Dodenherdenking: Voorlezen uit het dagboek van Anne Frank


Op 4 mei 2019 leest Dunya een zelfgekozen bladzijde voor uit het dagboek van Anne Frank. Ondanks dat ik weet wat ze kan en durft en overtuigd was van het feit dat ze dit gewoon goed zou doen, wist ze zelfs mij nog te verrassen met haar voordracht!

Dodenherdenking

Daar staat ze. Ze haalt diep adem en ze begint te lezen. Rustig en zelfverzekerd. Alsof ze dit niet voor de eerste keer op zo'n belangrijk moment doet. Het is 4 mei en Dunya is gevraagd om als lid van het comité te spreken op de Dodenherdenking in onze buurt. Ze heeft er een jaar over nagedacht en ze blijft ja zeggen, dus dit is het moment. We zijn sinds twee jaar betrokken bij het comité 4 mei in onze buurt en ook daarvoor verleende Dunya hand en spandiensten tijdens de herdenking. Nu is het tijd voor een volgende stap. 

Dagboek van Anne Frank

Ze leest een bladzijde voor uit het Dagboek van Anne Frank. Het gaat over gedachten en emoties van een puber. “Ik ga voorlezen uit het Dagboek van Anne Frank. Hier heb ik voor gekozen omdat Anne mij aanspreekt en omdat ik me soms wel herken in wat zij schrijft en hoe ze zich voelt. Anne was net als ik een puber en ik wil mijn moeder ook weleens door elkaar schudden als ik boos ben.” Zo begint ze. Ik glimlach. Ze kijkt me niet aan, maar ik zie toch een glinstering in haar ogen.

Blijk van waardering

Ik zit op de voorste rij, samen met haar vriendin die is gekomen om te helpen en om Dunya te steunen. Vlak voordat ze moet lezen fluistert haar vriendin dat Dunya’s juf van vorig jaar in groep zeven er is. Ze ziet nog wat bekenden. Dat maakt het ook wel een beetje veiliger om dit te doen. Gespannen kijk ik en luister ik naar haar verhaal. Ze klinkt helder, weet hoe de microfoon werkt. Het gaat goed, geen gestotter en ogenschijnlijk geen zenuwen. De laatste zin: “Ach, als ik het maar kon. Je Anne” komt er zo prachtig uit dat ik bijna tranen in mijn ogen heb. In het publiek zegt iemand: “Wauw, geweldig!” en ergens klinkt per ongeluk applaus. Dat was natuurlijk niet de bedoeling en het applaus stopt meteen weer. Maar Dunya heeft het gehoord en het is een enorme blijk van waardering.

 Zenuwen achteraf

Als ze naast me zit blijkt ineens hoe goed ze haar zenuwen heeft verborgen. De adrenaline, de emoties die erbij horen, de spanning die ineens wegvalt, het wordt haar bijna teveel. Ze zit naast me te bibberen. Ik hou haar stevig vast. Haar vriendin straalt ook. “Heeft ze het goed gedaan?” fluister ik. Ze knikt driftig ja. “Je hebt het fantastisch gedaan” fluister ik. De toespraak daarna gaat grotendeels aan ons voorbij. We zitten nog zo vol van Dunya’s voordracht dat het moeilijk is om ons te concentreren.  

Vlaggen hijsen

Het is tijd voor de vlaggen, dus we gaan klaarstaan. Dunya kiest de Engelse vlag, want haar vader, broertjes en zusjes wonen daar. Voor de herdenking hebben de kinderen rozen uitgedeeld aan bezoekers. Als we beginnen is er nog maar weinig belangstelling, maar als we bij de vlaggen staan, zien we hoeveel mensen er bijgekomen zijn. Het plantsoen staat weer vol met mensen. Het is wel een opluchting, dat ondanks de kou van dit jaar er zoveel mensen zijn om mee te doen aan deze herdenking.  

Niet vergeten

Het is belangrijk om te blijven herdenken. De generatie die kan vertellen uit eigen ervaring over de Tweede Wereld Oorlog wordt steeds kleiner. Daarom is het zo belangrijk dat de verhalen doorverteld worden aan de jongere generaties. Zodat ze nooit vergeten worden. Vorig jaar opperde iemand om eens in de vijf jaar te herdenken. Dunya vond dat een slecht idee. Iedereen trouwens. “Als we dit niet ieder jaar doen, dan gaan mensen vergeten hoe erg het was in de oorlog!” zei ze. Ik ben het met haar eens. Toch vind ik ook dat mensen dat mogen opperen en dat we er dan serieus over moeten praten. 

Jaarlijkse herdenking

De jaarlijkse herdenking blijft. Wel denk ik dat deze geleidelijk zal veranderen. Het is een mooi idee om elk jaar een jongere te vragen om te spreken. Dat is belangrijk, want jongeren zijn de toekomst. Zij zullen deze herdenking voortzetten in de toekomst als ze erbij betrokken worden. Namens het comité krijgt Dunya een boek voor haar inzet. “Waar ik woon is het oorlog”. Een boek van Warchild. Er staan verhalen in van kinderen die leven in oorlogsgebieden. Ik hoop dat het Dunya zal aanzetten tot lezen en dat ze er dingen van leert. Als ze het niet gaat lezen, lees ik het wel voor.  

Veel complimentjes

Na afloop van de herdenking neemt Dunya veel complimentjes in ontvangst. Zelf is ze niet helemaal tevreden, want ze versprak zich soms.  Ik ben druk bezig met stoelen opruimen en de spullen van de picknick bij elkaar te zoeken en Dunya roept dat ze met juf Hanna gaat praten en waarschijnlijk met nog een heleboel mensen. Na het opruimen gaan we opwarmen in het buurthuis. Het is er minder druk dan vorig jaar. Toen was het moeilijk om een stoel te vinden, nu is er genoeg ruimte. Veel mensen zijn meteen weggegaan na de herdenking. Misschien waren er ook minder mensen dan vorig jaar, omdat het toen prachtig weer was en nu zo koud. De meningen daarover zijn verdeeld en het doet er ook gewoon niet toe. Er waren veel mensen en dat is een goed teken. Want zolang er veel mensen zijn die de moeite nemen om naar een herdenking te komen en twee minuten stil te zijn, blijft er hoop. Stilte tegen het geschreeuw in. De stilte heeft een enorme kracht.  

Trotse moeder

In het buurthuis hebben we tijd om even na te praten met mensen uit de buurt. Dunya en haar vriendin zijn al snel verdwenen. Buitenspelen. Ook dat hoort bij vrijheid. Het is bijna tien uur als we als laatste het buurthuis verlaten. Het is donker. Dunya heeft haar vriendin al naar huis gebracht. Ze vertelt met wie ze allemaal gepraat heeft. Ik kreeg ook reacties: “Je mag wel trots zijn op zo’n dochter!” zei iemand. En ik zei natuurlijk dat ik dat altijd ben, maar nu nog ietsje meer. Wat ze deed was boven verwachting. School schrijft in het handelingsplan dat spreekbeurten spannend zijn voor kinderen met ADD en dat ze daarom gekoppeld wordt aan een vriendinnetje als ze aan de beurt is. Ik was te moe om daarover in discussie te gaan toen ik dat las. Hoelang kennen ze Dunya nou al? Een gemiste kans dat ze hier niet bij waren. De spreekbeurten die ze op school al zo fantastisch doet, vallen in het niet bij wat ze hier neergezet heeft.  Ik ben waanzinnig trots op haar. 

Volgend jaar

Hoe de herdenking er volgend jaar uitziet is van later zorg. Wat we wel weten is dat wij er waarschijnlijk weer bij zijn. Het liefst wil Dunya volgend jaar weer spreken, ze weet natuurlijk wel dat er nooit twee jaar achter elkaar dezelfde sprekers zijn. Binnenkort is er een kinderdienst in de Dominicuskerk, waar ze ook een taak krijgt. “Het welkom durf ik niet!” zegt Dunya. Ik schiet in de lach. “Op de Dodenherdenking spreken durf je wel en dit niet?” Maar het begin van de dienst moet perfect zijn dat is een te grote verantwoordelijkheid zegt ze. Toch komt ze na afloop van de eerstvolgende dienst met de mededeling dat ze het welkom doet bij de kinderdienst. Ik had de werkgroep kind al ingelicht dat ze een beetje hun best moesten doen om haar over te halen. Dit doet ze samen met de pastor en dat maakt het iets minder eng. Ik weet dat ze het kan en zelf weet ze het waarschijnlijk ook wel. Want na wat ze heeft gedaan op 4 mei is alles wat er nog op haar pad komt aan optredens en spreekbeurten appeltje-eitje.








signup

Word lid en beloon de maker en jezelf!