Geschreven door Thierry P. Dinjens 


Elk voorjaar gaan we op zoek, in onze eigen omgeving als ook in het Leijpark, naar zogeheten vroegbloeiers, planten die lekker vroeg in de lente al bloemen dragen. Er zijn verscheidene kandidaten en één ervan kennen we onder de naam forsythia, genaamd naar de Schotse botanicus William Forsyth. De man die als één van de eerste plantkundigen een rotstuin aanlegde in Londen met hierin een groot plantenbestand van overal op de wereld. Ik ken die naam zelf uit de tuin van mijn ouders, elders in Noord-Brabant, maar pas veel later leerde ik dat forsythia ook een Nederlandse naam heeft, namelijk: Chinees klokje.
Het Chinees klokje is daadwerkelijk (want dat is bij sommige benamingen niet zo) afkomstig uit China. Ze is een zogeheten naaktbloeier. Dit wil zeggen dat zij vol bloemen staat zonder dat er ook maar één blad aan de struik zit. Deze manier van hun bloemen presenteren is een keuze die hen voordeel oplevert. Insecten kunnen hun bloemen heel makkelijk vinden en hoeven niet te zoeken tussen de bladeren. Naaktbloeiers die afhankelijk zijn van de wind en niet van insecten hangen hun bloemen rechtstreeks in de wind, de bladeren hangen er niet voor.
Het Chinees klokje biedt een overdaad aan stuifmeel en nectar aan insecten die vroeg in het seizoen wakker zijn. Bovendien is de struik winterhard en verdraagt zij een bepaalde hoeveelheid lichtvervuiling. In onze natuur hoort zij niet thuis, maar in een park als het Leijpark waar struiken en bomen staan uit alle windstreken, is zij een graag geziene gast. En zij biedt met haar prachtige gele bloemen kleur aan de lente, als andere struiken nog knoppen aan het vormen zijn.
Nu doet er over het Chinees klokje een hardnekkig gerucht de ronde dat juist deze struik lactose zou bevatten. Normaliter vinden we lactose (een suiker) enkel terug in melk van zoogdieren. De lactose in het Chinees klokje zou de knoppen beschermen. Onderzoeken zijn uitgevoerd om te zien of de claim voor lactose in het Chinees klokje gegrond zijn, maar bij geen van deze onderzoeken is ook daadwerkelijk lactose aangetroffen. Hebben we hier te maken met een mythe of dienen er meer onderzoeken plaats te vinden? Dit blijft nog even de vraag.
Feit is wel dat de bloemetjes van het Chinees klokje eetbaar zijn, hoewel de hele plant als licht giftig te boek staat. Mensen zullen altijd wel blijven experimenteren met bloemen die wel of niet eetbaar zijn. Beter is het om er gewoon van af te blijven. Nu er zoveel planten achteruit gaan door overbemesting, is het Chinees klokje voor insecten een heerlijke plant om toch terecht te kunnen voor de nodige nectar vroeg in het jaar.
Het Chinees klokje dat wij aantroffen staat op de oever van de Ley met de Leyhoeve als fraaie achtergrond. Zo’n prachtige gele vlam in een verder nog prille lente valt natuurlijk direct op. Of de struik hier geplant is door de gemeente of door een enthousiaste parkbezoeker weten we niet. Feit is dat zij mooi is en hier helemaal haar plekje gevonden lijkt te hebben. In het Leijpark mag en kan dit. Tot april bloeit zij en dan is het al weer afgelopen met de gele feestvreugde. We zijn inmiddels al weer veel verder in de lente, maar wij laten haar nog wel even zien. Voor de volgende lente alvast, zodat u weet waar u moet zoeken. Een mens kan maar voorbereid zijn nietwaar?

Chinees klokje