×

Yoors


exit_to_app Inloggen

camera_alt
Afbeelding toevoegen
Duindoorn, superbesjes uit de duinen

Duindoorn, superbesjes uit de duinen


De duindoorn is een winterharde struik die gele tot oranje kleine bessen vormt. Hij wordt 2 tot 5 meter hoog. De bladeren zijn smal en zilverachtig tot grijs gekleurd. De kleine gele bloemen verschijnen in de lente, vóór de bladeren. De Engelse naam sea buckthorn verwijst naar het doornige van de struiken, die op de duinen en langs de zee groeien. Ook de Duitse en de Nederlandse naam Sanddorn en Duindoorn verwijst naar het uiterlijk en naar de groeiplaats. In de geschiedenis van de duindoorn komt zijn grote geneeskrachtige werking, maar ook zijn voedingswaarde steeds terug. De verklaring van zijn wetenschappelijke naam vindt zijn oorsprong in Griekenland.


Het vroegere gebruik van de duindoorn

De plant en vruchten werden in het oude Griekenland gebruikt als voeding voor de paarden; het zou hun gezondheid verbeteren en glans geven aan hun vacht. Het laatste woord ver-wijst daar ook naar, en verklaart hiermee de betekenis van deze unieke plant: Hippophae Rhamnoides: 'Glanzend Paard'. Deze oude Griekse teksten worden toegeschreven aan Theophrastus en Dioskorides. Hoewel de Latijnse naam Hippophae rhamnoides is, staat de plant toch bekend als seabuckthorn of duindoorn. Deze benamingen staat wel haaks op het feit dat de plant ook op 7000 meter hoogte gevonden wordt, o.a. in het Himalayagebergte. De Tibetanen die in het Himalayagebied leven, hebben van generatie op generatie de duindoorn gebruikt voor zijn voedingswaarde en versterkende krachten. In de Sibu Yidian, een klassiek Tibetaans medisch boek uit de achtste eeuw, worden maar liefst dertig hoofdstukken gewijd aan de geneeskrachtige werking en de voedingswaarde van duindoorn. De essentie uit deze hoofdstukken geeft duidelijk aan dat de duindoorn 'yin en yang' versterkt. Je zou het in deze moderne tijd ook kunnen vertalen als dat het ons lichaam harmoniseert.

Ook andere culturen hebben de duindoorn gebruikt, al dan niet met een uitgebreid werkingsgebied. In India wordt het wel gebruikt, maar is het niet echt een belangrijk deel van de traditionele Ayurveda. Ayurveda is het Vedische systeem van gezondheidszorg dat zich in India meer dan 5000 jaar geleden ontwikkelde. De plant wordt kort aangehaald als een fruit dat goed is bij longziekten, wat werd vastgelegd door de arts Charaka Samhita.

In de Chinese farmacopee staat het daarentegen uitvoerig beschreven. De Chinese kruidengeneeskunde heeft een uitgebreide farmacopee die uitvoerig het gebruik en de toepassingen van de duindoorn beschrijft. In het Chinees staat de Hippophae bekend als: shaji, (letterlijk: de zanddoorn). Er is één dominante soort van Hippophae die in China en Rusland wordt gebruikt, namelijk de rhamnoides.

In Europa wordt de plant voor het eerst beschreven door de Engelse botanicus William Turner (16e eeuw) waarin hij vermeldt dat arme kustbewoners met de bessen een saus maken. Over de waarde van de saus meldt hij niets. De Nederlandse botanicus Abraham Munting is wat gedetailleerder als hij spreekt over de duynbezie, zoals hij de duindoorn in zijn boek 'Nauwkeurige Beschryving der Aardgewassen' (Utrecht en Leiden, 1696) beschrijft. 'De bladeren en Vruchten der Duynbezien zijn koud en droog van aart. Verslaan den dorst der Koortsige lieden drijven ook uyt alle slijmerige en taye vochten. Van het zap dezer Vruchten werd een Verjuys gemaakt, zeer bequaam ten gebruyk in spijzen'.

De vrucht van de duindoorn

De vrucht is het belangrijkste deel dat als voedsel en voor de geneeskunde wordt gebruikt. Het is één van de rijkste bronnen van vitamine C, met ongeveer 6 mg per gram en ongeveer 5 mg per ml in het vruchtensap. Hierdoor is het sap als gezondheidsdrank al heel lang-op de markt. Medisch gezien zijn de flavonoïden uit het fruit en uit de olie van het zaad de belangrijkste actieve componenten. De olie uit het zaad van de Hippophae is rijk aan vitamines en essentiële vetzuren. Eén bestanddeel, het vetzuur palmitolzuur (omega 7), is de stof die voor de huid, met name ook bij het behandelen van brandwonden, als waardevol wordt beschouwd. In het boek "Thousand Formulas and Thousand Herbs" of Traditional Chinese Medicine wordt het fruit als zuur, astringent en warm van aard beschreven. Gedurende de laatste tientallen jaren wordt er in China, de VS en Europa uitgebreid onderzoek gedaan naar de plant.

Volgens Russische, Chinese en Finse wetenschappers bevat de duindoorn 190 bio-actieve componenten. De olie is een bron van belangrijke stoffen voor de mens; vooral vitamine E en vitamine C zijn ruim vertegenwoordigd, maar ook bètacaroteen, onverzadigde vetzuren, essentiële aminozuren en flavonoïden zijn aanwezig. De concentratie vitamine C in de bessenpulp kan variëren van 100 mg per 100 g bessen tot 2500 mg per 100 g bessen, afhankelijk van de soort. Ter vergelijking: sinaasappels bevatten ongeveer 35-40 mg / 100 g fruit. Russische kosmonauten hebben de olie als bescherming tegen stralingsbrandwonden in de ruimte gebruikt.Het vreemde van de plant is dat het zichzelf beschermt tegen de straling. Tijdens het ongeval in Tjernobyl was de duindoorn een van de weinige planten die niet vervuild was met radioactiviteit.

Het is een van de weinige bessen, mogelijk de enige, met zowel vitamine A, C en E en veel vetzuren. De voornaamste farmacologische werkingen zijn immuunmodulerend, huidbeschermend en anti-oxiderend. Zeker een besje met betekenis en zomaar overal in de duinen te plukken en in de tuin te kweken.

Meer info op

http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/gezonde-voeding/67370-duindoorn-wonderbesje-van-bij-ons.html

https://sites.google.com/site/kruidwis/planten-van-a-tot-z/hypophea-duindoorn-argousier

 



bamboehart
dat vind ik wel leuk om te lezen
10-05-2016 14:13
10-05-2016 14:13 • Reageer
lekkerereceptenvoor2
Ik ken de kracht van dit besje. Helaas weten veel mensen dit. Teveel mensen, vorig jaar is er zo onmatig veel van geplukt dat de dieren bijna geen eten meer hadden. Pluk wild maar met mate zou ik haast zeggen.
10-05-2016 12:27
10-05-2016 12:27 • Reageer