Niet minder maar meer boeren! | Hans

Niet minder maar meer boeren!

Nederland telt circa 110 miljoen kippen, 13 miljoen varkens en 2 miljoen koeien. Samen vormen die een kolossale poep- en pis fabriek. En daar wringt ’m de schoen: uitwerpselen wemelen van de stikstofverbindingen. De bekendste ervan is NH3 of ammoniak.

Stikstofverbindingen zijn echter uit meer bronnen afkomstig. Bovendien zijn de schadelijke effecten ervan veel lokaler van aard – sterker nog: stikstofverbindingen kunnen op bepaalde plekken zelfs heel welkom zijn. Dit maakt stikstofbeleid tot een beleidsmatige nachtmerrie. Het probleem gemakkelijk te omschrijven. De Nederlandse economie is in verhouding tot het beschikbare grondgebied erg groot. Daarom zijn we in de verste verte niet bij machte in onze eigen grondstoffen te voorzien, en importeren we jaar in jaar uit enorme hoeveelheden steenkool, gas, olie en diervoedingsproducten.

Nederland exporteerde in 2021 voor ruim 75 miljard euro aan voedsel naar vooral Duitsland en andere nabije landen (dit is inclusief alles wat via de Rotterdamse haven aan voedsel en landbouwproducten binnenkomt wordt doorgevoerd naar andere landen). Daarmee is Nederland al jaren de tweede voedselexporteur ter wereld, na de VS.

Toch heeft dat niet de impact op onze economie die je zou verwachten. Volgens het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) vormde de primaire landbouw in 2019 1,4 procent van het bruto binnenlands product.

Het grootste deel van deze omzet komt niet voor rekening van de vleesproductie- en export. Zo vertegenwoordigt de jaarlijkse export van varkensvlees circa 2,6 miljard euro volgens de Centrale Organisatie voor de Vleessector (COV).
Dat klinkt een stuk minder indrukwekkend. Zijn zulke relatieve grijpstuivers alle milieuoverlast waard?

Het punt is dat Nederland 162 zogenoemde Natura 2000-gebieden telt, gebieden die zijn aangewezen onder de Europese ‘vogelrichtlijn’ en dehabitatrichtlijn’. Dit zijn beleidsinstrumenten om de biodiversiteit te beschermen, de variatie aan planten en dieren binnen een landschap. Daarbij gaat het om habitats die vanuit Europees oogpunt bescherming nodig hebben.
En laten nu juist deze gebieden allergisch zijn voor stikstof. Want stikstof bevordert weliswaar de groei van bepaalde planten, maar die zullen minder stikstof minnende soorten overwoekeren en uitroeien. Daarnaast veroorzaken stikstofverbindingen bodemverzuring, die volgens onderzoek kan leiden tot kalkgebrek in bijvoorbeeld vogels.
Veeteelt in de buurt van Natura 2000-gebieden zoals de Veluwe is daarom problematisch.

Vandaar dat er in 2015 een Programma Aanpak Stikstof (PAS) werd opgetuigd, dat moest bepalen aan welke stikstof producerende activiteiten vergunningen worden verleend. Maar op 29 mei 2019 oordeelde de Raad van State dat het PAS ‘niet als basis voor toestemming voor activiteiten mag worden gebruikt’. Het gevolg was dat alle lopende vergunningaanvragen werden stilgelegd. Dat was een flinke streep door de rekening van vooral veehouders. Maar ook een heilige koe als Schiphol bleek niet langer veilig.

De kern van het probleem is de koortsachtige activiteit in een land dat kleiner is dan Bhutan, maar wel een 400 keer zo grote economie heeft. De Nederlandse biodiversiteit gaat primair aan vlijt ten onder.

Melk is een van de goedkoopste drankjes in de supermarkt. De boer wordt gedwongen om steeds meer melk te produceren tegen een lagere kostprijs. Oplossing meer koeien met het zelfde aan tal handen. Kijk deze aflevering van de Prijsknaller.

Hoe ondermijn je de democratie? Een tweeluik: over hoe een paar steenrijke boerenbedrijven via media, politiek en wetenschap het nationale belang gijzelen: De bedrijven van Quote 500-families die het boerenprotest aanwakkeren. Haagse Invloeden De agrobedrijven van vermogende families die meedelen in rijkssubsidies en het boerenprotest voeden. Ofwel: politieke moed versus minipolitiek, particulier eigenbelang versus nationaal natuurbelang.

stikstof

Het militante Farmers Defence Force werd gefinancierd door een van de machtigste bedrijven van Nederland, zoals medio 2021 al schreef. Gijzelt niet alleen beleid, maar verziekt het ook voor de meerderheid van de boeren.

stikstof

Groene EU-subsidie maakte de grootste Nederlandse melkveehouder alleen maar groter. Fosfaatplafond of niet, Vreba Melkvee, de grootste melkveehouderij van Nederland, groeide door. Tijdens een milieucontrole begin vorig jaar overschreed het bedrijf vermoedelijk zijn provinciale milieuvergunning. De gemeente en provincie weten dit, maar schuiven de verantwoordelijkheid van zich af. Ondertussen ontvangt Vreba jaarlijks tonnen subsidie uit het Europese landbouwfonds, dat milieuvriendelijke boeren een redelijk inkomen belooft.

stikstof


Boeren grijpen kunstmestcrisis aan om hun mestoverschot te lozen. Kunstmest wordt onbetaalbaar. De agrarische lobby wil nu ruim baan voor een vervanger op basis van dierlijke mest. Aan dat laatste is immers geen gebrek. Maar waarom is er zo veel enthousiasme en geld voor een product dat al ruim tien jaar niet van de grond komt?

stikstof

We hébben al steeds minder boeren, dat lost blijkbaar niets op. We hebben niet minder boeren nodig maar méér. Kleinere boeren, die fatsoenlijk betaald krijgen, die ETEN maken, voor ons; geen veevoer of export zoals nu. Minder vee, meer boeren.

De voedselzekerheidskaart spelen is natuurlijk net zo goed bangmakerij, die enig wetenschappelijke onderbouwing mist.

Wat is duurzame veehouderij?
Het produceren van zo weinig mogelijk afval (gewasresten, voedselresten, procesafval, mest, compost) en alles zoveel mogelijk hergebruiken; steeds meer veevoer zelf telen of kopen bij producenten in de buurt.

Door stikstofvervuiling, verdroging en versnippering verkeert de Nederlandse natuur in de een-na-slechtste staat van de EU. Toch is herstel mogelijk, zeggen toonaangevende ecologen tegen NU.nl. Cruciaal is dat stikstof wordt teruggedrongen, maar ook dat landbouw en natuur weer samengaan. En daar wordt op steeds meer plekken werk van gemaakt.

stikstof

stikstof

stikstof

Share
Earn €1 per 1000 shares.

3 comments