Geschreven door Thierry P. Dinjens 

We weten allemaal dat honingbijen in één groot nest leven. Er zijn ook bijen die leven alleen en zij maken in hun uppie een nestje ergens. En dan is er altijd nog de tussenvorm en over deze bij gaan we het vandaag hebben: de Grasbij. Het is deze bij die we tegenkwamen in het Leijpark. Zij lijkt een beetje op de honingbij, maar zij is een alleen levende (solitaire) bij. Als zij eenmaal bevrucht is door een dar (mannetjesbij) dan gaat zij op zoek naar een stukje grond, vaak zand, maar ze kan net zo goed in uw gazon een geschikte broedplaats vinden, zolang deze niet te nat is.
Het is echter zo dat veel vrouwtjes van de Grasbij vaak hun oog laten vallen op hetzelfde stuk grond. Ieder voor zich werken ze aan een broedgang die ze uitgraven in het zand en doen dit op dezelfde plek massaal! Voor ons lijkt het alsof er één groot bijennest in de grond zit, maar in feite zijn het allemaal losse vrouwtjes die ook geenszins samenwerken, die daar aan het werk zijn. Een groot deel van het werk bestaat niet zozeer uit het graven van gangen, maar uit het opruimen van de vliegopening. Takjes en bladeren waaien voortdurend voor de uitgang en elke bij is er maar druk mee om al die rommel met de achterpoten weg te schuiven. De Grasbij behoort tot de zandbijen en ze hebben sterke achterpoten om dit graafwerk te kunnen uitvoeren. Als al het afval weg is, dan lopen ze rondjes om hun eigen nestopening. Ze onthouden welke groeven er in het zand zitten, hoe de plooien in de pas gegraven gangen lopen. Dit is nodig om straks hun eigen nest weer te vinden, er zijn namelijk honderden andere nesten dicht in de buurt.
Dan is het vervolgens zaak om ergens stuifmeel vandaan te halen. Dit stuifmeel is voedsel voor haar jongen. In het gangetje legt ze twee eieren, ieder in een apart kamertje, broedcel geheten. Ze kan het zich niet veroorloven om bij slechts één soort plant stuifmeel te gaan halen. Als elke Grasbij dit zou doen dan was er lang niet genoeg stuifmeel voorradig. De Grasbij vliegt dan ook op elke mogelijke plant die stuifmeel aanmaakt. Het maakt niet zoveel uit waar het vandaan komt; uit alle lagen van het Leijpark scharrelt zij haar kostje bij elkaar. Boven in de wilg, in de sleedoornstruiken, op de bodem uit de paardenbloemen, zolang er maar stuifmeel verzameld wordt is het goed.
Juist omdat ze niet afhankelijk is van een bepaald soort plant kan zij zich twee keer per jaar voortplanten, zowel in de lente als in de zomer. In de zomer groeien er weer andere planten maar zoals reeds gezegd: stuifmeel is stuifmeel.
Nu zijn de broedcellen van haar larven overgeleverd aan de samenstelling van de grond. Het kan best wel zo zijn dat er schimmeldraden in diezelfde grond zitten waardoor er plots schimmels en zwammen beginnen te groeien in haar nest. Dat is niks gedaan natuurlijk, maar daar heeft de Grasbij iets op gevonden. Zij fungeert als taxi voor mijten. Soms zien we allerlei beestjes krioelen op bijen en dat is lang niet altijd goed nieuws, maar de mijten die de Grasbij op zich laat plaatsnemen zijn wel degelijk bedoeld om mee te nemen naar haar nest. Daar stappen de kleine spinachtige mijten af en wandelen haar nest binnen alwaar ze zich tegoed doen aan de poep van de larven en aan schimmels. De Grasbij heeft haar eigen huishoudsters in dienst!
De Grasbij op de foto is heel duidelijk een vrouwtje, daar zij korfjes aan haar achterpoten draagt waarin ze stuifmeel naar haar nest vervoert. We hebben haar nest nog niet ontdekt, maar als ook andere vrouwtjes ditzelfde plekje interessant vinden, dan zal het nest zichzelf wel tonen; het gezoem zal niet van de lucht zijn!

De Grasbij

1 comment