Gepubliceerd door Thierry P. Dinjens  · 15 april om 17:54  ·
Bijen. We horen de laatste jaren veel campagnes voorbijkomen om de honingbij (maar ook bijen die alleen leven en niet in een korf of kast) weer meer ruimte en vooral meer voedsel te geven. Landbouwgif en de monocultuur, waarin slechts één gewas verbouwd wordt en alle andere bloemdragende kruiden kapot gespoten worden, zijn hardnekkige tegenstanders van de honingbij. Maar bijen hebben meer vijanden en die mogen we, gek genoeg zoeken onder de bijen!
Er bestaat een groep bijen die sprekend lijkt op wespen. Zo sprekend zelfs dat deze groep de naam 'wespbijen' heeft gekregen. Het zijn wel degelijk bijen, maar ze behoren tot de zogeheten koekoeksbijen.
We kennen allemaal het gedrag van de koekoek? Een vogel die haar eieren legt in het nest van andere vogels? Een koekoeksbij gedraagt zich precies zo. Ze legt haar ei in het nest van andere bijen. Haar eitje komt als eerste uit en haar larve eet de eieren van haar gastvrouw op, alsook het stuifmeel dat in het nest aanwezig is.
In het Leijpark troffen we een niet alledaagse wespbij aan: de Variabele wespbij. Deze wespbij is nog niet heel lang in ons land en zodra een insect van elders komt, dan duurt het een tijdje, soms jaren, om zich te verspreiden. Gewone bijen gaan op zoek naar bloemen waarvan zij de nectar kunnen eten. Wespbijen echter volgen een heel ander traject. U moet weten dat elke soort wespbij een favoriete gastvrouw heeft. Elke wespbij parasiteert (leeft ten koste van de gastvrouw) op vaak één specifieke bijensoort. In het geval van wespbijen is vaak een soort zandbij het haasje en dat is bij de Variabele wespbij niet anders. Zij leeft in de nesten van de wimperflankzandbij (in bijenland is absoluut geen gebrek aan bijzondere namen). Deze bij komt veelvuldig voor in ons land en het is dit gegeven wat hier leven mogelijk maakt voor de Variabele wespbij.
De Variabele wespbij heet 'variabel' omdat ze verschillende kleuren en zelfs groottes kan hebben.
De wespbij vertrouwt tijdens het zoeken naar een nest van een gastvrouw zowel op haar zicht als haar reukvermogen. Allereerst vliegt zij laag over de grond, op zoek naar gaten en kieren in de grond waar mogelijk een zandbij een nest in heeft gemaakt. Zodra er een gat ontdekt is, dan prent zij de locatie in en zal er later vaak naar terugkomen. Zodra zij terugkeert neemt haar reukvermogen het over. Zij ruikt of er (inmiddels) stuifmeel in het nest aanwezig is of dat het nest nog leeg is. Zodra er inderdaad sprake is van aanwezig stuifmeel, kan zij haar slag slaan, zodra het vrouwtje van de zandbij het nest verlaat. Zij zal door het terugkerende zandbijenvrouwtje niet opgemerkt worden. Dit komt door een vernuftig systeem. Het mannetje van de Variabele wespbij heeft klieren die de geur van zandbijen produceren. Zodra hij paart met een vrouwtje wespbij, krijgt zij deze maskerende geuren van hem waardoor ze ruikt als een zandbij. Als zij in het nest van haar gastvrouw geweest is en haar eitje daar heeft gelegd, zal de zandbij ook bij terugkomst niks doorhebben en enkel haar 'eigen' geur ruiken. Een uiterst doeltreffende methode; je vraagt je af hoe dit allemaal heeft kunnen ontstaan, zo wonderlijk als het is.
De toekomst van de Variabele wespbij lijkt rooskleurig, zolang de toekomst van de wimperflankzandbij dit ook is. En dat laatste is niet gezegd. Nog steeds gebruiken we veel te veel landbouwgif en nog steeds zijn er veel te weinig wilde inheemse bloemen. Dat gezegd hebbende: in het Leijpark zijn deze broodnodige bloemen wel aanwezig, dus we gaan de Variabele wespbij hoogstwaarschijnlijk terug zien. Voor het zover is: geniet nog even mee van de snoodaard die lijkt op een wesp, zich gedraagt als een koekoek en in feite een bezig bijtje is.
#wespbijen #leijpark013 

Leijpark013 Wespbijen