij levert voldoening, genot. en groenten natuurlijk, wat had je anders gedacht.   Soms komt dan wel eens de vraag, van anderen of van onszelf, wat die moestuin dan wel opbrengt, hoeveel tomaten, kolen, wortelen, aardappelen, spinazie we ervan kunnen eten. Of we eigenlijk wel nog boodschappen moeten doen? Hoe je het draait of keert, het zit in ons als mens en economisch denkend wezen ingebakken om op een bepaald moment de vraag naar "waarde" te stellen, mogelijke inkomsten te relateren aan uitgaven in tijd en geld.   Sommige moestuiniers houden nauwgezet een logboek bij, maar de meerderheid doet dit denk ik niet. Alvast ik toch niet. En toch, toch kunnen we een redelijk betrouwbare schatting maken. Door het combineren van verscheidene onderzoeken, inclusief mijn eigen tuinbevraging, valt er wel iets te zeggen over wat er zou gebeuren als alle Vlamingen aan het moestuinieren zouden slaan. Denk je dat we theoretisch gezien onszelf zouden kunnen voeden? Bezitten we samen genoeg tuin om dit daadwerkelijk voor elkaar te krijgen. Een relevante vraag in tijden van klimaatverandering, toegenomen aandacht voor voedselveiligheid, korte keten en eerlijke prijzen. Ik ga een poging wagen niet te veel in detail te gaan, maar voor de geïnteresseerden, hetgeen hier volgt is gebaseerd op onderzoeken door Ovam in 2006 en 2012, door VMM in 2017, een doctoraalstudie van Valerie Dewaelheyns in 2015 en mijn eigen tuinbevraging van begin dit jaar. Het zit zo, al onze Vlaamse tuinen samen zijn goed voor 8,2% (of 1,100 km²) van de oppervlakte van Vlaanderen. Uit een bevraging bij 1,118 tuiniers blijkt dat 37% een moestuin heeft en 51% fruitbomen of bessenstruiken bezit. Er werd ook gevraagd naar de oppervlakte van de moestuin , gazon enz... Geëxtrapoleerd voor Vlaanderen beslaan alle privé groentetuinen (dus exclusief moestuincomplexen) een oppervlakte van 86 km². Uit een input - output studie van 2007 blijkt dat 1,3 ton aan groenten werd geproduceerd per hectare groentetuin, 2,6 ton aardappelen, en 216 kg fruit per hectare tuin. Daar komt nog eens 83 kg noten per hectare tuin bij. Waarschijnlijk ligt, als je het al weet, jouw opbrengst hoger of lager, maar het gaat hier natuurlijk over geregistreerde gemiddelden. Om het eenvoudig te houden, ga ik niet in op het detail, dat er echter wel is, voor enkele klassen groenten zoals tomaten, ajuinen, bonen etc... En nu de andere kant van de zaak. Er is namelijk geschat dat er ongeveer 350m² moestuin nodig is om de noden van een gezin van 4 personen te voeden. Het gaat hier natuurlijk over groenten, niet over vlees en andere voeding. Voor de bevolking van Vlaanderen zou dit neerkomen op een totaal benodigde oppervlakte van 525km² (of 52,500 hectare) groentetuin. Gegeven de naar schatting 86 km² groentetuin momenteel, zouden we, indien er dus nog 439 km² (of 39%) van de totale tuinoppervlakte wordt omgevormd tot moestuin, uiteindelijk onszelf in Vlaanderen kunnen voeden met al onze moestuinen samen. Interessante conclusie niet? Maar ja, wat moet dan plaats maken voor moestuin? De oppervlakte aan verharding in onze tuinen valt natuurlijk moeilijk om te vormen tot moestuin. Onze bloemperken bij voorkeur ook niet. Dus, je raad het al, inderdaad, ons gazon. Stel je even de winst aan biodiversiteit voor als we gazon omvormen tot moestuin. En het is het meest eenvoudige deel van de tuin dat om te vormen valt. Kijk maar eens naar één van mijn vorige berichten op deze blog (https://groennegenduust.com/2019/01/06/van-grasveld-tot-florerende-moestuin-in-1-jaar/) Ik weet natuurlijk ook wel dat het niet wenselijk is dat alle gazon verdwijnt. Wat met onze kinderen? Die moeten toch ook kunnen spelen. Wat met onze picknicks, met het zalig zonnen in het gras? Maar laten we gewoon eens de oefening doen. Gewoon om te bekijken of het mogelijk is, theoretisch gezien dan toch. Naar schatting is het gazon in onze tuinen goed voor een totaal van 435 km², of 88,000 voetbalvelden om het eens in perspectief te zetten. Dus als we die totale oppervlakte zouden omvormen tot moestuin komen we dus op 521 km² ( 86 + 435) privémoestuin in Vlaanderen en dat is 4 km² tekort om ons allen te voeden met ons groot gezamenlijk moestuincomplex uit onze tuinen. Dus het antwoord op deze theoretische vraag is duidelijk : Ja, al onze Vlaamse tuinen samen zouden volstaan om ons Vlamingen te voorzien in onze jaarlijkse groentebehoeften. Deze oefening is op zich natuurlijk theoretisch, maar het zegt zeker toch wel wat. En het omvormen van een deel van het gazon tot moestuin of een meer biodiverse invulling is geen utopie. Zo blijkt dat bijvoorbeeld de deelnemers aan de tuinbevraging, die de meer geïnformeerde en betrokken tuinier vertegenwoordigt, al een beduidend kleiner deel aan gazon in de tuin hebben dan het gemiddelde en dat meer van de tuinen een moestuin bevatten. Tevens blijkt uit de tuinbevraging dat het aandeel gazon omgekeerd evenredig is met de frequentie van gevolgde cursussen, workshops, lezingen etc... over tuinieren. Dus, hoe meer geïnformeerd de tuinier, hoe bewuster de keuze wordt voor minder gazon. Wil je ook hier meer over lezen, hier een link naar de voorlopige resultaten (https://groennegenduust.com/de-grote-tuinbevraging/#Samenstelling) Meet je zelf de opbrengst van je moestuin? Heb je reacties op deze post? Aarzel alvast niet om hieronder te reageren. Hoe meer we van elkaar leren, hoe beter. 

#klimaat
04Mar2019
Ben jij een Koolstofopslag" tuinier?
groen.negenduust

Het gaat hier niet over loonopslag, alhoewel dit waarschijnlijk ook welgekomen zou zijn, maar het gaat hier weldegelijk over koolstofopslag. Hier in ons Belgenland en ook daarbuiten is het thema klimaat niet meer weg te denken. Jongeren spijbelen, mensen marsen zich collectief te pletter, wetenschappers schrijven open brieven, minister(s) nemen ontslag, bedrijfsleiders stellen dat ze ook iets willen doen, klimaatactivisten bestoken beleidsverantwoordelijken met duizenden sms’en enz… Maar laat ons niet vergeten dat ook wij er zijn, want ja, als je deze blog leest, veronderstel ik toch dat er van jouw kant toch enige interesse is in het tuinieren. Dus, die “wij”, refereert naar “ons” als tuinier. Ik herhaal het met regelmaat : wij samen hebben vele tuinen, een “tuincomplex” dat goed is voor 8% van de oppervlakte van Vlaanderen, meer dan het dubbele van alle natuurreservaten samen (2,9%) en nagenoeg evenveel als alle bossen (11%). Dus samen kunnen we een enorme impact hebben. Maar zijn we wel allen goede “koolstofopslag” tuiniers? En wat wil dat dan wel zeggen? Vaak wordt er geopperd dat we individueel weinig kunnen doen, en wordt er gekeken naar het beleid, naar structurele maatregelen. Dat is allemaal waar, maar het is volgens mij een “en”-“en” verhaal. Onze tuin wordt door ons beheerd, daar komt geen minister in tussen. We “managen” die zelf. En dat kan dus op een klimaatpositieve, -neutrale, of -negatieve wijze. Soms denken we; wat kan ik dan behalve één of twee bomen planten nog meer doen? Wel, veel meer, je kan bijvoorbeeld een fervente “koolstofopslag” tuinier worden. Misschien ben je het wel al, bewust of onbewust. Koolstofopslag en -uitstoot is een extreem complex gegeven en vaak ligt de focus op het collectief verminderen van de uitstoot (CO²), en wordt over de impact van ons handelen op de opslagcapaciteit weinig geschreven / gezegd. Nochtans hebben wij als tuinier hier een belangrijke rol te spelen. Ik zou een “koolstofopslag” tuinier willen omschrijven als iemand die bewust en geïnformeerd handelingen en methodes toepast in zijn of haar tuin teneinde in de bodem en planten een maximale hoeveelheid koolstof vast te leggen. Anderzijds zal hij of zij logischerwijs zo weinig mogelijk zaken toepassen die de koolstofuitstoot bewerkstelligen. Wist je bijvoorbeeld dat uit onderzoek blijkt dat de totale koolstofopslagcapaciteit van de bovenste 10cm van de bodem even groot zou zijn als de opslag in de totale biomassa van bovengrondse vegetatie in stedelijke gebieden. Het hoeft trouwens helemaal niet zo moeilijk te zijn. Hier alvast enkele eenvoudige zaken die we kunnen doen en die een grote impact hebben. Voor wie al tuiniert op ecologische wijze of via permacultuur, schijnbare chaos of op een biodynamische wijze, zullen veel van deze zaken niet vreemd zijn. Maar dat ze ook te maken hebben met de koolstofopslag is misschien een leuke opfrisser en motivator: Bewerk je bodem zo min mogelijk of zelfs helemaal niet. Er zijn veel redenen om je bodem niet te bewerken en er is al veel over geschreven. Maar spitten en ploegen heeft ook een groot effect op het “loslaten” of “uitstoten” van de opgeslagen koolstof en het vermindert tegelijkertijd de capaciteit van de bodem om die juist op te slaan. De voornaamste oorzaak hiervan is dat door te spitten of de grond te bewerken het schimmelnetwerk van de bodem wordt doorbroken. En het is juist de mix van specifieke schimmels en bacteriën die een cruciale rol spelen in het vastleggen van koolstof in de bodem. Laat je bodem continu bedekt en het liefst met levende planten, met een actief wortelsysteem. Er wordt vaak aangeraden om te mulchen met organisch materiaal en bvb de bladeren in de herfst te laten liggen. Dat zijn zeker zaken die zijn aan te bevelen, en die positief zijn voor je bodem en de bodemvruchtbaarheid. Vanuit een koolstopopslag perspectief is het bedekken van de bodem met “levend” materiaal echter vele malen beter. Dit heeft te maken met de koolstof cyclus en de samenwerking tussen het actief wortelsysteem van planten en de micro-organismen in de bodem. Uiteindelijk leidt die samenwerking tot “humificatie” en dus koolstofopslag. Wanneer er enkel dood organisch materiaal aanwezig is, is er van koolstof opslag weinig sprake, integendeel zelfs. Bodemvruchtbaarheid en koolstof opslagcapaciteit zijn evenwel verweven, maar niet hetzelfde en mogen dus ook niet met elkaar verward worden. Het bedekken van de bodem kan gebeuren door het zaaien van grondbedekkers in de late zomer of de vroege winter in de moestuin bijvoorbeeld. Nog beter is er echter voor te zorgen dat er vaste planten of tweejarigen aanwezig zijn. Zorg voor polycultuur in plaats van monocultuur en dit zowel in de moestuin, de siertuin als in het gazon. Planten (dus ook groenten) creëren in de bodem hun eigen microklimaat rond hun wortelzone waarbij ze specifieke en complexe samenwerkingen aangaan met micro-organismen voor de uitwisseling van voedingsstoffen en koolstof. Een mix van planten zorgt voor een efficiëntere koolstofopslag dan een monocultuur. Verschillende planten wortelen ook op verschillende dieptes en zijn via schimmelnetwerken ook effectief met elkaar verbonden. Eigenlijk is het een grote misvatting te denken dat planten met elkaar concurreren om voeding en water in de bodem. Het omgekeerde is juist waar. Veel recent wetenschappelijk onderzoek toont aan dat in een polycultuur diverse gewassen en planten niet alleen beter groeien, maar ook beter bestand zijn tegen ziekten en plagen. De verhoogde koolstofopslag is dan ook mooi meegenomen. Voor grondbedekkers geldt dus ook dat het beter is een mix te zaaien dan één soort, en dit los van de behoeften van je bodem. Een ander en zeer belangrijk deel van onze tuin in verband met koolstofopslag is het gazon. Kort gezegd komt het neer op : minder maaien en maaisel laten liggen als mulch! Uit een onderzoek van 2007 bij 1.183 Vlaamse tuiniers bleek dat 81% van de respondenten stelde hun gazon meer dan 10 maal per jaar te maaien. Tevens werd bij 35% van de tuinen het grasmaaisel uit de tuin verwijderd via GFT ophaling of via het lokale containerpark. En in slechts 23% van de tuinen werd het maaisel als mulch op het gazon achtergelaten. Uit een ander onderzoek van de Bodemkundige Dienst van België, waarbij 14.500 bodemstalen genomen werden in 1.817 tuinen, bleek dat in 79% van de gazons het koolstof gehalte ver onder het optimale niveau lag. Eigenlijk komt het erop neer dat al onze gazons samen als een ware koolstof opslagtank kunnen fungeren, indien we ons gazon op goede wijze beheren. Het frequente maaien en weghalen van het maaisel zorgt er namelijk voor dat het organisch stofgehalte continu vermindert. Op basis van een combinatie van de hierboven genoemde onderzoeken werd berekend dat al onze gazons in Vlaanderen (goed voor 435 km² gazon) een bijkomende hoeveelheid van 901,712 Ton Koolstof kunnen opslaan. Dit enkel en alleen door een beter maaibeheer. Ongelooflijk toch! Water en nog eens water : Ook een poel of vijver heeft een groot koolstofopslag vermogen. En tevens is het een bijzonder waardevol element om de biodiversiteit van je tuin te verhogen. Aarzel dus niet en ga ervoor. Last but not least! Alhoewel ik denk dat het voor velen logisch lijkt, toch nog even deze. Het gebruik van kunstmatige meststoffen en chemische bestrijdingsmiddelen heeft een bijzonder negatief effect op de bodem en de daarbij horende capaciteit om koolstof op te slaan. Heb je zelf nog tips of opmerkingen, laat dan zeker niet na om je reactie achter te laten.  Je kan ook veel meer van mijn hand lezen op https://groennegenduust.com/ Word lid en beloon de maker en jezelf! Registreren

#duurzaamheid
22Apr2019
Dag van de Aarde... 10 tips om bewuster te leven...
Mevrouw Stip

In 1970 werd 22 april als 'Dag van de Aarde' in het leven geroepen. Een internationale dag met als doel de bewustwording van onze ecologische voetafdruk. Tijd dus om eens even stil te staan bij onze eigen manier van omgaan met onze aarde...Ben jij je al bewust van jouw impact op het klimaat? Met deze tips in het achterhoofd ben je op de goeie weg en geloof me er is nog een heel grote weg af te leggen. Behandel de aarde alsof het je beste vriend is... Toon respect naar je beste maatje.Gun je vriend rust en stilte.Leef mee met het ritme van je vriend, niet tegen het ritme in.Probeer geen dingen te verkrijgen die je vriend uitputten.Help je vriend om open te bloeien.Waardeer deze zeldzame en oprechte vriendschap. Gebruik zoveel mogelijk jouw eigen energie... Te voet of met de fiets (op eigen trapkracht) zijn nog steeds de meest natuurvriendelijke methodes om je te verplaatsen. Ga dus eens wat vaker wandelend of fietsend door het leven of wanneer dat echt niet lukt, neem dan het openbaar vervoer. Ga voor lokaal en seizoensgebonden... Hoe minder afstand jouw producten moeten afleggen hoe beter.Van de plaatselijke akker tot op jouw bord is nog altijd het beste.Een wandelingetje of fietstochtje naar de lokale handelaar is bovendien ook nog gezond voor jezelf. Ook seizoensgebonden groenten en fruit zijn een must want zo voorkom je dat er extra energie in hun groeiproces moet worden gestopt. Koop verpakkingsvrij... Koop enkel de hoeveelheid die je nodig hebt en zoveel mogelijk verpakkingsvrij. Ga dus op pad met je eigen bakjes en zakjes om je winkelwaar in te slaan.Lukt het echt niet om een product zonder verpakking te kopen, kies dan voor de meest milieuvriendelijke variant. Papieren of kartonnen verpakkingen zijn nog altijd beter dan plastic. Ga voor een eigen moestuintje... Je hoeft echt geen expert te zijn om een beperkt aantal groentjes voor eigen gebruik te kweken.Een kropje sla, wat radijsjes, enkele blaadjes spinazie, een paar wortelen en een handjevol zelf gekweekte aardbeien zorgen al voor gelukzalige momenten.Een eigen kruidentuintje is ook altijd leuk om te doen. Met je verse kruiden breng je niet alleen meer smaak in je leven, je helpt er ook nog eens de bijen en hommels mee. Gebruik de wind en de zon... Niet alleen om jezelf op te laden, maar ook voor je dagelijkse huishouden.Je was drogen op een waslijn kost je geen extra energie en dat briesje geeft bovendien ook nog een heerlijke frisse geur aan jouw wasgoed.Bovendien hoef je sommige dingen ook niet nog eens te strijken als je ze netjes ophangt want de wind blaast je kreukels eruit.Ook de zon draagt haar steentje bij... denk maar aan o.a. tuinverlichting op zonne-energie, elektriciteit door zonnepanelen en zonneboilers. Verminder je eigen afvalberg... Denk eraan dat elk ding dat jij in jouw afval bak deponeert, ooit ergens in de natuur terechtkomt.Ga dus voor duurzame materialen of materialen die 100% composteerbaar zijn.Denk hierbij aan natuurlijk afbreekbare materialen.Recycleren is ook een goed alternatief, iets hergebruiken zorgt ervoor dat er geen nieuwe grondstoffen uit onze aarde moeten gehaald worden. Plant bloemen... Zorg voor een al dan niet wilde bloementuin waar bijen, vlinders, hommels en andere insecten welkom zijn. Zij zorgen er immers voor dat jouw groenten en fruit en andere gewassen kunnen groeien.Zonder deze natuurlijke voedingsplaatsen, sterven ook wij uit. Drink water uit de kraan... Niet alleen help je zo de enorme afvalberg van plastic flessen verminderen, ook het transport van de voorverpakte flessen wordt hierdoor drastisch verminderd.Wil je toch liever de bruisende variant, daar bestaan tegenwoordig ook al handige apparaten voor en een smaakje is ook snel toegevoegd toch?Geen gezeul meer met flessen en dag en nacht voor handen. Geef eens een beleving cadeau... Geef in plaats van goederen eens een beleving cadeau.Denk hierbij vooral ook aan duurzaamheid. Wat dacht je bijvoorbeeld van een leuke wandeling in de natuur gecombineerd met een zelfgemaakte picknick zonder wegwerpverpakkingen en -plastic.Of een dagje samen pannenkoeken bakken en ze daarna gezellig samen opsmikkelen.Een tripje naar zee (met de trein) om er lekker uit te waaien.Of een schattenjacht in het bos om daarna samen te knutselen met de gevonden materialen uit de natuur.Wedden dat dit een veel origineler cadeau is dat nog jaren in de herinnering blijft dan een nieuw product uit de winkel...   Meer eco friendly tips nodig? Lees ze hier... Ecologische voetafdruk... Lees meer Alles over bijen... Lees meer Recycleren met Mevrouw Stip... Lees meer Vegetarische recepten... Lees meer #duurzaamheid #zerowaste #ecofriendly #mevrouwstip #dagvandeaarde #plasticfree #plasticpollution #milieuvriendelijk          

#klimaat
04Mar2019
Recensie: Vogelkinderen
Boeklovers

Vogelkinderen Mark Boode Algemene info: Auteur(s): Mark BoodeTitel: VogelkinderenISBN: 9789082418910Uitgeverij: Mark Boode Publicaties ism De Vrije UitgeversGenre: young adult, jeugdboek +13Pagina’s: 280Uitgave: paperback Over de auteur: Mark Boode (1967) is een gedreven schrijver, theatermaker en docent. Waar hij werkt, wordt hij gevraagd om mee te denken over nieuwe plannen, formats en verhaallijnen.Mensen, met al hun ondoorgrondelijke gedachtekronkels en bizarre beweegredenen, zijn het onderwerp van zijn voorstellingen en verhalen.De afgelopen jaren specialiseerde hij zich in het schrijven van muziektheater en fictie. Daarnaast schrijft hij columns en interviews (human interest.)Mark is docent Nederlands en drama. Meer weten over de auteur? Bekijk zijn website. De auteur heeft een fantastisch mooie website opgezet over zijn boek. Zeker het bekijken waard! Over het boek: De wereld van Aqila en Dayo is groen en vreedzaam. Dieren hebben een stem. Geluk staat voorop.De nieuwe mensen hebben vleugels. Ze kunnen vliegen en praten met dieren. Ze noemen zichzelf: Vogelkinderen.Aqila is een vogelmeisje. Haar moeder is de hoogste bestuurder. Haar vader heeft ze nooit gekend.Gewone mensen zijn er ook nog. Zij mogen niet meer meebeslissen.Dayo is een gewone jongen. Zonder vleugels. Dayo is gek op Aqila, maar hij weet dat zij later een vogeljongen zal kiezen.Als Aqila’s moeder in het niets verdwijnt, breekt een opstand uit. Dayo en Aqila volgen een spoor de bergen in. Twee verliefde tieners proberen een perfecte wereld te redden van de ondergang. Leesfragment: https://cbonline.boekhuis.nl/pls/cover/p_get_cover_fe?p_hash=193BAFD9B26DBE2D569A90E51562BE50 Mijn mening: Twee zilverreigers, een jongen en een vogelmeisje sieren de kleurrijke cover van het avontuurlijke jeugdboek Vogelkinderen. Wekelijks worden we overspoeld door klimaatprotesten om aan te kaarten dat het niet vijf voor twaalf is maar eerder 12 uur. Iedereen ziet in dat de manier waarop we leven nefast is voor de aarde. En het boek van Mark Boode, Vogelkinderen, speelt hier graag op in. Er zijn geen oorlogen meer en iedereen is gelijk. Geen armen of rijken, alleen oudmensen, Vogelkinderen, planten en dieren. Buiten het feit dat oudmensen geen bestuurders kunnen worden en Vogelkinderen wel. En dat is hetgeen Nulan, Dayo's vriend, gaat afdwingen. Al moet hij er een mensenoorlog om beginnen. Dayo is een mensenjongen die verliefd is op Aqila, een vogelkind. Onderling verstaan ze elkaar maar hun relatie zou niet getolereerd worden door de bestuurders.En dan komt de dag dat Kuna Nyima, de moeder van Aqila en belangrijkste bestuurder, verdwijnt. Voor Nulan is dat het teken tot een opstand tussen mensen en Vogelkinderen, het moment om alles te veranderen en de macht te grijpen. Vogelkinderen is een niet alledaags jeugdboek. Het is futuristisch, avontuurlijk, spannend maar bovenal het overdenken waard.De auteur zegt wel dat het een jeugdboek is maar er zit heel wat waarheid in. En misschien heeft hij het ook zo gemaakt dat de jeugd gaat nadenken over allerhande zaken die zich voornamelijk nu afspelen.De opmaak van het boek is zeer duidelijk. In verschillende lettertypes geeft hij de personages aan. Maar zijn ervaring in theaterstukken en lesgeven in drama heeft hem hier en daar in het boek toch parten gespeeld want dit sijpelt er ongemerkt toch door.Een zeer sterk verhaal met een zeer duidelijke boodschap zal menig lezer, jong en oud, zeker aanspreken. Pluspunt:De toegevoegde reisgids over Amalur, het land van de vogelmensen, is zeker het overlezen waard. De auteur heeft hier een extra punt voor verdiend om de lezer totaal mee in zijn denkwereld te trekken. Rating: 4/5 Vogelkinderen koop je bij je favoriete boekhandel of online via Bol.comBookspot.beProxis.comBruna.nlAko.nlPaagman.nlStandaardboekhandel.be

#klimaat
20Dec2018
Klimaatkerk
OPA-Grendel

Een religie duldt geen vragen. Een religie eist geloof. Zo is het ook met de klimaatkerk. Vandaag werd door een flink aantal leden van de kerk besloten een akkoord te bekrachtigen en het gaat ons burgers bakken met geld kosten. We weten al dat de energierekening flink omhoog gaat, en met het geschreeuw dat bedrijven als Shell moeten betalen, weten we nu al dat wanneer dat gebeurd, de brandstofprijzen zullen stijgen. We moeten van het gas af, we moeten aan de vogelversnipperende windmolens en we moeten allemaal elektriek gaan rondtuffen, terwijl de Tesla gedurende zijn leven meer vervuilend is dan een diesel. Geen vragen, geloven, want anders prik je zo door het klimaatsprookje heen.De priesters van de Klimaatkerk wijzen ons op de gevaren van het opwarmen van de aarde, terwijl NASA heeft aangetoond dat de afgelopen twee jaar alleen al, de temperatuur op Aarde met een halve graad is gedaald, maar zoals het een goede kerk betaamd, waarnemingen tellen niet, de religie is boven alles verheven. Volgens een gigantisch aantal wetenschappers in procenten stijgt de temperatuur namelijk wel, en dan is het zo natuurlijk. Wat je dan ook waarneemt, is volstrekt onbelangrijk natuurlijk. Wel apart dat we niet te horen krijgen wie die wetenschappers dan zijn, en welke wetenschap ze vertegenwoordigen, en ook apart dat oud hoogleraren, die dus volstrekt onafhankelijk zijn, juist het tegenovergestelde beweren, maar die worden niet gehoord.In feite is het heel simpel. Kijk eerst eens naar de klimaatgoeroes als Jesse Klaver en Al Gore. Prediken klimaatreligie en leven vervuilender dan een varken in een baal stront. Het zou je aan het denken moeten zetten. Vervolgens, kijk eens naar welke wetenschappers zogezegd de religie bevestigen, en door wie ze worden betaald, en welke rol die bedrijven spelen in het verDUURzamen van de Aarde. Ten slotte, kijk eens naar de wetenschappers die niet gehoord mogen worden omdat ze de religie niet ondersteunen. Er zou een belletje moeten gaan rinkelen.De opwarming van de Aarde is niets anders dan een rekenmodel die uit een computer komt rollen. Heeft niets met waarnemingen te maken, en negeert volledig de zonneactiviteit die juist volgens NASA kan wijzen op een aanstaande afkoeling van de Aarde. Ten slotte is het natuurlijk wel zeer verstandig om beter op het milieu te letten door je pestbende niet op straat te flikkeren, is het planten van bomen nooit verkeerd en is het zeer verstandig om te kijken of er betaalbare en goede alternatieven voor olie en gas gevonden kunnen worden zodat we niet meer afhankelijk zijn van vaak dubieuze buitenlanden. Momenteel heeft Jihad oil ons bij de ballen, en dat moeten we niet willen.Ik zou zeggen, plant een boom, gooi je bende in de afvalbak en denk aan OPA.

#biodiversiteit
03Jul2019
Behoud van biodiversiteit en leefbaarheid gaat niet samen met nog meer economische groei
Renate

Waar hecht jij waarde aan?Zolang geld wordt gezien als een synoniem voor welvaart en we welvaart blijven waarderen op basis van economisch groei en natuur en mens blijven uitbaten, zal de meest waarschijnlijke uitkomst juist armoede, honger en ademnood voor iedereen zijn.Toch blijven mensen de issues op het gebied van klimaat en biodiversiteit nog steeds zien "als-een-ver-van-mijn-bedshow". En misschien werken boodschappen als deze juist averechts. Mensen lijken gewend te raken aan negatieve boodschappen en worden "gevoelloos" i.p.v. actief.Onlangs verscheen het rapport van het Intergouvernementeel Platform voor Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten, kortweg Ipbes, dat 132 lidstaten heeft. Het Ipbesrapport is de meest uitgebreide en volledige rapportage over de staat van de biodiversiteit op aarde ooit.De bevindingen van het Ipbes tonen aan dat het tijdperk waarin het klimaat en de atmosfeer de gevolgen ondervinden van menselijke activiteit niet alleen vernietigende gevolgen heeft voor het klimaat, maar ook voor de bio­diversiteit. Bossen verdwijnen in rap tempo, oceanen worden overbevist en verzuren, lucht, land en water raken extreem vervuild. Meer dan een miljoen dier- en plantsoorten worden momenteel met uitsterven bedreigd.Hoe belangrijk is het dat we onze manier van leven gaan transformeren naar een sociaaleconomisch systeem waarbij het leven voor iedereen mogelijk blijft in plaats van onmogelijk? Waar hechten we waarde aan is de grote vraag.Zie artikel uit het parool: https://www.parool.nl/columns-opinie/besef-groene-groei-is-een-fata-morgana~b5d58ae8/

#klimaat
04Aug2019
Planeet B
Aaricia Frans

Hittegolf GroenlandIk heb een tijdje het nieuws gevolgd en ik schrik hiervan. Eerst horen we van Earth overshoot Day. Dit betekent dat we voor dit jaar al een wereld hebben verbruikt. Dus dat we nu voor de rest van het jaar in het rood gaan staan. Sinds ik een kindje heb gekregen houdt dit mij steeds meer bezig. Want, mijn kind moet ook van de wereld kunnen genieten. En haar kinderen ect. Zelf probeer ik ook mijn leven hierop aan te passen. - minder met de auto weg-geen plasticflessen kopen, maar kraanwater filteren met een speciale kan-zo min mogelijk producten kopen met plastic erom. Wanneer dit er toch omheen zit hergebruiken-niet elke dag douche-minder vlees etenEthiopië heeft laatst 220 miljoen bomen geplant. Een record zoals ze zeggen. Als ieder land meer bomen gaat planten zal dit helpen. Maar natuurlijk moeten we nog veel meer gaan doen dan alleen meer bomen planten. Vandaag las ik dat er in Groenland een hittegolf is. Wat totaal niet goed is! In een dag is er 11 miljard ijs verloren gegaan. En de hittegolf is nog niet voorbij. Schrikken jullie hier ook van? Wat doen jullie voor het milieu?          *****************************************************************************************************************Heat wave GreenlandI have followed the news for a while and I am shocked by this. First we hear from Earth overshoot Day. This means that we have already used a world for this year. So that we are going to be in red for the rest of the year.Since I have had a child this keeps me busy. Because, my child must also be able to enjoy the world. And her children. I also try to adjust my life accordingly.-less away by car-do not buy plastic bottles, but filter tap water with a special jug-buy as few products as possible with plastic around it. When this is nevertheless reused-do not shower every day-eat less meatEthiopia has recently planted 220 million trees. A record as they say. If every country starts planting more trees, this will help. But of course we have to do much more than just plant more trees.Today I read that there is a heat wave in Greenland. Which is not good at all! In one day, 11 billion ice were lost. And the heat wave is not over yet. Are you scared of this too? What do you do for the environment?

#klimaat
17Oct2019
De boze boeren, Greta en astrologie
Marjolein

Eerder schreef ik al een blog over de samenstand van Pluto en Saturnus in deze tijd en het feit dat Jupiter zich binnenkort bij deze twee planeten voegt. Ook de boze boeren als fenomeen, zijn een uiting van deze conjunctie. Net als Greta Thunberg en de activisten van Extinction Rebellion. Het gaat allemaal om de thema’s waar deze twee belangrijke planeten voor staan. Saturnus staat voor de gevestigde orde, voor regelgeving, voor de verantwoordelijkheid nemen. Pluto staat voor macht en onmacht, voor transformatie, voor ondermijnen. Ik schreef eerder al dat Trump bijvoorbeeld hier onderdeel van is. Hij maakt deel uit van de gevestigde orde, maar is de boel toch behoorlijk aan het transformeren. Het feit dat er nu een impeachment is ingezet, past ook weer helemaal in het plaatje. De discussie rondom verplicht vaccineren, ongevaccineerde kinderen in de kinderopvang en het verplichten van de griepprik voor zorgpersoneel, is een andere uiting. Ook hier de thema’s macht, geld, inbreuk op het eigen lichaam omdat het van de regelgeving moet. In het klimaatvraagstuk zie je hetzelfde terug. Men is druk bezig meer verantwoording te nemen voor de planeet, voor regelgeving hierin, maar het lijkt er ook op dat de machtshebbers dit als middel gebruiken tegen de bevolking. De hele energietransitie die ineens versneld moet plaatshebben, het halen van klimaatdoelen die gesteld zijn op bijna onmogelijk te halen doelen. Voor mijn gevoel is het vaak niet eens zo dat of de ene of de andere partij gelijk heeft, de thema’s lijken zich op allerlei manieren in elkaar te verweven. Natuurlijk moet er iets gedaan worden, we moeten voorzichtig met onze planeet omspringen, maar kunnen we dit wel omkeren? In hoeverre hebben we dit veroorzaakt? Het klimaat is altijd in beweging tenslotte en ‘de klimaatverandering’ is al decennia lang een hot item. Waar in de jaren zeventig nog een afkoeling werd voorspeld, zijn we nu bang voor een versnelde opwarming, terwijl de zon nu juist wat aan het afkoelen is en we dus wellicht weer een koudere periode ingaan. Het feit dat het nu allemaal zo op het scherpst van de snede uitwerkt, heeft alles met Saturnus en Pluto te maken. Het zijn allemaal uitwerking van de thema’s klimaat, onze planeet, onze natuurlijk hulpbronnen, macht en geld. Eind dit jaar voegt Jupiter zich erbij, die alles uitvergroot, we kunnen dus nog wel wat verwachten! Daarna, half januari 2020 staan Pluto en Saturnus exact samen. Het worden nog roerige tijden. Lees meer IJsland... aftellen nu! Leonie zingt luidkeels mee In mijn ideale wereld

#klimaat
10Mar2019
Er was eens...
OPA-Grendel

Nee, wees niet bang, OPA gaat geen sprookjes vertellen. Alhoewel ik ook andere dingen schrijf dan columns, is het voor mij wel zo belangrijk om feiten en fictie volstrekt gescheiden te houden, en kom daar nog maar eens om in deze tijd.Ik wil jullie even rustig uitleggen hoe het nou zit met die 97 procent van de klimaatwetenschappers. Sommigen zullen de uitleg van Jensen hebben gezien, maar niet iedereen kijkt of heeft het gezien, dus dan nog maar even in mijn column zodat jullie het even rustig op je in kunnen laten werken, want die 97 procent, zijn in werkelijkheid 77 mensen. Ja, je leest het goed. In Amsterdam lopen volledig gehersenspoelde dwazen een mars voor een beleid dat gebaseerd is op 77 mensen, die werd gevraagd hun mening te geven. En dan nu toch het sprookje.Er was eens een onderzoeksbureau die wilde weten hoeveel procent van de mensen denken dat de mens verantwoordelijk is voor een eventuele verandering van het klimaat. Zo werden er 10.000 mensen, waaronder wetenschappers benaderd met het verzoek om hun mening te geven. veroorzaakt de mens klimaatverandering ja of nee? Mooi detail, onder die 10.000 mensen zaten 77 klimaatwetenschappers. Wat die andere 9923 zijn doet er niet toe, aangezien ze op zeker geen klimaatwetenschappers zijn. Helaas besloten ongeveer 7.000 niet te reageren op die flauwekul, dus kwam er een resultaat uit de overgebleven 3.000 ondervraagden. Van die 3.000 ondervraagden reageerden 75 met ja. Nu wordt het grappig, want hier heb je als klimaatgoeroe natuurlijk helemaal niets aan. Dus men bedacht, er waren 77 klimaatwetenschappers, er zeggen van de 10.000 ondervraagden 75 dat de mens verantwoordelijk is, dus 75 van de 77 is 97 procent. Hè? Wàt? ja, dat.Die 75 zijn dus ondervraagden die ja zeiden. Van de 10.000 is dat nog geen procentje, en dat schoot niet op, dus sjoemelen we er gewoon een verhaal omheen. Of die 75 klimaatwetenschapper zijn, of dat ze bedreven zijn in het hoogleraarschap der masturbatietechnieken, Joost mag het weten. Voor zover we weten is dat niet bevestigd. Het onderzoek wàs ook geen onderzoek speciaal gericht op wetenschappelijke gronden, maar een opiniemeting. En de uitkomst, na flink hakken en zagen, wordt nu gepresenteerd als gegeven dat 97 procent van de klimaatwetenschappers een consensus zouden hebben over de mens en het klimaat. Consensus is wanneer een groep wetenschappers bij elkaar gaat zitten om na grondig onderzoek vast stellen dat het zeer aannemelijk is. Niet dat het dan een feit is, want wetenschap is per definitie iets waar door wetenschappers zelf regelmatig vraagtekens bij wordt geplaatst. Zo houden de knappe koppen zich doorgaans scherp. Berusting is de doodsteek in de wetenschap. Daarom zijn de metingen van de laatste jaren ook zeer mooi om even mee te nemen. NASA heeft onlangs laten weten dat de afgelopen twee jaar de temperatuur een halve graad is gedaald, en daarnaast heeft ook een groep van 31.500 klimaatwetenschappers gemeld dat de mens helemaal niet verantwoordelijk is, en dat de link temperatuur en Co2 volledig uit de lucht is komen pleuren. Als die 31.500 de overgebleven 3 procent is, dan kan zelfs Jesse Klaver uitrekenen dat er op de hele aardbol niet het aantal klimaatwetenschappers zijn om die 97 procent vol te maken. Het zouden er pak hem beet 970.000 moeten zijn. Nou, kom maar op met die namen, zou ik zeggen.Kortom, we worden massaal in de zeik genomen, klimaatverandering door de mens is een sprookje, en om dan maar in stijl te eindigen, er was eens, een groep dwazen in die in ongelofelijk tyfusweer besloten naar Amsterdam te gaan. Amsterdam was heel ver, dus moesten de dwaasjes met de trein. Maar de trein had geen rekening gehouden met de mars der dwazen en dus waren de treintjes vol. Toen werden de dwaasjes heel erg boos op de NS en stonden de kranten te springen om de foto's te mogen gebruiken van de volle treinen, die zoals altijd op Zondag, de Zondag dienst reden. Maar toen was er een hele vervelende OPA en die zei dat ze maar moesten gaan lopen, want ze waren toch zo met het klimaat bezig, en toen zeiden de dwaasjes hele lelijke dingen tegen OPA. Het moraal van het verhaal, dwaasjes zijn niet zulke lieve mensjes, wees dan ook geen dwaasje.Ik zou zeggen, blijf lekker binnen, pleur de kachel aan en denk aan OPA.

#zero waste
10Aug2019
VLOG: Budget Zero Waste Boodschappen doen bij LIDL
GMVDMinimalism

Deze vlog neemt je mee naar de goedkope knaller LIDL, en laat je zien, dat als je een beetje op let, je ook daar prima zero waste boodschappen kunt doen. Soms zit er misschien een uitzondering in, en wordt er wel verpakking gebruikt, maar dan toch in ieder geval zonder plastic en van herbruikbare materialen. Sofie Senden, een bekende Vlaamse duurzaam-heid, neemt je mee.  

MEER