×

Yoors


Inloggen
×

Yoors











Is er verschil tussen te gebruiken tot en tenminste houdbaar tot?

Is er verschil tussen "te gebruiken tot" en "tenminste houdbaar tot"?


Op voedingsmiddelen in Nederland staat een houdbaarheidsdatum maar wat bedoelen ze daar nou precies mee?

Er worden twee termen gebruikt:

  1.  Te gebruiken tot (TGT)
  2. Ten minste houdbaar tot datum (THT)

 

Maar wat betekenen ze nou precies?

  1. Te gebruiken totstaat op producten die snel bederven, zoals verse (rauwe) vis en vers (rauw) vlees. De TGT-datum geeft aan dat het product tot de vermelde datum veilig te gebruiken is, daarna kunnen er risico’s voor de gezondheid optreden. Dat komt omdat bij verse vis en vers vlees bacteriën snel kunnen groeien. Is het over de datum, geopend of ongeopend, gooi het dan weg. De datum geeft een bovengrens aan. Je moet dit zien als een veiligheidsgarantie. 
  2. Bij producten met een ‘ten minste houdbaar tot’-datum ligt het anders. Daar betekent de datum een kwaliteitsgarantie. Als het product over de datum is, wil het niet meteen zeggen dat het niet meer veilig is om te eten, wel dat de kwaliteit achteruit kan zijn gegaan. Dat kun je bijvoorbeeld merken aan de kleur, geur en de smaak. Voorbeelden van producten met een THT-datum zijn melk, sinaasappelsap, pasta, rijst en ingeblikte groente.  (1) Bij producten met een 'ten minste houdbaar tot'-datum kun je vaak je zintuigen gebruiken om te bepalen of het nog goed/ eetbaar is. De datum geeft een ondergrens aan. Dit moet je zien als een kwaliteitsgarantie

De houdbaarheidsdatum (HBHD) staat afgedrukt op voorverpakte levensmiddelen! Bij niet voorverpakte levenmiddelen moet de consument zelf bepalen wanneer een product wel of niet nog te consumeren is. Hier gebruikt iedereen de zintuigen om dat te bepalen. Voorbeelden zijn: Verse groente, aardappelen en vers fruit die niet geschild of gesneden zijn.

 

Welke rol speelt de houdbaarheidsdatum bij voedselverspilling?

"De verplichting een HBHD te vermelden op een product rust op de ondernemer. Deze bepaalt tot wanneer hij de kwaliteit respectievelijk veiligheid van het product kan en wil garanderen. Deze verplichting is Europeesrechtelijk van aard. Zij kan niet op nationaal niveau worden gewijzigd. Aansprakelijkheid houdt vooral verband met voedselveiligheid, niet met overschrijding van data per se. Een voorzichtige datumaanduiding kan de kans op aansprakelijkheid verminderen" Ondernemers/producenten zijn dus gebaat bij een voorzichtige datumaanduiding omdat ze de kans op aansprakelijkheid willen verminderen. Dat wil dus NIET zeggen dat producten NA die datum per definitie niet meer bruikbaar/eetbaar zijn. (2)

"Het verkopen van producten met een verlopen houdbaarheidsdatum is geen overtreding van de Warenwet, zolang het levensmiddel zijn normale eigenschappen bezit (normaal van kleur, geur, consistentie en smaak, niet bedorven en geen gevaar voor de gezondheid). Als het levensmiddel na de houdbaarheidsdatum wordt verkocht, is de verkoper verantwoordelijk. De verkoper mag een houdbaarheidsdatum zelfstandig verlengen. Ook dan is deze verkoper verantwoordelijk voor de kwaliteit van het levensmiddel. De traceerbaarheid moet echter altijd gegarandeerd zijn. Met andere woorden: de verkoper moet zijn op te sporen als degene die de houdbaarheidsdatum heeft verlengd." (3) Een uitzondering hierop zijn eieren daar geldt een uiterste verkoopdatum voor. Dus hoewel de verkoper de houdbaarheidsdatum mag verlengen zal men dat niet snel doen omdat men niet het risico wil lopen om aansprakelijk gesteld te worden of omdat men de middelen niet heeft om een risicoanalyse te verrichten. Dit geldt voor producten met een "ten minste houdbaar tot datum"! Producten met een "Te gebruiken tot" datum mogen niet door de verkoper verlengt worden omdat het hier om de veiligheid gaat. 

Een verkoper kiest er dan vaak voor op de producten de dag voor het verlopen van de houdbaarheidsdatum af te prijzen zodat ze alsnog verkocht worden omdat men niet het risico wil lopen om aansprakelijk gesteld te worden indien er iets mis zou zijn. Een andere optie waar men voor kiest is om producten na het verlopen van de houdbaarheidsdatum weg te gooien of weg te geven aan bijvoorbeeld de voedselbank. Dit heeft zeker bij producten met een "ten minste houdbaar tot datum" niks te maken met de veiligheid of de kwaliteit van het product. Het heeft alles te maken met risicobeperking. 

Bovenstaande voorbeelden laten zien hoe de producenten en de verkopers van voedingsmiddelen omgaan met de houdbaarheidsdatum. Zij kiezen ervoor om gebruik te maken van een ondergrens, de minimale houdbaarheidsdatum. Mijn inziens werkt dit de voedselverspilling in de hand. Goede producten worden weggegooid omdat men eventuele claims wil voorkomen. 

 

Hoe gaat de consument om met de houdbaarheidsdatum? 

"Jaarlijks wordt per persoon 47 kilo voedsel verspild. Een van de oorzaken? Onwetendheid bij de consument. Uit een peiling van de Eurobarometer blijkt dat slechts 38 procent van de consumenten het verschil kent tussen ‘ten minste houdbaar tot’ en ‘te gebruiken tot’. 16 procent van de bevolking gooit onnodig producten na het verstrijken van de houdbaarheidsdatum weg terwijl het merendeel alsnog bruikbaar is. Voedselverspilling lijkt een steeds groter probleem te worden. Bewustheid creëren bij de consument omtrent houdbaarheidsdata lijkt daarom gewenst. Uit onderzoek van het Voedselcentrum blijkt dat de juiste kennis over houdbaarheidsdata veertien kilo voedselverspilling per persoon per jaar kan voorkomen." (4)

 

Het lijkt erop dat de consument niet weet wat het verschil is tussen proucten met een Te gebruiken tot (TGT) en Ten minste houdbaar tot datum (THT). Maar ook niet weet wat deze termen inhoudelijk betekenen. Zou de consument denken dat de supermarkt de prijzen verlaagd voor de houdbaarheidsdatum omdat ze de producten anders niet meer mogen verkopen omdat ze niet goed zijn? 

  Dit is ongelooflijk jammer want zo verspillen we met zijn allen enorm veel voedsel dat gewoon nog gebruikt kan worden.

Samenvattend: 

Staat er een "Te gebruiken tot" datum op let dan goed op. Want hier gaat het om de veiligheid van het product maar ook hier geldt dat het meestal echt wel een paar dagen na deze datum te gebruiken is als het volgens de regels is bewaard. Beoordeel het altijd zelf maar bij twijfel gebruik het dan niet. 

Staat er een "Ten minste houdbaar tot" datum op gebruik dan je zintuigen om te beoordelen of het product wel of niet nog te eten is. Meestal is dit veel langer het geval dan de THT datum aangeeft. 

Als we hier met zijn allen wat meer op letten dan verspillen we met z'n allen heel wat minder voedsel!

Reageren op een blog? Dat kan als yoorslid. Lid worden is gratis. Behalve reageren kun je dan ook bloggers volgen of zelf aan de slag als blogger. Je hoeft je alleen even hieronder aan te melden: