Dementie anders bekeken 4

Dementie anders bekeken 4


settings
  • Instellingen
  • Positie

    Automatische scrolling

Overgave en je laten verzorgen... 
 

De angst voor dementie hangt ook samen met de groeiende onmacht 
om afhankelijk van anderen te zijn. wat de generaties voor ons nog 
konden: zich in vertrouwen over te geven, kunnen de meesten van 
ons niet meer. Wij willen vooral onafhankelijke mensen zijn die zelf de 
regie over ons leven in handen hebben. Niet voor niets zijn er allerlei 
cursussen waar je leert om in je eigen kracht te staan en voor jezelf op 
te komen. Afhankelijk zijn van anderen en daardoor anderen tot last 
worden, lijkt in onze tijd een onoverkomelijk schrikbeeld. We willen wel 
voor anderen zorgen, maar niet voor ons laten zorgen. We willen wel 
geven, maar zijn niet goed in staat om te ontvangen.

 Een voorbeeld gegeven door de NVVE, is dit: 

mevrouw B. wordt opgenomen op een ouderen afdeling psychiatrie van het ziekenhuis. 

Ze gaat langzaam achteruit: ze krijgt geheugenproblemen, weet af en 

toe niet goed meer waar ze is (oriëntatieverlies) en verliest daarmee 

(iets van) de controle over haar leven. Als er wordt besloten tot 

overplaatsing naar een verpleeghuis, vraagt ze om euthanasie. 

Haar kinderen ondersteunen haar verzoek, omdat ze de angst van 

hun moeder begrijpen dat ze bij het voortschrijden van haar ziekte de 

controle over zichzelf volledig zal verliezen. Haar verzoek wordt 

ingewilligd en door middel van euthanasie wordt er een einde gemaakt 

aan haar leven. Het is slechts een van de vele voorbeelden. 

Voor mensen die geen weet hebben van een leven na de 

dood en die dit aardse leven niet zien als een leerschool waar wij 

ingrijpende lessen komen leren, is euthanasie in het geval 

van mevrouw B. vanzelfsprekend: waarom zou je meer lijden dan 

nodig is? Anderen hebben daarentegen het gevoel dat mevrouw B. 

zichzelf door de keuze voor euthanasie de mogelijkheid ontneemt om 

een belangrijke levensles te leren: die van overgave en loslaten. 

En natuurlijk heeft dat gevolgen voor het leven na de dood en voor 

een volgende incarnatie.

Het aardse leven als levensles
Elisabeth Kübler-Ross heeft in haar voordrachten en in haar boeken 
steeds weer benadrukt dat ons aardse leven een voortdurende reeks 
van levenslessen bevat. Wanneer we bereid zijn deze lessen te leren 
en eraan te groeien, keren we rijker terug naar huis( de geestelijke 
wereld) dan we waren toen we naar de aarde kwamen. 

Ook de laatste levensfase houdt een levensles in. 

Dikwijls is dat, zoals ik hierboven aangaf, de les om te ontvangen, in plaats van te geven. 

Om afhankelijk te durven zijn, in plaats van autonoom, om dankjewel te leren zeggen 

(of te denken), in plaats van alsjeblieft. Iedere ouder wordene mens 

heeft meer dan vroeger hulp van anderen nodig en verliest daarmee 

iets van zijn autonomie en zelfstandigheid. Als we langzaam naar de 

dood toeleven, zegt Kübler-Ross, staat de laatste fase van ons leven 

niet langer in het teken van fysieke genezing, maat in het teken van 

geestelijke genezing en dus heelwording. 

Ze Schrijft: Mijn doodzieke 

patiënten werden nooit beter in de fysieke betekenis, maar in emotioneel 

en geestelijk opzicht ging het met hen wel beter dan de meeste gezonde mensen.

 Volgens Kübler-Ross is het in wezen een geschenk als we na 

een actief leven gedurende de ouderdom nog iets van die andere kant 

mogen leren: overgave, ontvangen en afhankelijk durven zijn. 

Wie deze les aanvaardt en zich die stap voor stap eigen maakt, keert na 

de dood als een rijker mens terug naar huis en zal ook een volgend 

leven als een wijzer en evenwichtiger mens mogen beginnen.

De moeder van Elisabeth Kübler-Ross
In het boek: Dementie, achtergronden en praktijkervaringen, 
van Jan Pieter van der Steen, las ik het indrukwekkende voorbeeld 
over de moeder van Küblere-Ross. Zij was weliswaar niet dement, 
maar raakte door een hersenbloeding opgesloten in haar lichaam en 
verloor zowel het vermogen om te spreken, als het vermogen om te 
bewegen. Zij was dus volkomen afhankelijk. Elisabeth, van Zwitserse 
herkomst, was een (ziekenhuis) psychiater en leefde en werkte in de 
Verenigde Staten. Toen ze op zeker moment met haar twee kinderen 
op vakantie was bij haar moeder in Zwitserland, stelde die haar 
plotseling de vraag: 'Als ik ooit een vegeterend mens word, wil ik dat je 
een einde maakt aan mijn leven. Jij bent de enige arts in de familie, en 
in geval van nood reken ik op je.' Elisabeth hoorde de vraag van haar 
moeder met toenemende ergernis aan en antwoordde dat ze tegen 
euthanasie was. Ze voegde er meteen aan toe: 'Ik zal nooit -maar dan
ook nooit- iemand bij euthanasie helpen en al helemaal niet mijn eigen 
moeder, de persoon die me het leven heeft gegeven en me in leven 
heeft gehouden. Als er iets met jou gebeurt, doe ik hetzelfde voor jou 
wat ik doe met al mijn patiënten: ik help te leven totdat je sterft.' 
Drie dagen nadat Elisabeth met haar kinderen was teruggekeerd naar 
de VS, belde haar zus haar op om haar te vertellen dat hun moeder 
een zware hersenbloeding had gehad. Elisabeth keerde meteen terug 
naar Zwitserland. Bij haar moeder aangekomen, merkte ze dat deze 
niet kon spreken en bewegen. Alleen door met haar ogen te knipperen 
en in haar hand te knijpen, kon ze nog met Elisabeth communiceren. 
Had ze dit onbewust voorvoeld, toen ze Elisabeth haar vraag over 
euthanasie stelde? De moeder van Elisabeth heeft nog vier jaar in volle afhankelijkheid geleefd in een verzorgingstehuis in de buurt van Bazel. 
Vier jaar lang kreeg ze daar liefdevolle zorg. Natuurlijk heeft Elisabeth 
jarenlang geworsteld met de vraag naar het waarom en naar de zin van 
deze moeilijke levensles van haar moeder. Later vertelde Elisabeth over 
de inzichten die ze bij deze innerlijke worsteling had opgedaan: 
Het werd mij duidelijk dat het mijn moeders laatste les was geweest te 
leren genegenheid en zorg te ontvangen, iets waar ze nooit zo goed in 
was geweest. Vanaf dat moment prees ik God dat hij haar dat in vier 
jaar had geleerd. Ik bedoel, het had heel wat langer kunnen duren.

Een nieuwe manier van de wereld verkennen
En dementie dan?Wat zou daarvan de levensles kunnen zijn? 
Om te leren daar iets van aan te voelen, is het belangrijk ons te 
realiseren, wat er nu eigenlijk gebeurt bij dementie. 

Omdat fysieke 

hersenen worden aangetast bij dementie, verliezen we allerlei functies 

die met het denken samenhangen: geheugen, spraak en oriëntatie 

bijvoorbeeld. Daarmee verliezen wij ook onze autonomie: het vermogen 

om zelf sturing te geven aan ons leven. Maar andere vermogens krijgen daardoor juist meer ruimte: ons voelen, ons onbevangen en puur 

waarnemen van de dingen en de mensen, zoals een jong kind dat nog 

doet. Je mag daarom zeggen dat dementie ook nieuwe kansen en 

nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden biedt. Een vrouw die altijd aan het 

piekeren was en angstig in het leven stond, werd door de dementie een 

ander mens: vriendelijker en meer ontspannen. 

Ook raakte ze de mensen veel meer aan, iets wat ze vroeger zelden of 

nooit deed. Natuurlijk waren er bij haar ziekte ook zorgen en problemen, 

maar toch kon haar man zeggen: 'Ik zie dat dementie mijn vrouw een 

tweede kans geeft om op een nieuwe manier de wereld te verkennen 

en tegemoet te treden.'

Valideren
In een gevorderd stadium van dementie, dat wel het stadium van 
het verdwaalde ik wordt genoemd, is het niet meer mogelijk de 
dementerende in de werkelijkheid terug te roepen. 
De dementerende leeft dan in het verleden en denkt dat bijvoorbeeld 
de ouders en grootouders nog leven. In dit stadium verwerkt de 
dementerende (onbewust) in het verborgene van de ziel het verleden: 
het is een echt verwerkingsproces. 
Als de dementerende in die fase zegt: opa staat op mij te wachten, 
heeft het geen zin om te zeggen dat opa al lang door is: dat dringt 
niet meer tot de dementerende door. Wel heeft het zin te vragen, 
waarom opa op hem wacht en wat ze dan samen gaan doen. 
Op die manier bevestig je de herbeleving van de dementerende in 
plaats van die te ontkennen: de dementerende leeft helemaal in het 
verleden en op dat moment zijn opa en de ontmoeting voor hem of 
haar werkelijkheid. Voor een mantelzorger is het niet gemakkelijk 
om zo te reageren, maar het is wel belangrijk dat te leren. 
Deze manier van reageren wordt wel validation of valideren genoemd, 
wat bekrachtigen of bevestigen betekent. We zien in dit voorbeeld dat 
door het verlies van het denkvermogen een herbeleving van het 
verleden mogelijk wordt. (Het korte termijn geheugen wordt het eerst 
aangetast, het lange termijn geheugen komt daardoor sterker dan 
vroeger naar boven.) Deze herbeleving geeft de dementerende de 
mogelijkheid om in het verborgene van de ziel allerlei gebeurtenissen 
uit de jeugd alsnog te verwerken en los te laten. (2) Dat is wel bijzonder, 
want dat houdt in dat deze fase, hoe verdrietig ook voor de omgeving, 
een zinvolle fase kan zijn. Daardoor zal de dementerende straks immers, 
in een leven na de dood en in het volgende leven als een wijzer mens 
verder mogen gaan: als iemand die geleerd heeft van het leven en 
daaraan gerijpt is. Het lijkt mij ongelooflijk belangrijk dat wij in deze tijd 
juist over déze aspecten van dementie leren nadenken.

Hans Stolp

(1) Jan Pieter van der Steen, Dementie, Achtergronden en praktijkervaringen. Uitg. Christofoor, 2009 blz. 11
(2) Door dementie en de aftakeling van de fysieke hersens wordt het 
ik (of de geest) meer en meer uit het fysieke lichaam geworpen. 
Daardoor werkt het ik niet langer via de fysieke hersens op de ziel van 
de dementerende in, maar van buitenaf. Denk maar aan iemand die in coma
ligt en toch kan horen wat anderen zeggen: hij hoort dat door 
middel van zijn ik of zijn geest die nu buiten het lichaam zweven.

***

alles bij elkaar

https://yoo.rs/karin.van.der.straaten/blog/dementie-anders-bekeken-1520333161.html?Ysid=33508#reaction-3769576

signup

Word lid en beloon de maker en jezelf!



Beoordeel

Reviews en Reacties:

5.0 / 5 (3 reviews)
expand_more
Verberg reacties
Wat had ik dit graag gelezen toen ik nog in dat bejaardentehuis werkte! Zo verhelderend!
| 10:52 |
kan ik mij levendig voorstellen ja
| 10:59 |
Ja heel goed om je hier van bewust te zijn. 25 jaar geleden heb ik al eens het een en ander van Naomi Feil mogen leren en een paar jaar geleden heb ik een lezing van Anneke van der Plaats mogen bijwonen. Haar boek wil ik nog lezen. Zo leerzaam. 
| 13:42 |
bedankt voor de tip. zal ook ik eens halen bij de bib.
| 10:04 |
Ik zag net een ander deel voorbij komen. Het in delen opgeknipte mooie blog dat je eerder plaatste. Mooi.
| 18:37 |
Mij werd verteld dat het te lang was, tot 2 x toe en dus moest ik t zo wel doen ja.. jij kende t al klopt, dank je
| 18:52 |

auto leasen
auto leasen
private lease goedkoop
private lease goedkoop
Muziek, Kunst & Cultuur
Aanbevolen Muziek
Aanbevolen Muziek
 
×

Yoors


exit_to_app Inloggen