FOTOGRAFIE ... De Basis!


Fotografie … het is inmiddels een veelgeziene hobby die voor velen een lichtelijk tot zwaar verslavende vorm heeft aangenomen. Maar wat is nu eigenlijk fotografie? Letterlijk vertaald is het “Schrijven met licht”. Om dit te kunnen doen hebben we een camera nodig. En ondanks dat er vele soorten camera's zijn, zijn ze allemaal gebaseerd op het principe van de volgende drie dingen.

De sluitertijd, het diafragma en de licht-gevoeligheid van de sensor, deze laatste wordt uitgedrukt in ISO. Deze drie waarden bepalen hoe de sensor van je camera belicht wordt. Of dat nu een compactcamera is, of dat je spreekt over een Spiegelreflex camera, je foto wordt altijd gemaakt met een combinatie van Sluitertijd, Diafragma en ISO.

Ik beperk me verder in deze blog tot de DSLR, de Digital Single Lens Reflex Camera, oftewel de Spiegelreflex. Ik ga nu in deze blog ook niet in op voordelen van de DSLR ten opzichte van compactcamera's maar beperk me nu echt even tot de instellingen van de camera.

Dan is het nu tijd om de drie basisprincipes van de fotografie te leren kennen. De techniek waarmee de foto gemaakt wordt. Te beginnen met …

SLUITERTIJD / SHUTTERSPEED

Sluitertijd wil niet meer en minder zeggen dan de tijd dat de sensor van je camera belicht wordt. Dus hoe lang de sluiter van je camera openstaat om het licht op die sensor te laten vallen.

Hierbij kun je kun je zeggen dat hoe langer de sluiter open zal staan, hoe langer er ook licht op de sensor valt.

Om een onderwerp scherp op de foto te zetten is een korte sluitertijd nodig, en om beweging op de foto te laten zien is dus ook een langere sluitertijd nodig. Dat is kort gezegd de functie van sluitertijd.

Deze foto is gemaakt met een snelle sluitertijd waarbij dus het complete beeld bevroren is. De sluitertijd in dit geval was 1/2000e, wat dus wil zeggen dat ik de sensor een tweeduizendste deel van een seconde belicht heb.

Deze foto is gemaakt met een 'langzame' sluitertijd, in dit geval was dat 1/125e, wat dus wil zeggen dat de sensor één honderdvijfentwintigste deel van een seconde belicht is. Hier zie je dat de honden bewogen zijn op de foto, dit komt omdat ik mijn camera stil hield, en deze sluitertijd voor dit onderwerp (rennende honden) te langzaam was.

En de laatste is met diezelfde sluitertijd gemaakt, alleen nu is de camera meebewogen met de rennende honden waardoor de honden scherp zijn gebleven en de omgeving bewogen.

Dat zijn een paar voorbeelden van wat je met sluitertijd kunt doen. Dan gaan we naar …

HET DIAFRAGMA / APERTURE.

Het diafragma zit in je objectief, en regelt de opening van de lamellen. Hoe verder de lamellen open gaan, hoe meer licht op je sensor valt. Dus het diafragma regelt de hoeveelheid licht die op je sensor valt!

Het diafragma wordt op je camera aangeduid met F en daar een getal achter variërend van 1.8 tot 36 ongeveer. Waarbij een F1.8 staat voor een hele grote opening van de lamellen en de F36 voor een hele kleine opening van de lamellen.

Wat doet dat diafragma dan precies?

Met dit diafragma bepaal je iets heel belangrijks in je foto. Je bepaalt namelijk hoeveel in je foto scherp wordt! Hoe groter de opening, hoe MINDER er scherp wordt in je foto. Hoe kleiner de opening, hoe MEER er scherp wordt in je foto.

De eerste is genomen met een GROTE  opening (F2.8)

De tweede is genomen met een KLEINE opening (11).

Uiteraard zijn er nog meer dingen die meespelen voor het bepalen van de scherpte / diepte in je foto. Maar het belangrijkste hiervoor is toch wel je diafragma. Afstand van onderwerp tot achtergrond, de scherpstelafstand van je objectief tot je onderwerp (dus hoe dicht zit / sta / lig je op je onderwerp), en de brandpuntafstand van je objectief (tele- of groothoekobjectief). Maar dat zijn andere lessen ;-)

Nu hebben we twee belangrijke dingen geleerd.
We weten dat we met de sluitertijd instellen HOE LANG er licht op je sensor valt. En we weten dat we met diafragma instellen HOE VEEL licht er op je sensor valt.

Dit zijn de twee belangrijste waardes om je foto mee te maken. De volgende én tevens laatste die je in kunt stellen om je foto te maken is de ISO.

De ISO is een technisch hulpmiddel om de lichtgevoeligheid van je sensor zelf te vergroten.Soms kun je namelijk met je sluitertijd en je diafragma samen niet aan de juiste hoeveelheid licht komen die nodig is om je foto goed te belichten. Je diafragma kan niet verder open gedraaid worden, en je sluitertijd kan niet langzamer. Resultaat zou dan zijn, een te donkere foto!

Hier is door de fabrikanten een hulpmiddel voor uitgevonden … en dat hulpmiddel is dus de ISO. Die kunstmatige verhoging van de lichtgevoeligheid van je sensor. Standaard staat de ISO meestal op 100 (Canon / Pentax / Sony) of 200 (sommige Nikon camera's). Het beste is om daar niet teveel van af te gaan wijken en niet te veel met de ISO gaan doen, maar bij de meeste moderne camera's is een ISO waarde tot 1600 geen probleem.

Wat krijg je namelijk als je TE veel met je ISO gaat doen? Dat vormt de zo bekende RUIS in je foto. Omdat je sensor uit allemaal kleine ontvangertjes bestaat kunnen deze gaan storen als je de ISO te ver opvoert. Die storing ga je in je foto dan teruzien als ruis.

Hier onder weer twee voorbeelden. De eerste foto is gemaakt met een F2, de grootste opening die deze lens kan hebben, en een sluitertijd van 1/60e op een ISO van 200 (standaardwaarde voor mijn Nikon D300s)

De tweede foto is met hetzelfde diafragma van F2 gemaakt, maar nu is de sluitertijd verhoogd met 4 hele stops naar 1/1000, en dus is mijn ISO ook vier hele stops verhoogd naar 3200. Resultaat is dezelfde foto met dezelfde belichting, maar heel veel ruis.

Maar hoe zie je nu eigenlijk óf je foto goed belicht is?

In de zoeker van je DSLR zit in je beeld een lichtmetertje. Dat loopt van + terug naar 0 en dan naar –

Je kunt zeggen dat als het streepje rondom de 0 staat (neutraal) dat je foto goed belicht is. Dat zijn heel kort uitgelegd de basis principes van het fotograferen met een camera die je handmatig instelt.

Mochten jullie interesse hebben in meer uitleg over camera's en technieken en fotografie dan hoor ik dat graag!

Foto van mij met camera is gemaakt door : André Bos

Overige foto's : Eigen materiaal.

Heb jij ook een onderwerp waar je veel over kunt vertellen

Doe dat hier op Yoors.

More