91 en 19 (1991 en 2019)


17 september 1991 was een dag als vandaag, een graad of 16, een zonnetje erbij. De dag ervoor had het geregend, net als gisteren. Ook dat jaar viel 17 september op dinsdag, prinsjesdag. Op 17 september 1991 was ik de bruid. Een jonge bruid, twintig jaar was ik pas.

Dat is 28 jaar geleden, zo lang zou ik vandaag dus getrouwd zijn geweest, als niet… als ik niet gescheiden was, elf-en-een-half jaar geleden, als mijn ex-echtgenoot niet was overleden, vijf jaar geleden.

Twintig was ik. Wat wist ik van het leven en wat verwachtte ik ervan? Ik was verlegen, een pleaser. We zouden een huis gaan kopen, dat gebeurde. Exact vier maanden na onze trouwdag kregen we de sleutel van ons huis. Ik verwachtte dat er kinderen zouden komen. Nu nog niet, twintig vond ik te jong. Vierentwintig vond ik een mooie leeftijd en zo geschiedde het. Vijf weken na mijn vierentwintigste verjaardag werd ik moeder van een jongetje, later volgden er nog twee zusjes. Veel verder dan het krijgen van die kinderen keek ik niet in die tijd. Een jaar of tien vooruit, dat is al heel wat en eigenlijk doe ik dat nu ook niet anders. Tien jaar is al een hele tijd, er kan veel in gebeuren, dat heeft het verleden wel bewezen.

September 1991, mijn moeder had zeven maanden ervoor een hersenbloeding gehad. In het ziekenhuis heb ik haar verteld dat we zouden trouwen. “Als ik er maar bij kan zijn”, zei ze. Dat was voor mij een vereiste, als mijn moeder er niet bij had kunnen zijn, had ik niet willen trouwen die dag. En dat lukte. Ze was mijn getuige. Ze maakte zich zorgen over of ze haar handtekening wel zou kunnen zetten. Ze had immers moeite met schrijven en de zenuwen zouden haar misschien parten kunnen spelen. Ik heb dat nog nagevraagd, maar kon haar geruststellen. Een kruisje zou volstaan. Het lukte.

1991. Ook al keek ik destijds niet veel verder vooruit dan een jaar of tien, en misschien zelfs maar vijf, dat ik zou gaan scheiden, had ik nooit verwacht. Ik had nooit verwacht dat ik de vrouw zou worden die ik nu ben. Er kan veel gebeuren in achtentwintig jaar. De wereld ziet er anders uit dan in die tijd.

2019. Morgen wordt mijn jongste dochter 18. Ja, zij werd een dag na onze tiende trouwdag geboren. Of eigenlijk maar twee minuten. Ze is geboren om 00:02 uur en dat is zomertijd. Hadden we geen zomertijd gehad, dan was haar geboortedatum 17 september geweest. Al mijn kinderen volwassen, eentje de deur uit. Ik ben inmiddels anderhalf jaar samen met de man die ik de liefde van mijn leven noem. En dat is iets dat ik 28 jaar geleden zéker niet had verwacht.