Blijfkritisch.nl, maar wil de overheid dat wel?


Vanochtend hoorde ik een spotje van de overheid over nepnieuws. Ze hebben er een website voor gemaakt: blijfkritisch.nl. Je moet, bij ieder bericht dat je hoort, je altijd kritisch afvragen of dat bericht wel klopt. Of het geen nepnieuws is. Check bijvoorbeeld de bron van het bericht en of de afbeelding wel bij het bericht hoort. Let op of je het bericht ook op het journaal terug ziet komen of in de kranten. En bij nepnieuws worden er technieken gebruikt om te zorgen dat je het sneller gelooft. Wordt er bijvoorbeeld op je emoties ingespeeld?

Dit is toch wel heel erg grappig allemaal. Dus het journaal en de kranten hebben de waarheid in pacht, die spreken met de tong van de overheid. Die kun je dus gewoon geloven, dan hoef je niet te zoeken naar de bron, zij ZIJN de bron! Let ook op inspelen op emoties, dat is een aanwijzing voor nepnieuws. Ik herinner mij hoe de overheid het vaccinatiebeleid door de strot van de burgers wil duwen door iemand voor de camera te trekken die gevolgen (liefst zichtbare) heeft overgehouden aan de ziekte waartegen gevaccineerd moet worden, of bijvoorbeeld ouders van een aan de betreffende ziekte overleden kind. Technieken dus die ze zelf toepassen!

Dan was er gisteren ook het bericht in de Volkskrant dat Bol.com ‘dubieuze’ anti-vaccinatieboeken in de etalage zet. Als je bij bol.com zoekt op ‘vaccinaties’ krijg je als eerste vijf boeken die juist tegen vaccineren zijn. En dat zou niet moeten mogen, bol.com heeft een maatschappelijke functie (en moet dus de denkbeelden van de overheid uitdragen kennelijk). Bol.com zegt dat ze daar niet op sturen, maar dat wordt niet geloofd, want marketing technisch word je ontzettend gestuurd in je koopgedrag. Dat is natuurlijk zo, maar als je op zoek bent naar boeken over vaccinaties, ga je echt geen boeken kopen die het tegenovergestelde propageren. Ik bedoel, als ik zoek naar een stofzuiger, ga ik geen tosti-ijzer kopen, al komt die ook in de zoekresultaten voor. De manier waarop dit in dit artikel wordt omschreven, is op zijn minst suggestief: ‘De boeken over vaccinaties die hoog opduiken bij Bol.com zijn een onnavolgbare mix van feit en fictie, terwijl de accurate boeken verstopt blijven.’ Dus wat we in dit geval nepnieuws moeten vinden, dat lijkt me duidelijk en daarin worden we dus behoorlijk gestuurd, door de overheid. Dat er flinke kanttekeningen te maken zijn bij het vaccinatiebeleid en de onderzoeken die wel en niet gedaan zijn, daar mogen we niet kritisch over zijn.

Dus, blijf kritisch, blijf nieuwsgierig, check de bron, dat is helemaal goed, maar zet niet al die kritische knopjes uit als het een bericht is van de overheid of overheid-gerelateerde organisaties. Het is altijd goed om de andere kant te bekijken. In een eerlijke, open samenleving waar er vrijheid van meningsuiting is en vrijheid van pers, moeten tegengeluiden gehoord blijven, ook al vind je ze als overheid ongewenst. Ongewenst betekent niet dat ze onwaar zijn, of nepnieuws zijn.