Ondertussen in de bus: de vervalste strippenkaart


Soms voel ik  mij ineens stokoud, zoals wanneer ik een jongere probeer uit te leggen wat een strippenkaart was, en hoe je daarmee kon reizen: dat je dan naar de chauffeur toe ging, en zei waar je naartoe wilde. Of je zei hoeveel zone's of strippen je wilde, en deed of je gek was, en bleef lekker iets langer zitten dan toegestaan, mijn Oma was daar een ster in. Als kind ging ik vaak met haar mee met de bus in Arnhem. Ze zei dan altijd: zeg maar één zone, als de buschauffeur niet oplet dan gaan we een halte verder mee, dan hoeven we niet tegen de berg op te lopen. Mijn Oma woonde één halte na de zonegrens. Wanneer er tijdens de rit een chauffeurs-wissel was zei ze: mooi, dan zijn we veilig :-). Dierbare herinneringen aan mijn Oma.... 

Maar ook dierbare herinneringen aan de strippenkaart, want het was de sport om zoveel mogelijk vervalste strippenkaarten te ontdekken. Ik had ene collega die vrijwel dagelijks een vervalste strippenkaart vond, én in beslag nam. Dat vond ik knap. Maar het motiveerde mij ook om met hem mee te doen. Een aantal lijnen stonden bekend om de vele zwartrijders, daar begon ik, later pikte ik ze overal op.

Ik heb een aantal in beslag genomen vervoersbewijzen bewaard, de meeste zijn ingeleverd op het rayon waar ik toen werkte, daar hadden ze ordners vol met strippenkaarten, zodat wij konden kijken hoe inventief passagiers waren. Kun jij aan deze strippenkaarten zien wat er mis mee is?

strippenkaart

..............................................................................................................................................................................................................................................

strippenkaart

Heb je alles gevonden? Nee? Dat kan ik me voorstellen: het is op een foto lastig te zien.

Goed, ik zal je een handje helpen: Strippenkaart 1 hierboven is volgeplakt met wit doorzichtig tape. Dat tape wordt onzichtbaar genoemd, en dat klopt bíjna, want je ziet het bijna niet, maar de strippenkaart krijgt een iets andere kleur en glinstert iets in het licht. Als chauffeur parkeer je je stempel erop, de passagier veegt hem er zo weer af......

Strippenkaart 2 is ingespoten met haarlak, vanaf de negende strip. Veel mensen dachten: als er al een stempel opstaat is de kaart minder verdacht :-)

Strippenkaart 3, daar zie je de achterkant van hiernaast: Iemand heeft veel moeite gedaan om de strippen keurig uit te knippen en de kaart weer aan elkaar te plakken. Ook hier: er staat al een stempel op. De verklaring van deze passagier weet ik nog: "Mijn kleindochter heeft hem doorgeknipt, ik heb hem weer aan elkaar geplakt". Zo gemeen om je kleindochter de schuld te geven!

Strippenkaart vier lijkt erop: hier zijn een aantal strippen "gefileerd", van twee strippenkaarten is één gemaakt, lege strippen werden op de oude geplakt.....

Strippenkaart vijf is een combinatie. Mogelijk plakten de strippen niet goed? Dus ging er onzichtbaar tape overheen.

Wij als chauffeurs probeerden de "knippers" te slim af te zijn, door de stempel scheef te plaatsen. Zo had je altijd stempelinkt op meerdere strippen, en dat maakte ze onbruikbaar.

Ook een bekende truc was de strippenkaart insmeren met blanke schoensmeer, soms rook je dat nog als mensen de kaart op je tafeltje legden.

En dan had je nog de "amateurs": mensen die met pen de datum wijzigden, en dan probeerden razendsnel langs je te lopen, zodat je de wijziging niet zou zien. Gelukkig ontwikkel je als chauffeur al snel een zoveelste zintuig: bij aankomst op een halte heb je vaak al gezien dat er iets bij iemand niet in de haak is :-).



..............................................................................................................................................................................................................................................

strippenkaart

Jeetje, wat mis ik die strippenkaart, en de interactie met mijn passagiers: toen pratte ook echt niet iedereen tegen je, er waren mensen die hun kaart neerlegden en niets zeiden. Dat resulteerde in een stempel onderaan je kaart... Maar tegenwoordig kijkt iedereen alleen maar naar schermpjes, en valt er, buiten te vroeg uitchecken of niet inchecken, weinig meer te vervalsen, en dus heb ik minder lol in het opsporen.

Oh ja: voor die passagiers die het incheckgeluidje op hun telefoon hebben opgenomen, en hun bonuskaart voor de OV-chiplezer houden: Ik heb je wel door, je toontje klinkt vals ;-)!

strippenkaart

In mijn begintijd als chauffeur, nabij station Arnhem (rond 1999)