Z
Handmatig Scherpstellen - Les 15 Yoors Fotografie Cursus | ellesvandenbroek

Handmatig Scherpstellen - Les 15 Yoors Fotografie Cursus

Handmatig scherpstellen vs. automatisch.

Hoe en waarom handmatig scherpstellen op de fotocamera of op de mobiele telefoon.

Supersnelle en goede autofocus

Waarschijnlijk heeft je camera een hele goede en snelle autofocusstand. (focuspunt is het punt waarop scherp wordt gesteld) Dat is meteen ook een belangrijk argument om te fotograferen in autofocus (AF)

Op de mobiele telefoon kan je ook nog op het onderwerp klikken op je scherm om het scherpstelpunt te verleggen.

Toch is het goed om te weten hoe je handmatig scherpstelt (Manual Focus, M of MF), en op welke momenten je daar echt voor zou moeten kiezen. Er zijn situaties waarin de camera echt te weinig informatie krijgt om goed scherp te kunnen stellen.

Echt waar, deze 2 foto's zijn gemaakt op precies dezelfde plek

Hier zie je een duidelijk voorbeeld van wat een camera kan doen als je op autofocus scherpstelt (de camera doet het dan dus voor je)

fotografie

Als ik in de dierentuin ben met mijn dochters, dan neem ik vaak niet de tijd om foto's te maken met handmatige instellingen. Dat is een andere vorm van focus, de focus ligt dan op het genieten met mijn meiden en niet op het maken van topfoto's.

Hier maakte ik een foto, en eerlijk, ik vind het een hele mooie foto. Toch heeft de camera hier een foto gemaakt van iets dat ik helemaal niet in beeld wilde brengen. Eigenlijk zag ik dit ook helemaal niet, omdat de focus van mijn ogen veel verder weg lag.

fotografie

Mijn ogen keken namelijk door het gras heen naar de dieren die er lagen. Deze foto is gemaakt met het focuspunt dus veel verder weg.

In de dierentuin is het soms ook lastig met gaas en glas voor de dierenverblijven. De camera wil dan nog wel eens scherp stellen op het gaas of op de spiegeling van het glas.

Dus:

Als er op de voorgrond dingen staan waarop je camera zou kunnen focussen, is het handig om handmatig scherp te stellen (M of MF)

fotografie

Bij close-up of macro-fotografie werk je vaak met een hele kleine scherptediepte. Een heel 'dun plakje' wordt maar scherp. Een camera kan dan niet meten / weten op welk punt de focus moet liggen.

Als je handmatig scherpstelt (M of MF) kan je heel duidelijk zelf bepalen waar de focus komt te liggen.

Een aantal dingen zijn erg belangrijk:

  • als je door een viewer kijkt, zorg dan dat die goed is afgesteld op jouw eigen ogen.
  • Elke lens heeft een minimaal focuspunt, dat is de minimale afstand die je moet hebben tot je onderwerp om nog scherp te kunnen stellen. 
  • als je met liveview werkt (je ziet op je scherm hoe de foto wordt), dan kan je vaak inzoomen om in detail te kijken waar het scherptepunt ligt.
  • Veel camera's hebben focus peaking, je ziet dan oplichtende lijnen waar het scherptepunt precies ligt.
  • Gebruik bij een kleine scherptediepte een statief, een paar milimeter beweging verlegt het scherptepunt al weer.

fotografie

Bij avondfotografie is het vaak ook beter om handmatig scherp te stellen. De camera zal door het weinige licht vaak scherpstellen op het punt met het meeste licht, terwijl dat vaak niet het punt is waar jij de focus wilt hebben.

Ook hier is het goed om te werken met een statief, omdat er vaak een lange sluitertijd nodig is voor een goede belichting.

samengevat

Wanneer kies je voor handmatig scherpstellen / MF? 

  1. Bij avond en nachtfotografie
  2. Bij close-up en macro-fotografie
  3. Bij hele kleine scherptediepte
  4. Als er iets voor je onderwerp staat wat je niet scherp wilt hebben 

Hoe stel je handatig scherp? 

  1. Zet de camera (en soms ook de lens) op MF
  2. Neem voldoende afstand tot je onderwerp
  3. Stel scherp met de scherpstelring/ focusring op de lens
  4. Gebruik eventueel liveview en focus Peaking

Scherpstellen op oneindig

Speciaal werd er gevraagd om tijdens de cursus aandacht te besteden aan het scherpstellen op oneindig. Dit gebruik je vaak in landschappen of bij sterren- of maanfotografie bijvoorbeeld.

fotografie

Foto van Skitterphoto op Pixabay.

Op sommige lenzen staat het infinity-teken, het liggende 8-je. Als je de stelring daarheen draait, stelt de camera scherp op oneindig. Vaak ligt het ideale punt om scherp te stellen net voor het 'oneindig-punt'.

Niet op elke lens staat het teken vermeld. Je zou eventueel eens op oneindig scherp kunnen stellen en dan zelf een tekentje aanbrengen op dat punt van de lens.

Bij nachtfotografie kan het lastig zijn om scherp te stellen omdat je onderwerp niet goed zichtbaar is. Het kan dan helpen om op de zelfde afstand een lichtpunt te zoeken om op te focussen.

Of gebruik een zaklamp (van je telefoon bijvoorbeeld) of de telefoon zelf om op te focussen.

Het helpt ook om een grotere scherptediepte te kiezen, dan wordt altijd een groter deel van de foto scherp, je zet dan dus het Diafragma kleiner, een hoger f-getal, bijvoorbeeld f11

Oefen bij goed licht met handmatig focussen (op oneindig). Maar hierbij eventueel gebruik van focus peaking. Op je liveview venster zie je dan gekleurde vlakken of lijnen verschijnen op de punten waarop scherp gesteld wordt.

De vorige les

In de vorige les heb ik in een video-presentatie uitleg gegeven over de belichtingsdriehoek, en de effecten van het diafragma, sluitertijd en de ISO-waarde.

Share
DM

50 comments