Basilicum, verhalen uit een ver verleden.

Basilicum, verhalen uit een ver verleden.


settings
  • Instellingen
  • Positie

    Automatische scrolling

Basilicum is voor de hedendaagse mens een smakelijk alledaags kruid. In het verleden was het echter een plant waar straffe verhalen over verteld werd. Volgens Dodonaeus (16de eeuw) zou het met azijn gemengd en voor de neus gehouden bezwijmde mensen weer bijbrengen en ruiken aan het zaad zou doen niesen. De gedroogde en verpulverde blaadjes deden ooit dienst in kruidensnuiftabak. Over geen enkele andere plant bestond zoveel meningsverschil als over het koningskruid, zoals basilicum ook wel wordt genoemd. 'Van der crachten van basilicon sijn die oude meesters in contrarie meyninghen', schreef Dodonaeus. 'Dioscorides seyt dattet gegheten die ooghe verduystert ende winden maeckt ende niet lichtelijeken verteert en wordt.'

Andere schrijvers beweerden dat het juist kalmerend werkte bij krampen en winderigheid en verstopping tegenging. Om de verwarring nog groter te maken, stond het kruid in Griekenland voor haat en armoede, en in Italië voor liefde. In India werd het als heilig vereerd, al was dat dan niet Ocimum basilicum maar Ocimum sanctum.


Culpeper (17de eeuw) over basilicum

Culpeper, anders niet gauw uit het veld geslagen, zegt van de plant : 'Dit is het kruid, waarover alle schrijvers met elkaar redetwisten als advocaten... Ik ben eens bij mijn verstand te rade gegaan en tot de conclusie gekomen dat het een kruid van Mars is, dat onder het teken Scorpio staat. Geen wonder dat het strijdaspecten met zich draagt. Als het op een plaats wordt gelegd waar giftige beesten hebben gebeten of waar een wesp of hoornaar heeft gestoken, dan trekt het rap het venijn aan zich. En gelijk geaarden trekken elkaar aan !

Mizaldus beweert bij hoog en bij laag dat als men basilicum in paardenmest laat rotten, het giftig gebroed zal voortbrengen. Hilarius, een Franse dokter, zegt met eigen ogen gezien te hebben dat bij een kennis van hem een schorpioen in de hersenen ontstond, alleen maar door aan het kruid te ruiken. Er moet iets aan de hand zijn met die plant : 'Nota bene, ruit en basilicum willen niet naast elkaar groeien, ja zelfs niet op enige afstand van elkaar staan. En we weten allemaal dat wijnruit de grootste vijand is van gif, die er maar groeit. En dan is er nog iets : het drijft zowel het ongeboren kind af als de nageboorte. Met andere woorden : terwijl het enerzijds het tekort van Venus aanvult, doet het aan de andere kant al zijn werk te niet. Nee, ik durf er niet meer over te schrijven.' Dat doet hij verder dan ook niet. Hij noemt zelfs geen enkele deugd van basilicum.

Schorpioenen of niet, ten tijde van de Tudors kregen patiënten met nerveuze hoofdpijnen basilicumsnuif van hun verpleegsters. De dosering van zo'n snuifje luisterde nauw, tenminste als men Dodonaeus wil geloven die beweerde 'dat sij oock hooftsueer maackt als mense te langhe oft teveel rieckt'. Met de antipathie tussen ruit en bazielkruid schijnt het ook wel mee te vallen. Er zijn genoeg gevallen bekend van vreedzame samenleving. Plinius vertelde hoe de gekroonde slang Basilisk door een wezel die ruit had gegeten, werd verslagen. Hier ligt wellicht de verklaring voor de verhalen over de vijandschap tussen de twee planten.

Geneeskracht vroeger

Een ander vreemd verhaal is dat vrouwen niet van een bord kunnen eten waar een takje basilicum onder is gelegd, zodat het kruid als vermageringsmiddel kon dienen. Een recept tegen verstopping bestond uit witte wijn, waarin bazielkruid was afgetrokken, vermengd met slaolie. Ondanks alle rumoer over het kruid werd basilicum als geneeskrachtige plant benut. Basilicumthee gold als een sterkende, bloedzuiverende drank, die ook bij nierkwalen en ziekten van de urinewegen hielp. Bij mondklachten en keelontsteking was het een gorgelmiddel en bij oorinfectie werd het verse sap in de oren gedruppeld. Ook bereidde men basilicumzalf voor wonden en puisten. De plant werd daarom wel balsemkruid genoemd.

Basilicumzalf , oud recept?

Men neemt : het verse sap van basilicum; harpuis, 1 ons ; geel was, 1 ons ; boomolie, 4 lood. Men laat alles in een koperen pan bij eene zachte warmte smelten, giet het door een dichten doek en roerthet mengsel aanhoudend totdat het geheel en al koud is.'(Rijnhart). Ook medicinaal vinden we dus veel verschillende en verwarrende toepassingen. Me volledig baseren op die oude gebruiken zou ik in het geval van basilicum dus zeker niet meer doen.

Basilicum in de keuken

Vandaag schrijven we basielkruid eerder culinaire kwaliteiten toe. Al is het zeker ook een plant die spijsverteringbevorderend en rustgevend kan zijn. En dat komt in deze tijd dus goed van pas. Misschien is dat ook één van de redenen voor zijn succes in de keuken.Een variëteit die eventueel in een pot voor het raam valt te kweken, is de charmante dwerg van de familie, de Ocimum minimum, die ongeveer 20 cm hoog wordt en fijne gekrulde blaadjes heeft. Zo'n pot voor het raam zou tevens de vliegen weghouden. In Italië, waar veel basilicum in de keuken wordt gebruikt, slaat men de blaadjes van deze gekrulde soort op in een stopfles met een laagje zout en een paar laagjes blad om en om. De basilicum blijft dan even groen en vers als was hij pas geplukt. In de keuken kan men vrijwel alle gerechten opfleuren met basilicum. De dichter Werumeus Buning schreef destijds 'dat het kruid basilicum van een oud schaap een malsch lam maakt'. En ja, zelfs in onze keuken is het nu nauwelijks nog weg te denken.

Wetenschappelijk onderzoek

Recent scientific research has investigated the health benefits associated with basil s ‟essential oils. Studies reveal the anti-viral, anti-microbial, antioxidant, and anti-cancer properties of the oils; further research is underway. Bozin B et al. “Characterization of the volatile composition of essential oils of some lamiaceae spices and the antimicrobial and antioxidant activities of the entire oils.” J Agric Food Chem. 2006 Chiang LC et al. “Antiviral activities of extracts and selected pure constituents of Ocimum basilicum.”Clin Exp Pharmacol Physiol. 2005 Oct;32(10):811-6.Rev Med Chir Soc Med Nat Iasi. 2007 Oct-Dec;111(4):1065-9. Effects of Ocimum basilicum L. extract on experimental acute inflammation. Benedec D, Pârvu AE, Oniga I, Toiu A, Tiperciuc B.Kaurinovic B, Popovic M, Vlaisavljevic S, et al.Antioxidant capacity of Ocimum basilicum L. and Origanum vulgare L. extracts. [Journal Article, Research Support, Non-U.S. Gov't]Molecules 2011; 16(9):7401-14.https://sites.google.com/site/kruidwis/planten-van-a-tot-z/ocimum-basilicum-bazielkruid

Over Culpeper https://sites.google.com/site/kruidwis/geschiedenis/culpepper

 


Beoordeel

Reviews en Reacties:

5.0 / 5 (7 reviews)
expand_more
Verberg reacties
Wat goede blog dit. Basilicum kan je dus meer mee doen dan alleen eten. Dank voor de tips.
| 13:36 |
Super interessant, en nog grappig ook :-) Ik leg vanavond meteen een takje basilicum onder mijn bord. Mazzel dat ik een vrouw ben en dus op deze manier super easy kan afvallen... Hahaha!
| 12:16 |
Fijn uitvoerig, goed gedocumenteerd artikel.
Ik gebruik vaak basilicum in de keuken, maar van de andere functies wist ik niets.
Bedankt voor de tip om basilicum te bewaren in zout!
| 04:12 |
Compliment voor dit uitvoerige artikel. Kan ik als hobby kok wel waarderen!
| 20:31 |
Fijn artikel, weer wat geleerd
| 16:59 |
dat is wel leuk om te lezen
| 11:47 |
Een mooie leerzame blog over dit geweldige kruid. Onderlaatst hoorde ik dat de bloem van basilicum kan worden gebruikt om olie te aromatiseren. Ga ik natuurlijk doen aankomende zomer. =D
| 11:33 |
Basilicum en knoflook in olijfolie, een bijzondere combinatie
| 13:57 |
Heerlijk.
| 14:39 |

private lease goedkoop
private lease goedkoop
Fun & Entertainment
prEiffeltoren
prEiffeltoren
Fashion & Lifestyle
Onderzoeken
Food & Drinks
Mosselen sofrito
Mosselen sofrito
Gezondheid & Geest
Vegan haren wassen
Vegan haren wassen
 
×

Yoors


exit_to_app Inloggen