De kerken lopen echt leeg


Gisteravond speelden we met het clarinet choir (orkest van enkel klarinetten) in de kerstnachtdienst van een protestantse kerk. Ons clarinet choir bestaat dit jaar tien jaar en bij de oprichting speelde ik er ook al. Daarna ben ik ermee gestopt om twee jaar geleden weer te beginnen. 

In die beginjaren hebben we ook al in de kerstnachtdienst gespeeld en daarvoor zelfs al met een kleine afvaardiging van het harmonie orkest. De kerk was afgeladen vol met kerst, herinner ik mij. Mensen stonden achteraan en aan de zijkanten omdat er geen zitplaatsen meer waren. Toen ben ik dus gestopt met klarinet spelen, omdat ik er geen tijd voor had, zeven jaar heb ik niet gespeeld. Zelf ben ik niet gelovig, dus in een kerk kom ik niet, hooguit om er één te bezoeken als toeristische attractie. Vorig jaar met kerst was ik dus voor het eerst sinds jaren weer in de kerk met de kerstnachtdienst, om de dienst muzikaal te begeleiden met het clarinet choir. Toen viel het me al op: Iedereen kon ruim zitten, er waren nog ruim voldoende plaatsen voor meer mensen! 

En ook gisteravond was het weer duidelijk: de kerk was bij lange na niet vol. Omdat de wereld van gelovigen zo ver van me af staat, vind ik het wel fascinerend om er op zo'n avond een inkijkje in te krijgen. Wij zitten dan met het clarinet choir voorin de kerk en we kijken de kerk in, dus je kijkt naar de mensen. Mensen jonger dan veertig waren er bijna niet, een enkele twintiger, maar de meeste waren ruim zestig plus. Voorheen viel het me ook wel op dat mensen echt in hun zondagse kleren in de kerk zaten en ook dat vond ik dit jaar opvallend minder. 

Nu is dit op zich nog best een moderne kerk, met een moderne, vrouwelijke dominee. Eentje die niet spreekt over 'God', maar over 'de Eeuwige'. Een dominee die links legt naar de actualiteit. Het ging erover dat de Engel tegen de herders had gezegd: 'wees niet bang' en daar borduurde ze op voort. Dat we dagelijks bang gemaakt worden, voor klimaatverandering, voor immigranten en zo meer. Aan de dominee ligt het dus niet, maar toch is het meer dan duidelijk: de kerken lopen leeg, de verschillen met tien jaar geleden zijn enorm! Ik denk dat het aantal bezoekers van de kerstnachtdienst in vergelijking met tien jaar geleden gehalveerd is in deze kerk. Gezien de gemiddelde leeftijd van de bezoekers kon dat de komende tien jaar nog weleens sneller gaan.

Ik had ook het gevoel dat de interesse minder was. Wij spelen ook direct na de dienst terwijl de mensen de kerk uit lopen en voorheen, als we dan klaar waren, bleek dat de helft van het publiek toch was blijven staan om naar ons te luisteren, nu was nagenoeg iedereen al weg, op wat partners en familie na die met de orkestleden waren meegekomen.