De grootste angst van Lisa


Fictief verhaal in woord en beeld over pesten, angst, eenzaamheid en depressiviteit. Fictief, maar het zou zomaar realiteit kunnen zijn… En eerlijk gezegd… voor een beperkt deel was het ook realiteit.

(Let wel: het verhaal past inhoudelijk niet bij de persoon op de foto! De foto inspireerde mij slechts tot het schrijven van dit verhaal.)

Levenslang in angst 

Lisa leeft al (bijna) haar hele leven, al 16 jaar, in angst. Voor zichzelf weet ze niet beter, maar om zich heen ervaart ze hoe het ook kan zijn. Ze is dan ook best jaloers op haar vriendinnen Femke en Jane.

angst

Dat ze niet geliefd is werd haar al letterlijk met de paplepel ingegoten. Haar ouders wezen haar af; hadden eigenlijk gewenst dat ze niet geboren was. Hun voorkeur ging vanaf hun eigen jeugd eigenlijk al uit naar een jongen. En daar kon Lisa dus nooit aan voldoen.

Als kind is ze veel geschopt en geslagen. De blauwe plekken leerde ze zorgvuldig te verbloemen met leugentjes om bestwil. Maar voor de pijn diep van binnen werd zo een heel vruchtbare voedingsbodem gekweekt.

Op school leerde ze ook al snel wat discriminatie en pesten is. Zowel klasgenoten, als onderwijzers wisten haar maar al te goed te vinden. Ze was voor hen een haast extreem dankbaar lijdend voorwerp van hun pesterijen. Niet alleen door de persoonlijke ervaring, maar ook door haar huidskleur.

Ook na de lagere schooltijd ging het pesten en discrimineren door. Uiteraard, want mensen wijzen elkaar nu eenmaal graag af. Voor Lisa betekent dat: (letterlijk en figuurlijk) pijnlijke tienerjaren, eenzaamheid, allerlei vormen van angststoornissen en een volledig gebrek aan zelfvertrouwen. Depressiviteit ligt al snel op de loer.

Depressief tot op het bot 


Al op haar 14e krijgt Lisa de diagnose ‘ernstig depressief’. Niet zo verwonderlijk, als je naar haar leven kijkt. Maar haar omgeving krijgt nu nog meer moeite om met haar om te gaan. Niemand kan namelijk door haar uitmuntende maskers heen kijken. Mensen zien eerder dat hun aanvallen geen enkel effect op haar hebben.

Ze schaamt zich dan ook voor deze depressiviteit en wordt daardoor juist nog depressiever. Ook krijgt ze serieuze pijnklachten. Pijn in haar spieren, haar gewrichten en haar botten; overal in haar lichaam. Ze is zeg maar echt depressief tot op het bot.


Langzamerhand kan ze het ook niet meer verbergen. Haar maskers kunnen de situatie niet langer maskeren. Ze moet eraan geloven en wordt door Femke en Jane meegenomen naar haar huisarts. Die neemt onmiddellijk actie en regelt gedwongen opname in de plaatselijke GGZ instelling.

angst

Heeft groepstherapie het gewenste effect? 

De opname doet Lisa goed. Haar individuele gesprekken met de psycholoog breken de muren open, die ze al zo vroeg om haar emoties heen is gaan bouwen. En dat gaat sneller dan menigeen denkt.

angst

Na een paar gesprekken wordt Lisa losgelaten in de groep. Immers, het groepsproces vormt een belangrijke kern van haar problemen. Afgesproken is, dat de groepstherapie niet alleen zal bestaan uit groepsgesprekken in diverse vormen. Ook creatieve therapie, muziektherapie en psychomotore therapie worden ingezet. Ja, het wordt groots aangepakt. Lisa hoeft zich de komende tijd niet te vervelen. Maar… hoe zal zij zich in de groep staande houden?

Al gauw blijkt, dat de groep haar eigenlijk niet pruimt. Ze leggen Lisa continu het vuur aan de schenen. Alle kritiek die de groepsleden maar op haar kunnen verzinnen, spuien zij. De therapeuten staan erbij en kijken ernaar. Althans, voor Lisa lijkt het daar wel sterk op.

Met haar 16 jaar krijgt ze zelfs van een van de therapeuten een pittige opmerking te verduren. ‘Je was zeker al vroeg oud?’, vraag je niet aan een tiener op die leeftijd! Maar aan de andere kant geeft het wel aan hoezeer de traumatische jeugd Lisa ook fysiek in zijn greep heeft. Alles aan haar is stram en stijf, zo ervaart ze zelf ook al jaren.

Verrassende creatieve wending 

Bij creatieve therapie begint Lisa zich na een paar weken langzaam maar zeker thuis te voelen. Ze laat hier - hoe verborgen aanvankelijk ook - steeds meer van zichzelf, van haar emoties zien. En het is hier doorheen, dat de doorbraak uiteindelijk zal gaan beginnen.


Een doorbraak? Ja, toch wel. Bijvoorbeeld op die ene avond voor Kerst. Een avond die ze thuis door zou brengen, maar door omstandigheden toch bij de GGZ terugkeert. Degenen die daar sowieso bleven zijn elkaar gezellig aan het schminken. En dan biedt een van de grootste krengen uit de groep - een van Lisa’s grootste ‘tegenstanders’ - aan om haar te schminken.

Lisa is op dat moment ten einde raad. Daarom stemt ze erin toe, sluit haar ogen en laat zich verrassen met een nieuwe look. Ze geeft zich voor het eerst in haar leven helemaal over aan een ander.


Het resultaat mag er zijn. De maskers die Lisa zichzelf al die jaren heeft aangemeten zijn niets bij dit speciale masker. Het ziet er leuk uit en ze begint (als ze in de spiegel kijkt) zowaar een beetje trots op zichzelf te worden.

angst

Verandering bij de ander èn bij Lisa 

angst

Tegelijk ziet ze op het gezicht van Jackie een door haar nog nooit geziene glimlach. Ze ziet hoe Jackie niet alleen het kreng uit de groep is, maar ook heel mooi is van binnen. Vanaf dat moment gaat zij dan ook heel anders met Jackie om.

Dit alles geeft ruimte voor Lisa. In de groep, maar ook in en voor zichzelf. Ruimte, die zij niet kent en waar ze dus nog in moet leren groeien. Maar als dat proces eenmaal begonnen is, zal het zonder meer voortgaan. Heel langzaam, maar toch ook heel zeker wordt Lisa meer en meer zichzelf. Ze zal zichzelf leren accepteren en toegroeien naar een leven in het licht i.p.v. in de diepe duisternis van de depressie.

Ja, Lisa voelt zich bevrijd van de depressie en gaat een hoopvolle toekomst tegemoet. Mede dankzij de onverwachte inspanningen van haar vriendinnen Femke en Jane. Mede ook dankzij de groepsleden, met wie zij een haat-liefde verhouding heeft ontwikkeld. Ze verlaat de GGZ instelling en gaat in vrijheid haar eigen weg. Een weg waarop ruimte is om gelukkig te zijn.

Gedichten van Dichter in de dop / Jeroen den Harder:

De tweede afbeelding in deze blog is het schilderij 'Depressief' van Karin Boddeman, dat ik op Facebook vond.

Wil je ook meeschrijven,
maar ben je nog geen lid van Yoors?