Wonen op niveau


#zeespiegelstijging #klimaatverandering#nederland 

 Zeespiegelstijging in Nederland

Veel onderzoekers wijzen al jaren op de gevaren van zeespiegelstijging. In 2020 zijn laaggelegen gebieden in de wereld al daadwerkelijk bedreigt door overstroming als gevolg van zeespiegelstijging, bijvoorbeeld landen als Bangladesh en diverse atollen (laaggelegen eilanden die ontstaan zijn uit vulkaanvorming in de stille zuidzee). Maar wat betekent zeespiegelstijging voor een land als Nederland? Kunnen we de dijken nog verder verhogen? Misschien een tweede Deltaplan opstarten? Of zijn er andere maatregelen te treffen om de dreigende zondvloed in (west) Nederland te voorkomen? Een waarschuwing vooraf; het ziet er niet echt zonnig uit.

Zeespiegelstijging als natuurlijke tijdbom

Mensen krijgen het al snel benauwd wanneer ze zich indenken te moeten wonen in een aardbevingsgevoelige locatie zoals San Francisco. Deze grote stad in het westen van Amerika is gebouwd boven op de San Andreas breuklijn, één van de actiefste breuklijnen op aarde. Hier is het geen kwestie óf er een allesverwoestende aardbeving komt, maar wanneer. Wie wil daar nou wonen? Dat vragen ook veel randstedelingen zich af die zelf echter zes meter of meer onder Nieuw Amsterdams Peil (NAP) wonen. Voor de duidelijkheid; dat betekent dat je je eigenlijk op zes meter diepte op de zeebodem bevind.



Land van dijken en gemalen

Een groot deel van Nederland is gelegen onder zeeniveau. Tot zover geen nieuws onder de zon. Dit betreft grofweg de provincies Zeeland, Zuid- en Noord Holland, Utrecht, Flevoland, Friesland, Groningen, Drenthe en een groot deel van Overijssel en Gelderland. De grootste metropool (Randstad) én de economische motor van Nederland ligt binnen deze gevarenzone. Enkel een ingenieus systeem van dijken, ringvaarten, boezems en gemalen zorgen er voor dat het hier nu droog blijft. De vraag is hoelang dit het geval blijft wanneer we rekening houden met de voorspelde stijging van de zeespiegel in combinatie met bodemdaling die hier ook plaats vindt.

Gevolgen klimaatverandering voor de Nederlandse delta

Het grootste potentiële probleem in deze laaggelegen Delta ontstaat eigenlijk door de techniek die ons eeuwenlang juist droge voeten heeft bezorgd. En waardoor we zelfs in staat waren om nieuw land te maken waar voorheen zee was. De techniek van het omdijken en vervolgens dit omdijkte land droog te leggen door water via een systeem van ringvaarten en gemalen naar de zee te pompen. Wanneer we dit blijven doen bij een stijgende zeespiegel en dalende bodem, pompen we echter al snel zout kwelwater binnen de dijken omdat de druk van het zoute water toeneemt. Dat heeft desastreuze gevolgen voor de landbouw en drinkwatervoorziening binnendijks. Veel polders worden hierdoor snel onleefbaar of economisch niet langer rendabel. Het kan eenvoudigweg niet meer uit om deze 'badkuipen' nog langer leeg te blijven pompen.



Zeespiegel stijgt sneller dan verwacht

Wetenschappers van het KNMI gaan er van uit dat de zeespiegel in 2100 met 292 centimeter zal stijgen. Dat is bijna drie meter. En het stopt daarna niet. Zelfs bij één meter stijging zullen de laagst gelegen polders al onder water lopen. Wanneer zal dit dan gebeuren, 2050, 2030? Niemand die dat blijkbaar weet of kan inschatten. Het is vreemd dat dit nog in geen enkel maatschappelijk debat wordt besproken. Terwijl het enorme gevolgen gaat hebben, vooral voor een land als Nederland en miljoenen van haar inwoners.


Plan B voor Nederland

Is het écht zo erg? Volgens veel wetenschappers die werken aan een plan B voor Nederland wel. Volgens hen staat vast dat Nederland haar toekomst inmiddels niet meer zelf in de hand heeft. Nederland in zijn huidige vorm is volledig afhankelijk van het slagen, of falen, van het internationale klimaatbeleid. Omdat het hoogst onzeker is of op die tafel resultaten worden geboekt vinden de experts dat we als land een volwaardig plan B moeten hebben. Hoe ziet dit plan er dan uit? Gaan we de palen van onze mooie historische Amsterdamse huizen verhogen, drijvende huizen maken, woonboten misschien? Nou nee. Wetenschappers van het instituut voor Marien en Atmosferisch Onderzoek (IMAU) van de Universiteit van Utrecht stellen  'dat we een gecontroleerde terugtrekking op termijn moeten overwegen'. 



Ook glacioloog en docent klimaatverandering Michiel Helsen roept op tot een maatschappelijke discussie: 'Is wonen onder zeeniveau nog wel verantwoord? Want op termijn is het mogelijk dat we West Nederland niet kunnen behouden'. Ook in deze aan te bevelen VPRO Tegenlicht documentaire over het onderwerp is land prijs geven aan zee de meest waarschijnlijke optie in de nabije toekomst. Kill your darlings.

© Zoet Hongaars Leven