Wilg als pijnstiller en bij reumatische klachten


Wilgenbast (Salix alba) wordt over de hele wereld al sinds mensenheugenis gebruikt bij pijn, ontsteking en koorts. Het bevat salicine (de natuurlijke tegenhanger van het synthetische acetylsalicylzuur) en daarnaast tremulacine, salicortine, populine en fragiline als belangrijke bioactieve stoffen. Het is vooral de schil van de takken die medicinaal gebruikt wordt.

Enkele wetenschappelijke onderzoeken.

Gedurende vier weken werd wilgenbast getest bij 210 proefpersonen met chronische aspecifieke lage rugpijn. Ze kregen een placebo of een dagdosis wilgenbast gestandaardiseerd op 120 of 240 mg salicine. Het percentage proefpersonen dat in de vierde week van de studie minimaal 5 dagen pijnvrij was, was 6% in de placebogroep, 21% in de 120 mg groep en 39% in de 240 mg groep. Het aantal mensen dat noodmedicatie (tramadol) nodig had in de vierde week was respectievelijk 33, 10 en 3 personen. Suppletie met wilgenbast zorgde voor een dosisafhankelijke verbetering van de beweging met vermindering van pijn. De conclusie van het onderzoek is dat wilgenbast een pijnstillende werking heeft bij lage rugpijn en significant beter werkt dan placebo.

Wilg pijnstillend

In een tweede studie die vier weken duurde, werd aangetoond dat wilgenbast (dagdosis met 240 mg salicine) een even effectieve pijnstiller is als rofecoxib (12,5 mg per dag) bij acute verergering van chronische lage rugpijn. De pijn nam in beide groepen met gemiddeld 44% af, ook verbeterde het bewegen aanmerkelijk. Het percentage mensen dat gebruik maakte van noodmedicatie (NSAID’s, tramadol of beide) was in beide groepen rond 10%. Wilgenbast werd goed verdragen en veroorzaakte geen maagklachten.

Een vervolgstudie toonde aan behandeling met gestandaardiseerd wilgenbastextract (met 120 mg salicine per dag) 35-50% goedkoper is dan NSAID’s en even effectief is bij acute verergering van chronische aspecifieke lage rugpijn. Degenen die een hogere dosis wilgenbast innamen (met 240 mg salicine per dag) knapten het beste op: 40% was na 4 weken van de pijn af (en had minder aanvullende therapie nodig), tegenover 19% in de groep die 120 mg salicine per dag kreeg en 18% in de NSAID-groep.

Wilg anti-inflammatoir

Wilgenbastextract is een ontstekingsremmer; het heeft geen significant effect op de bloedstolling en is niet schadelijk voor de slijmvliezen van maag en darm zoals acetylsalicylzuur. Bij proefdieren had een dosis van 120 mg wilgenbastextract per kilogram lichaamsgewicht (dat ontsteking even goed remt als 600 mg/kg acetylsalicylzuur) geen negatief effect op de slijmvliezen, terwijl een dosis van 100 mg acetylsalicylzuur per kilogram bij 9 van de 10 dieren slijmvlies beschadigde.

Andere kruiden bij rugpijn

Duivelsklauw en moerasspirea hebben ook een pijnstillende en anti-inflammatoire werking, uitwendig als zalf kan ook cayennepeper gebruikt worden.

Het gebruik van kruiden bij reumatische klachten heeft een lange traditie. Naast wilgenbast bevat ook populier, gewone es, berk en brandnetel salycilzuurverbindingen maar ook andere ontstekingswerende en pijnstillende stoffen die bij reumatische pijnklachten nuttig kunnen zijn. Zeker zullen sommige reumapatienten door het gebruik van deze planten of plantenextracten hun andere medicatie met meer bijwerkingen in de toekomst 'aan de wilgen kunnen hangen'.