Een opgeruimd en schoon huis. Zelf invriezen


Deze blog past misschien niet helemaal in het rijtje opruim- en schoonmaaktips, maar kan toch goed van pas komen als je een schoon en opgeruimd huis wilt hebben en/of geld wilt besparen en tijd overhouden. Er wordt heel veel geschreven over zelf invriezen. Veel zinnigs maar ook veel onzin.  Ik hoop op een aantal vragen die je misschien hebt in dit blog een antwoord te kunnen geven.


Wat betekenen de sterren op mijn vrieskast of vriesvak?

0 sterren betekent dat je alleen ijsklontjes kunt maken in het vriesvak en ingevroren boodschappen 1 dag kunt bewaren.

1 ster betekent dat de temperatuur ongeveer -6 is en je diepvriesproducten er een week in kunt bewaren.

2 sterren betekent een temperatuur van ongeveer -12 en een bewaartijd van diepvriesproducten van 1 maand.

3 sterren is -18 of kouder. Hierin zijn je producten afhankelijk van de soort 1 maand tot een jaar houdbaar.

4 sterren. De temperatuur is minimaal -24 en kan in sommige gevallen ingesteld worden tot -40. Hierin zijn producten jarenlang houdbaar (later meer over de houdbaarheid) en kun je verantwoord invriezen.

  • Het vriesvak van oudere- en goedkope koelkasten heeft vaak maar 1 of 2 sterren en is dus zeker niet geschikt om in te vriezen. Eigenlijk kan op een verantwoorde manier zelf invriezen alleen in een 4-sterren vrieskast. De hoeveelheid die je in één keer in kan vriezen hangt af van de temperatuur en de inhoud van je vrieskast en staat in de gebruiksaanwijzing.


Wat gebeurt er bij invriezen?

Bij ononderbroken koeling ( onder -7 graden) wordt de stofwisseling en vermeerdering van micro-organismen geremd. 

Daarnaast bevat een product enzymen die kunnen zorgen voor bederfprocessen. Dit proces wordt pas bij temperaturen onder de -20 graden grotendeels stilgelegd. 

In de producten vindt ook een oxidatieproces plaats, zoals het ranzig worden van vet en het veranderen van de rode kleurstof in vlees. Dit kan deels voorkomen worden door vacuum te verpakken.

Als laatste vindt er bij invriezen structuurverandering van de cellen plaats. Wanneer water bevriest vormt het ijskristallen en zet het uit. Het vocht in een product bevindt zich zowel in- als tussen de cellen. De samenstelling van al dat vocht is niet gelijk. Je kunt dat vergelijken met het verschil tussen zoet en zout water. Zout water bevriest bij een lagere temperatuur dan zoet water. Het vocht tussen de cellen bevriest het eerst en beschadigt de cellen. Bij het ontdooien loopt dit vocht weg, de 'drip'. Daardoor blijft van een niet goed ingevroren en ontdooid stuk vlees vaak een taaie lap over. Dit proces gebeurt het meest bij temperaturen tussen 0 en -5 gaden. Daarom is snel invriezen op een lage temperatuur zo belangrijk.

  • Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen zelf invriezen en industrieel invriezen?

  • Bij industrieel invriezen wordt bij een veel lagere temperatuur ingevroren waardoor de celleetn van het voedsel minder beschadigd raken en vitaminen, stevigheid, kleur en smaak  beter behouden blijven. Bij deze manier van invriezen verandert er minder aan het product en verliest het bij het ontdooien minder vocht.
  • Het voortraject, dus wat vooraf gaat aan het invriezen duurt veel korter waardoor het product heel vers ingevroren wordt. Wanneer je zelf invriest heeft het product vaak al een lange weg afgelegd en is niet altijd even hygiënisch behandelt en onder de juiste omstandigheden bewaard.
  • Je mag er vanuit gaan dat in een fabriek onder de meest hygiënische omstandigheden gewerkt wordt en de kans op besmetting zo klein mogelijk gehouden wordt. Dat geldt ook voor de verpakkingsmiddelen waarvan het materiaal afgestemd is op het product. Bij thuis invriezen laat dat nog weleens te wensen over. Denk bijvoorbeeld aan een snijplank die ook voor andere zaken gebruikt wordt, hergebruik van doosjes en zakjes, etc.

Hoe lang kun je ingevroren producten bewaren?

Dat hangt dus in de eerste plaats af van het aantal sterren van je vrieskist of vak. Op veel verpakkingen staan die verschillende bewaartijden vermeld. Ook circuleren er overal lijstjes met bewaartijden. Daarbij gaat het erom hoelang een product houdbaar is zonder dat er al te grote verschillen ontstaan in structuur, kleur, reuk, smaak, etc. Zolang een product ingevroren is bij een temperatuur lager dan - 18 treedt er geen echt bederf op en is het jaren houdbaar. Wel kan de celstructuur veranderen en belangrijke stoffen zoals vitaminen verloren gaan. Denk maar eens aan de compleet intacte mammoeten die in het poolijs gevonden zijn. 


Kun je eenmaal ontdooide producten nu wel of niet overnieuw invriezen. 

In de industrie gebeurt dat regelmatig en probleemloos. Officieel moet het wel op het product staan. Wanneer je bedenkt wat er tijdens het invriezen gebeurt is het eigenlijk logisch dat je thuis beter niet twee maal een product in kunt vriezen. Wel kun je een ontdooit product koken of bakken en dan opnieuw invriezen.

Wat is blanceren en waarom wordt het gedaan?

Blanceren wordt vooral bij groenten gedaan. De schoongemaakte en in stukken gesneden groente wordt enkele minuten - de tijd is afhankelijk van de soort groenten- in kokend water gedompeld en daarna zo snel mogelijk in koud water gekoeld. Dit dood de ziektekiemen en zorgt er voor dat de groenten zijn kleur en structuur beter behoudt. Doordat een aantal van de bovengenoemde processen stilgelegd is, is het product langer houdbaar en blijft de kwaliteit beter.

Hoe bereik je het beste resultaat?

  • Vries uitsluitend levensmiddelen van goede kwaliteit in. Een slecht product wordt niet beter van invriezen en het kan de verantwoorde bewaartijd verkorten.
  • Het lijkt aantrekkelijk afgeprijsde levenmiddelen in te vriezen. Dit zijn echter vaak levensmiddelen die allang in de winkel liggen waar de bewaaromstandigheden en temperaturen lang niet altijd optimaal zijn. Hoe verser, hoe beter.
  • Werk hygiënisch. Denk daarbij ook aan bijv. je snijplank en je mes. Was groenten en laat ze goed uitlekken. Vlees, gevogelte en vis kun je ook met koud water afspoelen en met keukenpapier doogdeppen.
  • Zorg voor goed en schoon verpakkingsmateriaal, afgestemd op het product en zo mogelijk vacuum/luchtdicht.
  • Gebruik als regel geen zout in diep te vriezen gerechten, dat verlengt de tijd die nodig is om in te vriezen en bekort de bewaartijd. Wees spaarzaam met kruiden of voeg die pas toe bij het bereiden van het product. Dit geldt zeker voor kruiden die je normaal pas op het laatste moment aan een gerecht toevoegt.
  • Houdt er bij de bereidingstijd van gerechten voor de diepvries rekening mee dat het product opnieuw gekookt of gebakken gaat worden. Ruwweg kun je zeggen dat de bereidingstijd voor het invriezen 10 minuten korter kan zijn. Sommige producten, zoals wortelen, zijn na het ontdooien ook sneller gaar dan normaal.
  • Maak kleine pakjes, liefst porties die in één keer opgaan. Wisselt het aantal eters aan tafel regelmatig, vries dan toch kleine porties, maar wel van verschillende grootte in. Houdt die bij elkaar in een zak of doos (na het invriezen!)
  • Leg bij het invriezen nooit nieuwe op reeds bevroren producten. Die zullen dan deels ontdooien.
  • Gebruik indien mogelijk de speciale invriesfunctie en stapel de pakjes niet op maar leg ze zoveel mogelijk zo dat de koude lucht goed kan circuleren. Bewaar pakjes die je niet direct kunt invriezen in de koelkast.
  • Voorzie je pakjes van een opschrift en een datum. Ik doe dat meestal met schildertape en een permanent stift. Op sommige diepvrieszakken zit een speciaal gedeelte waar je op kunt schrijven. Laat het opschrift even goed drogen.
  • Houdt er rekening mee dat een product uitzet bij het bevriezen. Doe plastic dozen met deksel dus niet te vol.
  • Zeker als je een grote diepvrieskast hebt is het handig om een lijst bij te houden van wat erin- en eruit gaat.
  • Zorg dat de producten al zo koel mogelijk zijn voor het invriezen. kamertemperatuur of uit de koelkast maakt echt veel verschil.


Een belangrijk onderdeel vormt het ontdooien van je diepvriesproducten. 

  • Hoe gelijkmatiger dit gebeurt, hoe beter. Meestal is ontdooien in de koelkast aan te raden. 
  • Houdt de verpakking gesloten. Verwijder de verpakking en de drip zo snel mogelijk na het ontdooien.
  • Groenten hoeven als regel niet ontdooid te worden, maar kunnen direct in kokend water gedaan worden of bevroren toegevoegd worden aan bijv. een roerbakgerecht.
  • Vlees kan het beste bereid worden wanneer het nog niet helemaal ontdooit is omdat het vocht dan beter in het product blijft. Dit kan als het enigszins buigbaar aanvoelt. 
  • Gooi 'drip', het vocht dat tijdens het ontdooien vrij komt, altijd weg.
  • Voeg zo mogelijk zout pas op het laatst toe aangezien het vocht onttrekt aan het product.
  • Let bij kant en klaar gekochte producten op de gebruiksaanwijzing. Sommige producten hoeven niet ontdooit te worden voor de bereiding, anderen wel. De bereidingstijd kan aanmerkelijk verschillen. Bij het frituren van bijv. bitterballen kan de buitenkant mooi bruin zijn terwijl de binnenkant nog bevroren is.
  • Wanneer je slechts een gedeelte van een gekocht diepvriesproduct gebuikt is het belangrijk dat de rest weer direct terug in de diepvries wordt gelegd. Verwijder de lucht zoveel mogelijk uit zakken. Verwijder geopende kartonnen verpakkingen en doe de inhoud over in een doos of zak. Dat zorgt er niet alleen voor dat het product goed blijft maar ook dat je diepvries niet vies wordt van bijvoorbeeld het paneermeel van de vissticks.
  • Vries producten waarvan je weinig gebruikt zoals bijv. kruiden of babyvoeding in kleine hoeveelheden in. Bijv. in ijsblokjesvormen. Je kunt die eventueel later in laagjes met bakpapier er tussen in een grotere doos doen.
  • Vloeibare zaken in plastic flessen kunnen zo uitzetten dat de fles knapt of de dop er af vliegt. Dit kun je voorkomen door de fles niet helemaal te vullen, er dan in te knijpen en de dop erop te doen. Tijdens het bevriezen neemt de fles dan weer zijn normale vorm aan.
  • Gebruik je diepvries niet als koelkast voor dranken (nou ja, met uitzondering van de Jägermeister). Ten eerste vergt het veel van je diepvries met de kans dat de temperatuur te veel stijgt en ten tweede loop je het risico dat de fles knapt als je hem vergeet. 


Hoe je het ook keert of draait, invriezen verandert iets aan elk product. Wat er verandert hangt af van het product, versheid en de manier waarop er voor- en tijdens het invriezen mee om is gegaan. Je kunt niet eenvoudig stellen dat het één gezonder is dan het ander. Verse groente die een lange weg afgelegd heeft naar de winkel, daar een tijdje ligt en dan ook nog een paar dagen in je koelkast gelegen heeft, moet het vaak afleggen tegen industrieel ingevroren groenten, direct van het veld onder ideale omstandigheden ingevroren. Wel kun je er zelf veel aan doen om de kwaliteit van je zelf ingevroren levensmiddelen zo hoog mogelijk te houden.

(Sorry voor de taalfouten zo hier en daar. Ik ontdekte te laat dat een deel van de tekst zich niet meer laat bewerken na het tijdelijk opslaan.)

Hieronder kunnen je vrienden zich aanmelden. Jullie krijgen beiden gelijk een beloning van 125 Yp. Je kunt het helemaal bewerken en op maat maken. Weghalen is ook heel eenvoudig met het rode kruisje als je er met je muis op gaat staan.

Beloon de maker en jezelf

Word gratis lid.