Wanneer is het wiel uitgevonden?


Een korte geschiedenis

Het oudste wiel dat werd gevonden bij archeologische opgravingen werd ontdekt in wat Mesopotamië was in de 4e eeuw voor Christus in Neder-Mesopotamië (het hedendaagse Irak), waar het Sumerische volk roterende assen in massieve schijven van hout stak. Pas in 2000 voor Christus begonnen de schijven uitgehold te worden om een lichter wiel te maken. De uitvinding van de wielen is gedateerd tot meer dan 5.500 jaar, maar niemand weet precies wie ze heeft uitgevonden.

Het werd echter niet gebruikt voor transport, maar eerder als pottenbakkerswiel. De combinatie van het wiel en de as maakte vroege vormen van transport mogelijk, die in de loop van de tijd geavanceerder werden met de ontwikkeling van andere technologieën. Het wiel is daadwerkelijk aangekomen na de uitvinding van landbouw, boten, geweven doek en aardewerk.

De uitvinding van de kruiwagen, een kar met één wiel die wordt gebruikt om goederen en grondstoffen te vervoeren, wordt echter toegeschreven aan de oude Grieken. De innovatie van het wiel leidde tot grote vooruitgang op veel gebieden, zoals; transport: het wiel begon te worden gebruikt op karren en strijdwagens. Het heeft ook bijgedragen aan de mechanisatie van de landbouw (tractie van dieren, gewasirrigatie) en ambachtelijke industrieën (de middelpuntvliedende kracht van het wiel is bijvoorbeeld het basismechanisme in windmolens).

Het wiel en de as

Vroege wielen waren eenvoudige houten schijven met een gat voor de as. Enkele van de vroegste wielen waren gemaakt van horizontale plakjes boomstammen. Vanwege de ongelijke structuur van hout zal een wiel gemaakt van een horizontale plak van een boomstam de neiging hebben om inferieur te zijn aan een wiel gemaakt van afgeronde stukken langsplanken. Het wiel alleen, zonder verdere innovatie, zou niet veel voor de mensheid hebben gedaan. Het was eerder de combinatie van het wiel en de as die vroege vormen van transport mogelijk maakte, waaronder karren en strijdwagens.

De eerste wielen en askarren, ontworpen door de vroege Grieken, waren zeer eenvoudig in de bouw. Ze bestonden in wezen uit slechts twee stangen, met een wiel en een as aan het uiteinde. Ze kunnen worden gebruikt om grote ladingen door velden te vervoeren.

Modern wiel

Moderne wielen verschillen veel van de eenvoudige houten wielen uit het verleden. Innovaties in materiaalkunde hebben allerlei banden voor fietsen, auto's, motorfietsen en vrachtwagens mogelijk gemaakt, inclusief banden die zijn ontworpen voor ruw terrein, ijs en sneeuw. Het wiel heeft ook andere toepassingen. Watermolens gebruiken bijvoorbeeld waterwielen - grote constructies met een reeks messen langs de velg om waterkracht op te wekken. In het verleden stroomden watermolens textielfabrieken, zagerijen en gristmolens. Tegenwoordig worden soortgelijke structuren, turbines genaamd, gebruikt om wind- en waterkracht op te wekken.

#wiel #wanneer