×

Yoors


exit_to_app Inloggen

camera_alt
Afbeelding toevoegen
Moerbei, wit en zwart

Moerbei, wit en zwart


De zwarte moerbei (Morus nigra) wordt reeds sinds duizenden jaren in kuituur gebracht. Vanuit zijn natuurlijk oorsprongsgebied Iran werd hij, samen met zijn soortgenoot de witte moerbei (Morus alba) over de vier windstreken verspreid. Zo bereikte hij tijdens de middeleeuwen onze streken.

Het in kultuur brengen gebeurde voornamelijk voor de bloeiende zijderupsteelt. Zijderupsen voeden zich met de bladeren van moerbeien. Hoewel ze bovenal het blad van de witte moerbei verkiezen, weten ze ook het zwarte moerbeiblad te waarderen. Vooral in Frankrijk werden dan ook nogal wat zwarte moerbeien aangeplant ten behoeve van de zijdekultuur.

Ondanks zijn vrij langzame groei is de moerbei een gemakkelijk te telen boom. De stammen zien ermeestal gedrongen uit. Ze hebben een donkeroranje tot roodachtig bruine schors die fijn gegroefd en met knobbels bezet is. De kroon is laag en breed en bestaat uit een aantal kronkelige takken die ontspruiten uit een lage stam. Oude bomen durven wel eens overhangen. In extreme gevallen gaat de stam zich neerleggen. Een voorbeeld daarvan is te zien in de toontuinen te Hoegaarden. Dodoens adviseerde al 'om deze bomen voort te telen door zijn wortelspruiten of van afleggers, hoewel ze ook van zaad aangewonnen worden maar hebben dan meer jaren nodig om vruchten voort te brengen'.

Bij alle vertegenwoordigers van de Moraceae, dus ook bij de moerbei, bevat de stam een wit melksap waar latex uit getrokken wordt. Het blad is 8 à 14 cm lang en bezit een forse steel. Het heeft de vorm van een hart met een duidelijk gepunte top. Het bladoppervlak is behaard terwijl de rand grof gezaagd is. De moerbei levert ei- of bolvormige, op frambozen lijkende steenvruchten die in groepjes verenigd staan. Ze zijn groen in de zomer, verkleuren later oranjerood om tenslotte, vlak vóór het afvallen, donkerrood-zwart te worden. Op dat moment zijn de zoete, eetbare vruchten op hun best. Morsen met moerbessen kunnen onuitwisbare vlekken veroorzaken.

Oude recepturen

Oude recepturen blijven interessant, we ontdekken oude toepassingen die mogelijk ook nu nuttig kunnen zijn of we kunnen eens goed lachen met de vroegere vreemde gebruiken. Dodoens op gezag van Dioscorides adviseerde de schors van de wortel van de moerbei tegen tandpijn, samen met moerbeibladeren, kook dit tezamen op in wijnazijn zoveel als genoeg is en houd dit warm in de mond.

Tegen allerhande buikloop en overtollige maandstonden: Neem van gedroogde, onrijpe moerbeien een vierendeel lood en geef die klein gestampt met rode wijn in. Dodonaeus.

Tegen ontsteking en zwelling in de mond en hals: Gebruik hiertegen de siroop van moerbeibessen die als een likkepot of gorgelwater gemaakt zijn.

Tegen verstopping van de lever en milt en om de wormen af te jagen: Neem van de schors van de wortel van de moerbeiboom een lood, kook dit in water tot een mutsje nat en geef dit te drinken, hetzelfde maakt kamergang. Als het alleen in de mond gehouden wordt stilt het de tandpijn, Dioscorides, P. de Crescentius.

Literatuur

https://sites.google.com/site/kruidwis/planten-van-a-tot-z/morus-species moerbeiboom

http://www.integrativepractitioner.com/article_ektid14438.aspxde

Souza MM, Bittar M, Cechinel-Filho V, et al. Antinociceptive properties of morusin, a prenylflavonoid isolated from Morus nigra root bark. Z Naturforsch.[C.] 2000;55(3-4):256-260. Fu DX, Chen L, Hou AJ, et al. Constituents of Morus nigra. Chinese Traditional and Herbal Drugs 2005;36.


 



Maurice Godefridi
Bedankt allemaal. Info over een lood. Lood, oude massa-eenheid ("gewicht"), is een, thans niet meer gebruikte, maat voor de massa verondersteld 1/32 van een traditioneel pond te hebben gewogen. Het lood werd afgeschaft bij de invoering van het decimale stelsel. Het begrip komt nu alleen nog voor in het oud Nederlandse spreekwoord: Vrienden in de nood, honderd in een lood. Een lood was ongeveer 15 gram maar na de invoering van het Nederlands metriek stelsel in 1816 werd de aanduiding 'Nederlands lood' gebruikt voor 10 gram, tot de afschaffing van dit stelsel in 1870.
01-06-2016 23:14
01-06-2016 23:14 • Reageer
Ingrid Tips en meer
Weer een zeer informatief blog.
01-06-2016 16:10
01-06-2016 16:10 • Reageer
Passionele bisschop
Dat is nu zo'n van die uitzonderlijk onderwerp waar ik kan van genieten, heel sterk en goed geschreven (getypt) met een rijke bron aan zeer nuttige informatie. Alleen begrijp ik volgende tekst niet goed; "Neem van de schors van de wortel van de moerbeiboom een lood, kook dit in water tot een mutsje nat en geef dit te drinken, hetzelfde maakt kamergang. " ;-)
01-06-2016 13:51
01-06-2016 13:51 • 1 reactie • Reageer
Ingrid Tips en meer
Het verbaasd mij niets u hier te zien reageren :)
01-06-2016 16:10
01-06-2016 16:10 • 1 reactie • Reageer
Soberana
Bijzonder leerzaam en interessant artikel.
29-05-2016 14:30
29-05-2016 14:30 • Reageer
lekkerereceptenvoor2
Bedankt voor deze leerzame blog. Ik heb zelf een moerbei-boom in de tuin en hoop dat hij volgend jaar vruchten gaat geven.
28-05-2016 16:04
28-05-2016 16:04 • Reageer