RU Nijmegen: kleuters reeds bekwaam om wetenschappelijk werk uit te voeren


Op een speelse en spelende manier verkennen kleuters de wereld.

Toch werd er lang getwijfeld- niet zozeer door ouders of begeleiders dan wel door onderwijsdeskundigen- of kleuters ook systematisch experimenteren en conclusies kunnen  trekken.

Uit het weinige onderzoek dat werd gedaan naar experimenteren  door kleuters was de conclusie dan ook meestal dat kleuters ' maar wat aan het doen zijn'.
Maar na honderden uren knikkeren in de kleuterklas stelt onderzoeker  Joep van der Graaf dit beeld bij:

Kleuters zijn echte onderzoekers!

Op 7 juni promoveert Joep van der Graaf met dit onderzoek aan de Radboud Universiteit van Nijmegen.
In zijn onderzoek laat van der Graaf zien dat  kinderen al op jonge leeftijd in staat zijn om een onderzoek van begin tot einde correct uit te voeren.
Kleuters kunnen ook reeds bewijzen evalueren om tot een juist besluit te komen ( mits af en toe wat hulp).

Deze studie is één van de eerste systematische  onderzoeken naar ' onderzoekend leren'.
Dit betekent dat je een kleuter bijvoorbeeld de vraag stelt hoe het komt dat deze hoge toren niet omvalt.

Bij ontwerpend leren daarentegen zal de vraagstelling eerder zijn: bouw een hoge toren.

Het onderzoek

Voor zijn onderzoek ontwierp hij een dubbele knikkerbaan met 4 variabelen waarmee de kleuters verschillende vragen konden onderzoeken.

Een vraag die werd gesteld was: welke knikker zal verder geraken? Een zware of een lichte? 

Het onderzoek werd uitgevoerd bij honderd kleuters uit verschillende scholen.Iedere kleuter werd 3 maal getest in groep 1 en 2.

Alle kleuters konden zelf de knikkerbanen instellen, de variabelen van de knikkerbanen werden uitdrukkelijk benoemd en de kleuters mochten vooraf ook voelen aan het materiaal.

Het experiment begon met de vraag: "Als ik dit hekje weghaal, rolt de knikker naar beneden. Komt de knikker verder als de helling steiler is?"

De kleuters mochten zelf de variabelen aanpassen: lichtere of zwaardere knikkers, steilere of minder steile helling, starthoogte van de knikkers, ruwe of minder ruwe knikkerbaan en dergelijke meer.
Aan de hand hiervan moesten de kleuters vragen oplossen, waarbij het niveau van de vragen verder opliep.
Daarbij kregen de kleuters steeds meer variabelen waarmee ze konden afwisselen.

Het variëren van één variabele, terwijl de rest gelijk blijft is een belangrijk wetenschappelijk principe.

De meeste kleuters hebben dit principe al heel vlug door.

Kinderen leren spelenderwijs door de juiste conclusies te trekken uit hun experimenten ( soms met enige hulp).
Door aan kleuters die minder goed uit zichzelf systematisch kunnen werken, de nodige uitleg te geven, konden deze kinderen ook tijdens het onderzoek leren hoe experimenten worden gedaan.

Besluiten

Uit zijn onderzoek ontdekte van der Graaf dat kleuters met een betere zelfcontrole, beter werkgeheugen en  betere grammaticale vaardigheden, gemiddeld betere experimenten kunnen opzetten en daaruit ook betere conclusies kunnen trekken.
Voor Joep van der Graaf is het bovendien ook belangrijk dat kleuters bepaalde experimenten niet enkel leuk vinden, maar dat deze uiteindelijk ook leiden tot bepaalde vakkennis.
Bijvoorbeeld: 

  • Een bal rolt verder van een steile helling= natuurkunde
  • Om te kunnen groeien hebben planten licht nodig= biologie
  • Water is een vloeistof die kan verdampen of stollen= scheikunde

Na dit onderzoek hoeft het curriculum van kleuters daarom niet meteen aangepast worden.

Volgens onderzoekers Carmen Damhuis en Vincent Jonker van het Kenniscentrum Talentontwikkeling Wetenschap en Technologie van de Universiteit Utrecht is het vooral belangrijk dat er nu op een systematische en aantrekkelijke manier werd onderzocht hoe het onderzoekend leren bij kleuters precies functioneert.

Quote

Kleuters zijn van nature kleine wetenschappers, daar hoeft men niet meteen een lessenserie voor te maken. Veel belangrijker is dat leerkrachten zich ervan bewust zijn en de kinderen de ruimte geven te experimenteren."

 onderzoekers Carmen Damhuis en Vincent Jonker

bron: ru.nl; volkskrant.nl

Vind je het interessant klik op Aanmelden je kunt dan de post delen ons waarderen en gelijk meeprofiteren