Quinta Ansem

Lid sinds: 27-10-2016

#Yoors
28Nov2019
Black Friday of Colorful Friday?
Quinta Ansem

Zijn we (sch)apen of zelfstandig nadenkende wezens? Ik vraag het me in verwondering en oprecht af. Inmiddels maak me ernstig zorgen over het (sch)aapachtig gedrag wat de commercie en wij als reagerende consumenten laten zien. Wat maakt nu dat we ons de 'Black Pete' discussie in laten duwen als, dat kan dus echt niet en dat we hier echt over moeten nadenken, en de Black Friday nemen we gewoon klakkeloos over zonder ons af te vragen of dit iets is wat we willen? Nog meer 'geblaat en (sch)aapachtig gedrag' ! Ik hoorde vandaag ook dat we steeds meer 'thanksgiving' gaan doen. Eh? en die miljoenen kalkoenen dan die dan extra (met kerst ook al) voor ons moeten sterven? Waar is het bewustzijn van dit soort na-aap keuzes? Voor mij weer zo'n amerikaans fenomeen die toch echt niet overgenomen hoeft te worden. Komt dat omdat onze eigen 'culturele feestdagen' onder 'attack' zijn? Terug naar Black Friday.. Ben ik nu de enige die zich mateloos ergert aan deze vorm van - mijns inziens - idioterie? Willen we echt de taferelen die in amerika afspelen hier bij ons? Wat dacht je van Halloween? Als je dan toch van cultuur houdt, waarom dan niet gaan voor 'samhain' (uit te spreken als sauwen). Want dat is wel ons cultureel erfgoed, dan wel uit de 'pagan' tijd. Maar toch. Of doe dan iets met allerheiligen. Of wordt dit dan weer teveel religieus? Mijn punt? Wordt eerst bewust van wat je kiest en waarom en neem daarbij dan onze eigen historie als uitgangspunt. We hoeven niet het grote Amerika in alles te volgen hoor. Sterker nog. let's not! Kies voor Colorful Friday. Of in goed nederlands, kleurrijke vrijdag. And make a stand, dat betekent, neem een standpunt in ! Blijf je eigenheid behouden want het is de diversiteit die ons één maakt. En niet andersom. #Yoors 

#werking van de geest
26Jul2019
De samenwerking tussen Schaamte en Schuld
Quinta Ansem

In het boek, De kracht van Kwetsbaarheid van Brené Brown staat dat de meeste onderzoekers en hulpverleners die zich bezighouden met schaamte het er over eens zijn dat het verschil tussen schaamte en schuld ligt in het zeggen, ik ben slecht of wat ik deed was slecht. "Schuld = wat ik deed was slecht""Schaamte = ik ben slecht"Ik ben opgeleid met Past Reality Integration Theorie en voor mij zijn dit twee aspecten van de drie die samen de Primaire Afweer vormen.  De laatste is het gevoel dat iets teveel, te groot, te moeilijk voor je is en je het gevoel hebt dat het je 'niet gaat lukken' omdat je ervan overtuigd bent dat het te veel, te groot, te moeilijk is. Het is mijn persoonlijke ervaring dat deze drie aspecten met elkaar lijken samen te werken. in een soort van glijbaan effect, waardoor je van het ene gevoel met bijbehorende gedachte naar de andere glijdt. En dat je bijna altijd uitkomt bij schaamte, conform de definitie van Brené Brown. De gedachten bekrachtigen elkaar. "schaamte is het intens pijnlijke gevoel dat voortkomt uit de overtuiging dat we niet goed genoeg zijn en daarom geen liefde waard zijn en er niet bij horen"Bijvoorbeeld, je denkt, oh jeeh, die opdracht gaat mij niet lukken, dat is te veel! ..... dan komt er wellicht een volgende gedachte op,........dat het gaat mislukken, is dus mijn schuld, omdat ik het niet kan... en dan komt de laaste gedachte..... zie je wel... het ligt aan mij want ik ben niet .......... genoeg, (vul maar in ... allemaal varianten op, ik ben slecht). Ze lijken dus aan elkaar verbonden, ook al ben je je niet van de 'onderlaagjes en linken' bewust. Als ik bij mezelf verder vraag (of bij iemand anders) kom ik altijd uit op het laatste, de diepe overtuiging dat ik niet...... genoeg ben. En als ik dat dan weer spiegel naar, wat ben ik dan wel, dan komen er bij mij woorden op zoals, ik ben mislukt, verrot, slecht, lastig, teveel, veroorzaker van (alle) ellende, verpester, niet welkom. Dat zijn woorden die een weerspiegeling zijn van mijn Oude Realiteit en Oude Pijn. Ergens heb ik in mijn prille kindertijd deze boodschappen (die op mij afkwamen) zo 'begrepen en opgeslagen'.  Bij de PRI worden 5 afweren benoemd. Angst, Primaire Afweer, Valse Hoop, Valse Macht en Ontkenning van Behoeften. Brené Brown heeft het angst en daarna over Schaamte en dan super je best doen of uithalen naar anderen en het jezelf verdoven.  Ter vergelijking PRI AngstPrimaire afweer (schuld - schaamte - teveel)Valse Hoop (je best doen, pleasen)Valse Macht (de schuld ligt bij anderen)Ontkenning van Behoeften (onverschilligheid, weinig voelen door verdoven van gevoelens) Brené Brown AngstSchuld & SchaamteJe best doen, pleasenJe afreageren, anderen de schuld gevenJezelf verdoven, met alcohol, drugs, werken, sporten, enzovoorts Niet zo verschillend dus. Twee onderzoekers die tot dezelfde beschrijvingen van overlevingsmechanismen zijn gekomen. Wat verschilt is hoe ze het noemen. En wat ook verschilt is dat bij PRI onder de 5 afweren de werkelijke reden wordt benoemd waarom deze afweren worden geactiveerd. De Oude Pijnen, voorkomend uit Oude Realiteiten. Of in ieder geval de realiteit zoals het door het kleintje beleeft is en waarvoor het is beschermt zodat het niet 'volledig'  is gevoelt, door te verdringen en af te schermen met de afweren. Bij Brené Brown wordt de schaamte als de aanjager van alle andere vormen van overleven beschreven en ik ben het met haar eens dat deze vorm van 'denken over jezelf' heel pijnlijk is. In ernstige vorm kan dit leiden tot het niet meer willen leven. Ook dat wordt door zowel Ingeborg Bosch als door Brené Brown beschreven. Wat ook bij allebei zeer belangrijk is, is het kunnen herkennen van deze mechanismen als, afweer, overleving.. geraakt zijn dus. Zodat je daarna kan leren erop bij te sturen. Zodat je niet meer zo totaal gegijzeld blijft door de geactiveerde gevoelens en bijbehorende gedachten, denkend dat jouw gedachten juist en normaal zijn. Ze pleiten wat mij betreft beiden voor bewustwording en daar kan ik het alleen maar mee eens zijn. Gebruikte bronnen:De Kracht van Kwetsbaarheid - Brené BrownAlle boeken van - Ingeborg Bosch

#ervaringsdeskundigen in het sociaal domein
25Jun2019
Ervaringsdeskundigen inzet als logisch onderdeel voor verbetering van de samenleving
Quinta Ansem

Contribution to the ESN 2016 workshop: “Combatting poverty by tackling householddebt” on Wednesday, 22 June 2016Daar ging ik dan. Gevraagd als commentator bij een workshop. Geen inleiding, geen eigen workshop mogen doen als European Anti Poverty Network, dat was afgewezen, maar wel welkom om te reageren op wat ik in een andere workshop zou horen. Nou, die kans heb ik met beide handen gegrepen. Zo goed als mogelijk de grote groep ervaringsdeskundigen die weten hoe het is om met schaarste te moeten leven vertegenwoordigend. Hieronder vinden julie wat ik heb gezeg op de ESN 2016 conferentie, wat ook te lezen is op de website www.effectiefarmoedebeleid.nl.First of all, thanks for the opportunity to speak from the perspective of people experiencing poverty(PEP). When I started this grass roots lobby work, some 15 years ago, and visited this kind of conferences, I was one out of a few individuals present with Poverty Experience. We were the ones who said: please listen to us. Your policy may be OK in intention, but we can’t eat paper, we are more than our troubles. Try it yourself, how it is to live in poverty circumstances. Address us as human beings, with talents. Hear us out.. Come to our level… and see us in the whole picture of our lives.. We are not numbers, we are humans with partners, with children, with fears and happiness. Don’t smother us, but don’t leave us if we do need help.. take us seriously.. let us participate.. give us the means to be able to participate… learn from us..And now I sit here. In 2016 and in the last two years I hear – more or less – the same words, but from the professional perspective, from you.. I don’t have to say anything anymore, the professionals are saying it now! I listen to a Mayor (Ahmed Aboutaleb of the municipality of Rotterdam) who invites people to experience some poverty circumstances. Listening to professionals who say that collecting stories, not for the purpose of collecting, but to really listen to the stories.. that has an huge impact. I have listened to examples, like the mellow dads approach, that tells me, that we were right in saying that being generally interested in humans, is already making the difference and creates big positive changes. All the things we, the former activists, the people with poverty experience, the grass roots organizations, from so long ago, were asking for.And we used to be the only ones who asked for it, and were saying this, over and over again.So my heart is lifted with joy, by this change of policy.. we are going local.. we (as professionals and policy makers) started to listen.. and we are learning how tailor made approaches are making more impact on human dignity and the quality of life, than the one size fits all programs.But…. There is still some co-learning to do..cause I still have to say.. in these conferences… where are the people themselves?Who of you knows how it is to have debts in difficult circumstances? (one shown hand and mine)Who of you knows how it is to live from a benefit minimum income? (two shown hands and mine)Who of you knows how it is to see your children needing better clothing and better food, and things for school and wishing to join sport or other clubs, but you can’t because lack of money? (only me)Who of you know what’s like to have a handicap.. not a disability.. because that word is a negative label.. (only me)Who of you realize that we all, in one way or another, are experience expert and there is no us and them? Only we?Do you realize this? Do you really realize this? We are all one way or another experience experts, therefore we are the same.And there is still lack of consciousness and acknowledgement that a big part of our economic system is in fact creating ‘fall outs’ and misery, and that we are still addressing and helping the social weak ones from the point of view that it is their fault, and only theirs, that they are poor..And not able to climb out.. therefore, I was really glad to hear the acknowledgement in thepresentation of UWV, on the fact that the rules of unemployment benefit are partly responsible for causing debts. But this system creating poverty and misery ‘thing’ is bigger than just that acknowledged part. But it’s a start.Because we are talking about increasing numbers of families with dangerous amount of debts, at risk of losing all they have.. of increasing number of suicides among the social weak, and with special attention for the young ones. of human beings with depressions, anxiety and loneliness problems. Growing into bigger numbers… as we speak.We are talking about violence in public and violence in (intimate) relationships. And there is more.This can not only be their fault? Is it? Can you really look at that and them and still say, that’s their individual problem and it’s their fault that they are poor and are staying poor?This can happen to you to.. do you realise that? The increasing numbers of poor and poverty related problems proving that it can happen to you, just like it can’t be only their fault. And what about participation? Participation of the social weak, the people experiencing poverty.Have you ever thought about giving PEP’s a logical place within an evaluation cycle of increasing the quality of policy making and policy executing methods? I’m talking about improvements on the micro level, through the meso-, up to the macro level.Just as it is very normal for commercial businesses to ask their customers for feedback, they are asked to tell what should be improved.. or what’s done wrong.. so they can improve themselves and their service. But this is still not a normal procedure within the social domain. Why is that?To give an example. In the municipality of Deventer, we are working in co-creating process with an organisation helping persons in debt. Working to realise participation of PEP’s to improve not only their ways of helping, but also for giving as an experience expert support to newcomers with debt problems so they can benefit from their experience and own found solutions. They are starting to see the benefits of working together with experience experts to improve their total organisation and trying to realise a board of (ex)clients. A big step forwards! So I’m hopeful, although there is still a lot to do.And I believe that there will be a time when I will be asked again for some participating in this kind of conference, the participants I’ll meet will be a mix of professionals, and experience experts working in co-creation to change society to a better place for all our kids to live in. With fair and equal opportunities for all to grow into their full potential.That I truly believe.. seeing the progress already made..So the question now is.. are we conscious enough to see the things still needed to be changed?And what are they?Quinta AnsemPresident of European Anti Poverty Network Netherlands (EAPN)[yep... dat doe ik ook]

#bewustzijn
25Jun2019
Sociaal overbodigen? Wat een akelig woord!
Quinta Ansem

Via via kwam ik het artikel “Relationeel werken: Trouw zijn aan sociaal overbodigen” tegen. Een slotartikel als laatste in de serie van 6 over “relationeel werken” uit de hand van Presentiegrondlegger Andries Baart.In het stuk staat het volgende: “Het gaat over de ervaring van sociale overbodigheid. Dat is het gevoel dat er voor jou maar één boodschap geldt: je doet er niet toe, je situatie niet, je kennis niet, je brieven en klachten niet, je toekomst niet. Zonder jou en jouw type gaat het met ons allemaal een stuk beter: dimmen dus of oprotten.” en een stukje verder staat: “Zo doet het geleefde leven zich aan bepaalde mensen voor – los van de vraag of dat objectief gestaafd kan worden.”Vanuit de Past Reality Integration0p (PRI) Theorie zou je dit fenomeen van waarnemen en op een bepaalde manier denken te worden waargenomen, Primaire Afweer (PA) kunnen noemen. Een verschijnsel wat iedereen kan overkomen, omdat het één van de 5 afweren is die we als mens onbewust inzetten als ‘iets’ in onze huidige context onbewust herinnert aan iets uit onze kwetsbare, tijdloze, afhankelijke ‘kleintje’ tijd. Dat ‘iets’ kan iets zijn wat al ‘in utero’ speelde, of rondom de geboorte of dingen uit de kwetsbare jaren daarna. Want een kind ontwikkelt zo rond de 6 a 7 jaar pas een beginnend tijdsbesef. Daarvoor komt alles binnen in een eeuwigheidsbewustzijn. Wat zo ‘treffend’ is in deze beschrijving is dat ook PA (wanneer geactiveerd) gewoon er is en de waarneming van de wereld, voor deze mens in PA, bepaalt en ook de wijze waarop hij/zij denkt door de wereld te worden waargenomen, los van de vraag of dat objectief gestaafd kan worden.Het zou mooi zijn als deze beweging naar de relatie (weer) centraal te stellen binnen het professioneel handelen, ondersteund zou kunnen worden door het vergroten van je bewustzijn over je ‘eigen professionele denken en doen’ via het PRI verklaringsmodel van gedrag. Met mijn boek Zonder Reflectie Geen Connectie, de Reflecteren Nieuwe Stijl methode, wil ik hier een bijdrage aan leveren (bij mij op te vragen). Ik ben erachter gekomen dat het eerst gaat om het leren herkennen van die momenten waarin je niet meer in contact ben, en dat dan jouw reactie eigenlijk over jezelf gaat. En als je dat herkent, dit ‘denken en doen’ zelf te kunnen reguleren (zonder communicatie trucs) naar weer ‘nabij’ en authentiek in contact kunnen gaan met de ander, jouw cliënten/klanten/patiënten/inwoners/bewoners/et cetera. PRI als basisbewustzijnslaag om daar vanuit ‘echte presentie’ duurzaam te kunnen realiseren.Waarom is dat zo belangrijk? Wel.. om de valkuil van de collectieve Valse Macht te verkleinen. En wat is dat dan? hoor ik u bijna denken.Wel… een ander uit de 5 afweren is Valse Macht. Een vorm van ‘jezelf tegen oude pijn’ beschermen die als basis gedachten heeft dat het allemaal aan de ander ligt dat het niet goed gaat. Dat die ander zou moeten veranderen, dan komt alles goed.In mijn thesisonderzoek met klantmanagers van sociale zaken, ben ik deze vorm van collectief denken en handelen op 3 niveaus tegen gekomen. Het niveau van wetgeving, zoals de Participatiewet, die zegt, de klant moet ‘iets terug doen’ en dus een tegenprestatie leveren, en dus in beweging komen en veranderen; het niveau van interventies en methodieken, waarin de ‘klant’ in beweging moet komen, die moet veranderen en op het niveau van het denken en doen van de klantmanagers die, ondersteund vanuit de wetgeving, en de bijpassende interventies en methodieken, ook vinden dat wat er mis is met de klant wel aan de klant zelf moet liggen, of in ieder geval ligt het aan de klant dat hij/zij niet uit de ‘shit’ situatie weet te komen.En weet je wat deze vorm van ‘benaderen’ doet met de ander, de klant? Juist!Buiten het feit dat er steeds op onbewust niveau ‘bevestigd’ wordt dat er iets mis is met de ander, de klant, voelt deze zich niet gezien en niet gehoord en denkt en voelt dan: je doet er niet toe, je situatie niet, je kennis niet, je brieven en klachten niet, je toekomst niet. Zonder jou en jouw type gaat het met ons allemaal een stuk beter: dimmen dus of oprotten.en deze klant gaat dan in weerstand, trekt zich terug, reageert niet meer, doet niet wat er van hem of haar verwacht wordt… en zo ziet de klantmanager weer een bevestiging van dat de klant het dus echt zelf doet, de shit situatie in stand houden…..Uit het thesis onderzoek is gebleken dat de PRI theorie het succesvolste verander ingerdient is en deze kennis eigen maken al zorgt voor meer begrip, milder kijken en voelen naar de ander en jeZelf en er meer gekeken kan worden naar: wat heb jij nodig in jouw leven? Wat blijkt uit dit onderzoek, maar ook uit mijn eigen 8 jaar PRI emperie, de PRI theorie en het gedragsverklaringsmodel onschuldigt iedereen. Klantmanager, klant, of wie dan ook. Hierdoor ontstaat ruimte waardoor makkelijker de stap gemaakt kan worden naar de vraag, ‘hoe dan anders?’ en de relatie komt hierdoor automatisch weer centraal te staan.NB- Ik ben dyslectisch en ondanks meerdere malen ’n taalcheck is het bij mij vrij normaal dat er toch nog fouten in blijven staan. Ik hoop dat u daar aan voorbij kan kijken en dat de inhoud voor zichzelf mag spreken.Afbeelding: Berend Vonk

#onderzoeksmethoden
20Feb2019
De Quinta Methode
Quinta Ansem

Een (Ervarings)deskundigen Participatieve GespreksObservatie methode - © Quinta Ansem Ervaringsdeskundigen als mede-onderzoeker, ik zie het overal verschijnen in artikelen en rapporten. Daarbij wordt steeds benoemd dat de onderzoeksresultaten hierdoor zijn verbeterd. Want, word er gezegd, mensen (cliënten) zeggen meer en zijn vaak opener bij ervaringsdeskundigen dan bij professionals. Zet hiernaast dat men overal in het gemeentelijk sociale domein ervaringsdeskundigen aan het inzetten zijn of gaan inzetten en een ware tendens laat zich zien. Dit lijkt een nieuwe kans voor de "vroegere ‘slechts’ uitkeringsgerechtigde" of "arme" te zijn om op allerlei niveaus bij te kunnen dragen aan verbetering van de uitvoering, als maatje, intermediair en brug voor de professional naar de leefwereld van de cliënt, tot en met verbetering van beleid en van wet- en regelgeving waar het gaat om diverse inkomens, zorg en welzijnsvraagstukken.  Naast dat er vanuit ‘gezond verstand’ verwacht kan worden dat ervaringsdeskundigen een grote bijdrage zullen leveren aan herstel en empowerment van andere mensen met vergelijkbare ervaringen vraag Prof. DR. Saskia Keuzenkamp (2017) zich  tevens af wat er uit onderzoek al bekend is over de vraag: "of en zo ja, voor wie en onder welke omstandigheden de inzet van ervaringsdeskundigen ‘werkt’ ".  Er blijkt namelijk nog betrekkelijk weinig onderzoek te zijn gedaan naar wat effecten zijn van de inzet van ervaringsdeskundigen voor de cliënten of anderen. Na zelf mee te hebben gewerkt aan meerdere onderzoeken waar ervaringsdeskundigen als onderzoekers betrokken waren of als volwaardige deelnemers hun bijdrage leverden aan het onderzoek, kwam ik tevens tot de ontdekking dat achter de schermen wel degelijk ‘hobbels’ te nemen zijn die uiteindelijk het verwerken van de verkregen ‘data’ wat lastig maakten. Dat heeft te maken met het feit dat er ook valkuilen zijn bij het werken met ervaringsdeskundigen als mede-onderzoekers. En als we deze  kennis over de inzet van ervaringsdeskundigen verbinden met de vraag "of en zo ja, voor wie en onder welke omstandigheden werkt de inzet van ervaringsdeskundigen", zou een andere onderzoeksmethode wellicht hierbij van dienst kunnen zijn.Hoe kunnen we de voornaamste voordelen en de valkuilen met elkaar verbinden en samen van waarde laten zijn? Want elk nadeel heeft zijn voordeel en visa versa, ben ik van mening. Dat maakte dat ik ben gaan denken: "dat moet toch anders kunnen!"Voordelen Voordeel 1. De inzet van ervaringsdeskundigen als interviewers maakt dat drempels voor het vragen beantwoorden lager worden en in het bijzonder wordt de geïnterviewde hierdoor meer uitgenodigd om ‘open’ de gestelde vragen te beantwoorden. Voordeel 2. De ervaringsdeskundige ervaart ‘nut’ en bij velen zorgt dit ervoor dat het zijn van mede-onderzoeker bekrachtigend werkt. Met andere woorden, de eigenwaarde van iemand kan hierdoor worden vergroot. Dit is een prachtig neveneffect van het inzetten bij onderzoek van de inzet van ervaringsdeskundigen. Dat is ook wat ik heb ervaren in al mijn betaald en onbetaald werk als onderzoeker met specialisatie inzet ervaringsdeskundigen in het sociale domein vanuit armoede en uitsluitingservaringen (uitkeringsgerechtigden). En zoals gezegd, zijn er ook valkuilen te benoemen. Valkuilen die soms maken dat een onderzoeker er toch voor zou kunnen kiezen om niet met ervaringsdeskundige collega’s te werken.  Valkuilen Valkuil 1. Uit de onderzoekspraktijk blijkt dat er een valkuil is bij de inzet van ervaringsdeskundigen en dat is dat de ervaringsdeskundige - door ‘mee te voelen’ - teveel mee gaat in de beleving van de geïnterviewde, waardoor voldoende uitvragen wordt vergeten. Want de interviewer snapt het al en het interview dreigt hierdoor te ‘gekleurd’ te worden. Onderzoekstechnisch kan dit ervoor zorgen dat sommige verkregen data via deze interviews ietwat discutabel zijn geworden. Ook kan een interview meer gaan over de interviewer, omdat dan het eigen verhaal op de voorgrond komt te staan (Weerman, 2016) Valkuil 2. Het professionaliseren van ervaringsdeskundigen, zodat ze technisch in staat zijn diepte interviews te doen, is niet alleen een investering die tijd kost en niet onderschat moet worden, het kan er ook toe leiden dat de geïnterviewde niet  voldoende ‘voelt’ dat hij/zij begrepen wordt en daardoor het achterste van de tong niet (meer) laat zien. Dit, omdat juist dat (h)erkennen, waardoor ze zich ‘begrepen kunnen voelen’ minder kan worden overgebracht. Een van de valkuilen die ook door Alie Weerman wordt benoemt in haar interview over ervaringsdeskundigheid met Movisie (2017). Valkuil 3. Vanuit de natuurlijke neiging van de mensen en zeker professionals die hebben geleerd om ‘te zorgen voor’ wil men te snel bepalen wat die ‘inzet’ zou moeten zijn (inzetten van, versus inzet van (Ansem, Bothmer, et al., 2016)). Dan heb je het over het inzetten van ervaringsdeskundigen om de doelen en zienswijze van de organisatie te willen realiseren. Men profiteert dan minimaal van de ‘eigen inzet’ die een ervaringsdeskundige van zichzelf heeft en doet. Deze moet hoe hij of zij ‘werkt’ dan aanpassen aan de doelen en wensen van de opdrachtgever. De Quinta MethodeHet is mogelijk het beste van beide werelden bij elkaar te brengen en inzet plus de waarde van ervaringsdeskundigen optimaal tot hun recht te laten komen.  Dit kan door hun gesprek als onderzoeksmateriaal te maken. Daarbij kijkend naar: “Wat van de inzet van ervaringsdeskundigen werkt er wel of niet en bij wie en onder welke omstandigheden? Je onderzoekt wat er gebeurt in de interactie van het gesprek terwijl je zelf zorgt draagt voor het goed doorvragen. Dit gesprek tussen de ervaringsdeskundige en de cliënt, wordt ‘geobserveerd’ door een professioneel getrainde onderzoeker/ster die kijkt naar de wijze van de ervaringsdeskundige inzet en hoe dit te herkennen is in de wijze waarop deze twee mensen met vergelijkbare ervaringen met elkaar, vanuit (h)erkenning, het gesprek ingaan en mogelijk wat daardoor extra naar boven komt wat wellicht niet gezegd zou zijn als deze ervaringsdeskundige brug er niet tussen had gezeten. Hiervoor is een objectieve wetenschappelijke bril nodig van iemand die naast de ervaringsdeskundige erbij is (liefst niet ervaringsdeskundige op dat terrein, zie de valkuilen) en die het gesprek tussen die twee niet alleen observeert maar ook waar nodig doorvraagt wanneer bepaalde belevenissen naar boven komen die om verdieping vragen. Daardoor heb je in principe niet een, maar twee informatiebronnen. De ervaringsdeskundigen hebben een training gehad over de onderzoeksvraag en de doelen van het onderzoek en een kennismaking met diverse soorten manieren van vragen stellen, waardoor ze weten wat er aan informatie gezocht wordt. Zij kunnen zichzelf inzetten bij het onderzoeken van een bestaande realiteit waar zij ervaring in hebben met de wetenschap waar het onderzoek over gaat (anker in het gesprek) en zijn daarnaast vrij om in het contact te gaan en het gesprek aan de gaan als ervaringsdeskundige, zonder verdere restrictie van het vragen stellen vanuit een wetenschappelijke bril. Er wordt niet van hen verwacht dat ze onderzoekstechnisch een ‘goed wetenschappelijk diepte interview’ weten neer te zetten. Dat betekent dat bij ieder interview sprake is van minimaal drie betrokkenen, bestaande uit:Één respondent (of meerdere respondenten, als het bijvoorbeeld om een gezinssysteem gaat)Één ervaringsdeskundige (die helpt bij het onderzoek, dus meer weet van de onderzoeksdoelen en een beetje weet heeft over vormen van vragen stellen en doorvragen, en toch niet geremd hoeft te worden wanneer ‘herkenning’ zorgt voor mogelijke invulling, of meepraten, want er is ook…..Één onderzoeker aanwezig die het gesprek observeert en specifiek doorvraagt op het ‘waarom en waardoor’ van belevenisvragen waar de ervaringsdeskundige wellicht door empathie en betrokkenheid niet op door vraagt.  Dit vraagt om een speciale houding, kennis en vaardigheid van de onderzoeker die dan in die situaties inzoomt en afhankelijk van de onderzoeksdoelen, op een stuk ‘ervaring’ door vraagt met vragen zoals: Wat maakt dat je (jullie) ….. deze conclusie trekt (trekken) (variaties: zo boos worden, zo verdrietig zijn, zo machteloos voelen, et cetera)Waardoor komt dat? Waaraan zag/hoorde je dat? Hierdoor worden de twee gesprekspartners vanuit hun emoties geleidt naar het kunnen benoemen van de eigen waarnemingen horend bij de ander/brief/telefoon/et cetera?4.     Wat deed de ander dan?5.     Hoe ziet dat eruit?6.     Wat neem je daarin precies waar? (zoveel mogelijk feitelijke beschrijvingen laten geven)7.     Wat daarin raakt je het meest?8.     Waarom raakt je dat? En daarna, als het onderzoek gaat over ‘verandering realiseren’, ingaat op: 9.     Hoe zou dat anders kunnen/moeten? 10.  Hoe ziet dat er dan uit? 11.  Wat maakt dat dit ‘anders’ voor jou ‘beter’ is? Zo zijn er vele vragen en gespreksvariaties te bedenken die recht kunnen doen aan diverse onderzoeksvragen, waarbij de inzet van ervaringsdeskundigen van toegevoegde waarde kan zijn, zonder dat de ‘kwaliteit van onderzoek’ daardoor lastig te handhaven is.   Ik ben reuze benieuwd wie van mijn collega onderzoekers deze methode gaan uitproberen. Ik heb deze al aan twee collega’s uitgelegd en beiden reageerden enthousiast.  Aan Jeanet van de Korput, coördinator van de onderzoekslijn Inclusie binnen het lectoraat klantenperspectief in ondersteuning en zorg waar ik zelf ook werk en aan Saskia Keuzenkamp van Movisie, als werkzame methode voor haar onderzoek naar werkzaamheid van ervaringsdeskundigen inzet. Ik zou het een eer vinden als beide onderzoekers de Quinta Methode zouden gaan gebruiken bij hun onderzoek waar het betrekken van ervaringsdeskundigen een logische keuze zou zijn.   Gebruikte bronnen en referenties Andriessen, D. (2011). Kennisstroom en praktijkstroom. J. van Aken. & Andriessen, D.(Red.). Handboek Ontwerpgericht Wetenschappelijk Onderzoek. Wetenschap Met Effect. Den Haag: Boom Lemma Uitgevers. Ansem, Q., Bothmer, J., Davelaar, M., Langen, E., & Ansem, Q. (2016). Rapport Participatie Bouwstenen. Ulicoten: Stichting Herkansing. Ansem, Q., Langen, E., & Bothmer, J. (2016). Handreiking Participatie Bouwstenen. Ulicoten: Stichting Herkansing. Baarda, B., Bakker, E., Fisher, T., Julsing, M., & Peters, V. (2013). Velden van der T. Basisboek Kwalitatief Onderzoek (Basics Qualitative Research). Noordhoff. Beek, F. van, Vissenberg, C., Weide, J. van der, & zorg, L. K. in ondersteuning en. (2017). Als ze gewoon maar eens met ons gingen praten; Verkennend onderzoek naar het klantenperspectief van Almeerse 45-55-jarigen vanuit de bijstand op weg naar werk. Almere. Migchelbrink, F. (2014). Handboek praktijkgericht onderzoek; zorg, welzijn, wonen en werken. SWP, Amsterdam. Movisie. (2017). Alie Weerman: “Erkenning ervaringsdeskundigheid is een winst, maar heeft ook valkuilen” - Nieuwe wegen met ggz en opvang. Retrieved February 20, 2019, from https://www.nieuwewegenggzenopvang.nl/praktijk/alie-weerman-erkenning-ervaringsdeskundigheid-is-een-winst-maar-heeft-ook-valkuilen/ Prof. DR. S. Keuzenkamp. (2017). Wat werk en wie werkt? De rol van ervaringsdeskundigen bij de aanpak van armoede en schulden. Amsterdam. Retrieved from https://www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/2018-05/oratie-saskia-keuzenkamp-wat-werkt-en-wie-werkt.compressed.pdf Saunders, M., Lewis, P., Thornhill, A., Booij, M., & Verckens, J. P. (2011). Methoden en technieken van onderzoek. Pearson Education. Weerman, A. (2016). Ervaringskennis als derde bron van kennis in de jeugdzorg. Jeugdbeleid, 10(4), 241–248.  

#kwetsbaar
07Jan2019
De Illusie van Kwetsbaar zijn & de Kracht van Kwetsbaar Voelen
Quinta Ansem

De afgelopen dagen ben ik er weer enorm mee geconfronteerd. Met de illusie van kwetsbaarheid. Voelde ik me kwetsbaar? Ja nou en of! En als ik stil sta bij wat de afgelopen 'yule tide dagen' me heeft geraakt, dan voel ik me weer kwetsbaar, krimpt mijn hart ineen, voel ik leegte in mij maag en mijn buik zwellen. En voel ik een oerschreeuw van pijn en ellende vragen om geuit te worden (wat ik niet zo snel doe, en zeker niet overal). Daarmee voor mij bewijzend dat het voelen gekoppeld is aan de labels die mijn hoofd geeft aan wat ik heb waargenomen. Want als ik er niet aan denk, heb ik dat gevoel ook niet. Kwetsbaar zijn is voor mij in een positie zijn waar je door anderen pijn kan worden gedaan en je kan er niets tegen doen. Daarbij hoort ook het bewustzijn dat je 'niets anders hebt, kan en dat er niets anders mogelijk is'.  Een tijdsloos bewustzijn wat hoort bij hele kleine kinderen. De periode van 0 jaar als baby tot ongeveer 6 a 7 jaar. Als volwassene zijn we meestal niet kwetsbaar, zeker niet hier in Nederland. We kunnen ons wel zo voelen en boy wat voelt dat naar!  Bij mij ontstaat er dan een gevoel van hopeloosheid, en dan wil ik het opgeven. Of van boosheid, dan wil ik me verzetten. Dat laatste is bij mij slechts even een opleving. Daarna zak ik weer terug in dat hopeloze gevoel.  En als ik voldoende doorzet, lukt het me om de pijn daar weer achter te bereiken (die schreeuw die eruit wil) en kan deze pijn even vrijelijk vloeien. Met de wetenschap, zo erg is het...... geweest. Door vast te houden aan het zeggen dat iets veilig moet zijn, zou het kunnen dat we op onbewust niveau tegen onszelf zeggen dat het hier en nu nog steeds niet veilig is. daarmee de illusie van kwetsbaarheid, in het NU, in stand te houden. Dus zeg ik (na dat ik dat gecheckt heb) het is veilig nu. Dus als ik me onveilig, bedreigt en in gevaar voel, dan weet ik dat ik de echo voel van wat me als kleintje is overkomen. En met deze wetenschap hoor ik mensen zeggen, het moet wel veilig zijn en eerst moeten mensen zich veilig voelen, alvorens ze zich kwetsbaar kunnen opstellen.  Vooral in groepsbijeenkomsten, of dat nu trainingen of 'gatheringen' van gelijkgestemden zijn. Ik erken dan. Het is veilig en kwetsbaar zijn  is een illusie. Het vraagt echter een enorme moed   van mij en van anderen die dit herkennen, om mijn 'binnenste buiten' te laten zien, omdat het wel kwetsbaar voelt.  Niet om flink te zijn. Nee, deze moed helpt mij om mijn lichaam te leren ervaren, met daarbij het bevrijden van wat onder de angst weer zit, dat het echt meestal veilig is, en dat ik, net zo als iedereen gewoon ben, wie ik ben. En dat is oke. Of mensen dit 'laten zien van verdriet en geraaktheid' nu betitelen als kwetsbaar zijn of juist krachtig zijn.  Wellicht is dit dan Krachtig in kwetsbaar voelen kunnen zijn. NB- Ik ben dyslectisch en ondanks meerdere malen 'n taalcheck is het bij mij vrij normaal dat er toch nog fouten in blijven staan. Ik hoop dat u daar aan voorbij kan kijken en dat de inhoud voor zichzelf mag spreken.

#bewustwording
10Nov2018
EN EN of OF/OF
Quinta Ansem

Kijken naar de wereld met of zonder bril Al een tijd merk ik dat veel mensen vast lijken te zitten in een manier van kijken die volgordelijk lijkt te zijn. Of in ieder geval steeds keuzes maakt tussen, of dit, of dat.En ik loop al een tijdje rond om mijn gedachten hierover te delen. Welnu, bij deze.Even een propositie – een baby, een kind heeft tot ongeveer 7 jaar geen tot ‘n gebrekkig tijdsbesef (Tamar de Vos - van der Hoeven, 2015). Dan gaat het over het ‘begrijpen’ van woorden zoals, morgen, straks, over 10 minuten, volgende week, zo dadelijk, overmorgen, gisteren, vorige week, enzovoorts.Tot aan ongeveer 3 jaar lijkt het erop dat er helemaal geen tijdsbesef is (Redactie Mamaenzo, 2018). Als we een poging doen om dit vanuit een volwassen begrip te snappen en te beschrijven, dan is dat het best te beschrijven door te zeggen……Baby’s zijn mindfull. Ze leven in het nu. Maar zonder het vermogen om te relativeren wat ze ervaren, want daar heb je tijdsbesef voor nodig. Dat betekent dat baby’s hun ervaringen als ‘altijd’ of als ‘nooit’ voelen, want gisteren, over 10 minuten, strakjes, zodadelijk, bestaat in hun begrip niet.Dit tijdloos ervaren van de wereld om hen heen zou je een kindbewustzijn kunnen noemen.Zet daarbij ook de enorme mate van hulpeloosheid, afhankelijkheid, klein en kwetsbaar daarbij en je hebt een beetje te pakken wat het waarnemen van de wereld vanuit de bril van ons kinderbewustzijn betekent. En…… als tweede stap…. Hoe – zeker nare ervaringen - met deze bril op, overweldigend ‘te groot, te veel, altijd of nooit.. worden gevoeld. Angst als basis emotie waarvandaan andere overlevingsstrategieën worden ingezet, hoort hier bij.En, dan kan je inmiddels nog zo groot, onafhankelijk, relativerend zijn en inmiddels voor je eigen droogje en natje kunnen zorgen, als dit gevoel het overneemt, dan zie je de wereld vanuit een altijd of nooit perspectief.En laat dat nu precies dat perspectief zijn, wat ik bij heel veel mensen waarneem. En zo ook bij beleidsmakers waar wet en regelgeving uit voort kan komen.De nieuwe manier van werken in de zorg en welzijnswereld lijkt een 'sneakview' te geven over hoe handelen, denken EN organiseren eruit kan gaan zien, wanneer we de wereld waarnemen zonder de bril uit onze kwetsbare kindertijd. Wanneer we de wereld kunnen zien voor wat er werkelijk is EN wat er werkelijk mogelijk EN nodig is, als we voorbij het waarnemen van de wereld vanuit het OF/OF perspectief weten te komen.Zoals bijvoorbeeld ook terug te vinden is in de ‘riedel’ die gehanteerd wordt bij de kanteling die wijkwerkers proberen te maken. “eerst de burger, dan het netwerk, dan de vrijwilliger en dan de professional” (Verkooijen & Ansem, 2017, pagina 20). En alhoewel de schrijvers (ikzelf ben er een van) geen moment aan volgordelijkheid denken als wij denken aan het transformatie doel: maatwerk dat is afgestemd op de individuele ondersteuningsbehoefte c.q. aansluiten op eigen kracht en eigen regie” (pagina 23), zit dit wel in de wijze waarop het ‘gemeengoed’ was om het te zeggen. En met voortschrijdend inzicht zou ik het nu beschrijven als: "uitgaan van de wensen van de burgers, EN kijken wat het netwerk al doet, EN wellicht kan doen, EN aanvullen met vrijwilligers EN waar nodig met professionals". EN... creatief zijn als de regels (nog) belemmeren. Dit is nodig om te komen tot een integrale benadering (pagina 52) van de burger die een hulpvraag heeft met een integrale werkwijze die tevens sector overstijgend samen met de burger het maatwerk mogelijk maakt. Dat is een EN EN wijze van kijken, denken, handelen en dus organiseren. Nu nog de wetgeving erbij krijgen die hiervoor ruimte maakt. Dat zou heel fijn zijn.Zover zijn we echter niet. Want wat ik vooral zie is (altijd uitzonderingen daargelaten en hoera dat er steeds meer uitzonderingen zijn) hoeveel moeite het mensen kost om in het EN EN paradigma te komen. Dan weet ik dat we nog een aardige weg hebben te gaan.En wat me daarin dan het meest verwonderd is dat men dan blijft schuiven in de wet en regelgeving, de systemen, de organisaties, zonder te kijken naar wat deze systemen heeft veroorzaakt en op welke diep onderliggende overtuiging vele van de regels lijken te zijn gebaseerd. De transformatie specialist Jan Rotmans zegt het zelf. Dat hij na zoveel jaren onderzoek is uitgekomen op de factor psyché van de mens als datgene wat broodnodig is te ‘veranderen’ om transformatie in de systemen werkelijk voor elkaar te kunnen krijgen (Mischa Verheijden, 2017). Ik roep dit, tja hoelang al? Ach dat doet er ook niet toe. Voor dit doel, bij in ieder geval de professionals, heb ik mijn eerste boek Reflecteren Nieuwe Stijl geschreven, onderzoek naar de werking ervan gedaan en het boek aangepast aan de onderzoeksinzichten (Ansem, 2015, 2018a, 2018b). Een super- en intervisie instrument wat gebaseerd is op een ‘gekantelde’ theorie over ons menselijk overlevingsmechanisme, Past Reality Integration® (PRI®).Een vorm van reflecteren die helpt om door te krijgen wanneer we die bril op hebben die bij onze kindertijd hoort, en we dus de wereld dus waarnemen vanuit het OF/OF perspectief of paradigma vanuit onze kindertijd. En als je dat doorhebt, die momenten dat je eigenlijk ‘vertekend’ waarneem, dan kunnen bij elk bewust waargenomen moment, leren de stappen van transformatief veranderen te nemen. Zonder dit bewustzijn, zullen je veranderstappen stiekem in dienst staan van het OF/OF paradigma en dus niet echt veranderen zijn. Het is dan meer een soort van verschuiven, zoals Jiddu Krishnamurti dat zo mooi wist te zeggen, binnen een groot, doch grotendeels onbewust Of/OF paradigma.Nog even dit. Toen ik dit besprak met een collega, was diens reactie, dus jij zegt dat mensen dan minder waard zijn? Slechts een kind? Niets is minder waar. En deze reactie laat voor mij goed zien dat hier dat OF/OF perspectief aan het werk is. Elk bewustzijn heeft waarde en nut in het tijdsframe waar het bij hoort. Het kindbewustzijn bestaat uit vele dingen die met het zijn van Mindfull te maken heeft. Zo kan een kind heerlijk spelen, onbewust van tijd. Genietend van wat er is, ongehinderd door planningen en verwachtingen. Open, zonder oordeel, nieuwsgierig nieuwe (leuke) ervaringen beleven, mits nare ervaringen, vooral in de wijze waarop dat is verwerkt, dat onbevangen zijn niet heeft doen verdwijnen. Daar kunnen wij zogenaamde volwassenen veel van leren. En boy, wat verlangen we daarnaar. De vele cursussen mindfulness, Vipassana, trommelen, spelen, creatief bezig zijn, etc, waarin we massaal onszelf toestemming proberen te geven om weer even kind te mogen voelen, spiegelen de waarde dit soort ‘kindzijn’ bewustzijn. Dat bewustzijn is voor mij Liefdevol aanwezig zijn.Bronnen van (ervarings)kennisAnsem, Q. (2015). Reflecteren Nieuwe Stijl (RNS) binnen de dienstverlenende sector. De (her)introductie van menselijk contact in een professioneel jasje. Ulicoten: Stichting Herkansing.Ansem, Q. (2018a). Zonder Reflectie Geen connectie. Thesisrapport Master Social Work. Hanzehogeschool Groningen, Groningen.Ansem, Q. (2018b). Zonder Reflectie Geen Connectie | Reflecteren Nieuwe Stijl–methode De (her)introductie van menselijk contact in een professioneel jasje (Vol. 2de druk). Stichting Herkansing.Bosch, I. (2010). De onschuldige gevangene. Atlas Contact.Bosch, I. (2013). De herontdekking van het ware zelf. Atlas Contact.Bosch, I. (2015a). Onze Liefde - hoe elkaar (terug) te vinden en niet (meer) kwijt te raken. Atlas contact.Bosch, I. (2015b). PRI en de kunst van bewust leven, Ontwar je emoties en leef ten volle. Atlas Contact.Bosch, I. (2017a). Illusies (Drieentwin). Atlas Contact.Bosch, I. (2017b). Past Reality Integration®; LoveMath. Retrieved from https://www.pastrealityintegration.com/nl/De Vos - van der Hoeven (2015) Wanneer is het morgen? Jonge kinderen en tijdsbesef. retrieved from https://www.opvoedadvies.nl/tijdsbesef.htmReactie Mamaenzo (2018) Tijdsbesef van 5-6 jaar. retrieved from https://www.mamaenzo.nl/ tijdsbesef-van-5-6-jaar/Verkooijen, L., & Ansem, Q. (2017). Werken in de halfde lijn. Sociaal werk in de wijk: Hoe doe je dat? Amsterdam: BV uitgeverij SWP.Verheijden, M. (2017) Jan Rotmans: “Het zit in onszelf: Als je zelf wezenlijk wilt veranderen moet je je eigen weerstand overwinnen” retrieved from https://www.r-evolutie.be/blog/interview-jan-rotmans-omwenteling NB- Ik ben dyslectisch en ondanks meerdere malen 'n taalcheck is het bij mij vrij normaal dat er toch nog fouten in blijven staan. Ik hoop dat u daar aan voorbij kan kijken en dat de inhoud voor zichzelf mag spreken.

#reflectief vermogen
05Nov2018
Transformatieve verandering
Quinta Ansem

Een stukje (lichtelijk herschreven) uit mijn Master Thesis  en boek Zonder Reflectie Geen Connectie Over veranderen op het diepste niveau als transformatie instrument Citaat Jan Rotmans: “Het zit in onszelf: Als je zelf wezenlijk wilt veranderen moet je je eigen weerstand overwinnen”. Daarbij heeft hij het over een transformatieve verandering. Dat is diepe onomkeerbare verandering. Dan gaat het om wezenlijk anders denken, handelen en organiseren. Een essentiële, radicale verandering, waarbij alles wat vanzelfsprekend is ter discussie komt en moet komen te staan. Vanuit de veranderingstheorieën blijkt echter gedragsverandering algemeen geaccepteerd te zijn als de moeilijkste (lees: traagste) vorm van veranderen. Kunneman (2005) heeft het in dit verband over trage vragen die veel tijd nodig hebben om iets veranderd te krijgen. De Caluwé (2014) zegt daarover dat het erom gaat lang en diep genoeg te gaan in het vinden van de hefboom om een verandering in beweging te krijgen. Wat is dan dat diepste niveau waar de verandering zou moeten plaatsvinden? Waar vele geleerden het met elkaar eens zijn, is dat gedrag grotendeels onbewust wordt aangestuurd. We zijn meer reactief dan dat we bewust kiezen in de wijze waarop we willen zijn, en dus willen reageren (LeDoux, 1998). Over bewust en onbewust gedrag Een van de vragen die bij mij opkwam tijdens mijn Master Social Work onderzoek is: “Wat is ‘bewust handelen en reageren’ als het handelen grotendeels onbewust wordt aangestuurd?”. En in relatie met deze vraag vroeg ik mij ook af: “wat zou het kunnen betekenen, als ons gedrag grotendeels onbewust wordt aangestuurd voor de wijze waarop we aankijken tegen taciete of stilzwijgende kennis, ofwel praktische wijsheid, of hoe we aankijken tegen het zogeheten zelfregulerend vermogen (Donkers, 2010, 2015), of hoe we tegen aandacht en present kunnen zijn (Baart, 2004, 2011) aankijken?” Is dat soort leren wat deze heren benoemen werkelijk vanuit compassie, openheid naar en afstemming op de ander? Of komt de handeling voort uit een van de vijf afweren (horend bij de Muur van afweer, onderdeel van de Past Reality Integration-theorie (Bosch, 2010, 2013, 2015b, 2015a, 2017)? (Muur van afweer = ordeningsmodel voor al onze overlevingsmechanismen). Zijn onze reacties, ook als professional, dan toch meestal overlevingsreacties, dus reactief gedrag? Dus grotendeels geen bewust gekozen gedrag?  Ik vermoed zelf van wel. Gelukkig gaat daarbij nog steeds een hele hoop goed. En dat heeft mijns inziens te make met het feit dat de mens in essentie het goede wil doen, waar die beweegreden dan ook door aangestuurd wordt. De  PRI-theorie en -verklaringsmodel zou hier wel eens een ‘echte’ paradigma-verschuiving in teweeg kunnen brengen. Sowieso in de genoemde zienswijzen en in de wijze waarop we tegen 'leren leren' aankijken. Want nu wordt er vanuit gegaan dat bepaalde professionele handelingen bewust gekozen zijn, waar het mijn ervaring is dat dit ook gedacht wordt van gedrag dat in dit onderzoek geïdentificeerd is als de drie collectief geaccepteerde professionele afweren. Men kijkt steeds naar de cliënt, als verander object en zelfs reflectie over het eigen professioneel handelen gaat bijna altijd nog over het daarmee kunnen veranderen van het gedrag van de cliënt.  Over twee van de drie genoemde  professionele collectieve afweer zijn gelukkig al kantelingen bezig. Op de professionele Valse Macht is echter nog het minst zicht qua effect op de professional zelf, op de collega’s en op de klanten. Een afweer die ik vanuit mijn diverse functies, helaas het meest ben tegengekomen in mijn onderzoek, in het werken met diverse zorg- en welzijnsprofessionals en in mijn contacten met klantmanagers als uitvoerders van de participatiewet en in de wetgeving zelf.  PRI® stelt dat je niet meer in contact bent met jezelf en met de ander, als je in afweer reageert. Dat maakt dat dit geautomatiseerd reageren, gebaseerd op een leren van oude ervaringen, waar taciete kennis over gaat, waar ook het zelfregulerend vermogen over gaat, wel eens grotendeels voort zou kunnen komen uit nu nog onbewuste afweren. Dat betekent in mijn ogen dat er ook een paradigmaverschuiving kan plaatsvinden in de wijze waarop we aankijken tegen de profilering, definiëring en positionering van het sociaal werk, want wie wil je dan zijn, als je voorbij de afweren kan komen? Zeker nu de samenwerking tussen sociale werkers en de klantmanagers steeds logischer is vanwege de integrale benadering in multidisciplinaire sociale wijkteams (Verkooijen & Ansem, 2017). Over Multi-level leren Zo heeft Swieringa & Wierdsma (1990) het over enkelslag, dubbelslag en drieslagsleren binnen organisaties. Drie verschillende manieren van leren die ook in de onderwijswereld zijn beschreven (Kallenberg, Grijspaarde, Braak, & Baars, 2014). Het lijkt erop dat het drieslagsleren door Korthagen & Vasalos (2002) het 3D leren wordt genoemd. In mijn eigen zoektocht naar kunnen veranderen ben ik tot de conclusie gekomen dat het paradigma van PRI een vierslag en vijfslagsleren introduceert (Ansem, 2017). Deze vormen van leren zie ik echt als transformatief leren en transformatief veranderen.  Waarvan Jan Rotmans zegt dat het  systeem veranderen  niet lukt met een ‘gewone’ verandering. Dat vraagt om een transformatieve verandering en die verandering is veel moeilijker, ingrijpender en voelt bedreigender dan ‘gewoon’ veranderen. Het vraagt bijna het onmogelijke, namelijk het loslaten wat we hebben geleerd en tot nu toe hebben gedacht en gedaan. loskomen van de autopiloot. loskomen van reactief handelen zien als een bewuste keuze? Hoe je dat doet, daar is dus nog steeds weinig antwoord op. Een zoektocht naar verandering op het diepste overtuigingen niveau wat betekent dat je als mens, en professional, tot de wortel van de eigen identiteit, het idee ontmantelt over wie je denkt te zijn. Een ontmanteling waardoor ruimte ontstaat voor een vrije keuze in wie je wilt zijn als authentiek mens en zo meer vanuit nabijheid je je professionaliteit kunt vormgeven. Mijn definitie van het vierslagsleren en het kwintessens-leren (of het vijfslags leren) geeft aan wat hiervoor nodig is.  * De kwintessens is in hedendaags spraakgebruik de aanduiding voor dat, waar het in wezen om gaat, het wezenlijke van een zaak of gebeurtenis, de kern van de zaak, het hart, het niet-materiële. In oude filosofieën is het de benaming voor het vijfde element. Het woord is samengesteld uit quinta (het vijfde) en essentia (het wezen). Hiermee werd oorspronkelijk, het vijfde element naast de vier traditionele (Vuur, Lucht, Water, Aarde) bedoeld, dat in alle dingen latent aanwezig werd geacht (Bron Wikipedia). Bronnenlijst Ansem, Q. (2017). Transformatie door ‘Reflection in and on Action’. Hoe het binnenste weerspiegeld word in het buitenste en visa versa. Ansem, Q. (2018a). Zonder Reflectie Geen connectie. Thesisrapport Master Social Work. Hanzehogeschool Groningen, Groningen. Ansem, Q. (2018b). Zonder Reflectie Geen Connectie | Reflecteren Nieuwe Stijl–methode. De (her)introductie van menselijk contact in een professioneel jasje (Vol. 2de druk). Stichting Herkansing. Baart, A. (2004). Een theorie van de presentie. Lemma BV. Baart, A. (2011). Aandacht; etudes in presentie (tweede dru). Utrecht: Lemma BV. Bosch, I. (2010). De onschuldige gevangene. Atlas Contact. Bosch, I. (2013). De herontdekking van het ware zelf. Atlas Contact. Bosch, I. (2015a). Onze Liefde - hoe elkaar (terug) te vinden en niet (meer) kwijt te raken. Atlas contact. Bosch, I. (2015b). PRI en de kunst van bewust leven, Ontwar je emoties en leef ten volle. Atlas Contact. Bosch, I. (2017). Illusies . Atlas Contact. Caluwé, H. V. en L. de. (2014). Leren veranderen. Een handboek voor de veranderkundige. Deventer: Vakmedianet. Donkers, G. (2010). Grondslagen van veranderen. Naar een methodiek zonder keurslijf. Amsterdam: Boom Lemma uitgevers. Donkers, G. (2015). Zelfregie terug in het werk. Een inspirerend concept van professionaliteit en organisatieontwikkeling. Amsterdam: Uitgeverij SWP. Kallenberg, T., Grijspaarde, L. van der, Braak, A. ter, & Baars, G. (2014). Leren (en) doceren in het hoger onderwijs. Den Haag: Boom | Lemma. Korthagen, F., & Vasalos, A. (2002). Niveaus in reflectie: naar maatwerk in begeleiding. VELON Tijdschrift Voor Lerarenopleiders, 23(1), 29–38. Kunneman, H. (2005). Voorbij het dikke-ik: bouwstenen voor een kritisch humanisme. LeDoux, J. (1998). The emotional brain: The mysterious underpinnings of emotional life. Simon and Schuster. Swieringa, J., & Wierdsma, A. F. M. (1990). Op weg naar een lerende organisatie: over het leren en opleiden van organisaties. Wolters Noordhoff. Verkooijen, L., & Ansem, Q. (2017). Werken in de halfde lijn. Sociaal werk in de wijk: Hoe doe je dat? Amsterdam: BV uitgeverij SWP. NB- Ik ben dyslectisch en ondanks meerdere malen 'n taalcheck is het bij mij vrij normaal dat er toch nog fouten in blijven staan. Ik hoop dat u daar aan voorbij kan kijken en dat de inhoud voor zichzelf mag spreken. 

#persoonlijke ontwikkeling
20Jun2018
De drie Ontschuldigende psychische niveau's
Quinta Ansem

Van 't Universeel PRIverklaringsmodel over het ontstaan en de werking van ons menselijk psychisch immuunsysteem Als ervaringsdeskundige expert (EE) of -professional was ik op bezoek bij mensen in het noorden van ons land, die ervaringsdeskundigen zijn en ervaringsdeskundigen trainen. Uitgenodigd om mijn ervaringsdeskundigheid gecombineerd met wat uit mijn Master Social Work onderzoek was gekomen met hun te delen. Dit onderzoek ging over een andere wijze van reflecteren, die ik in bijna 1 jaar tijd heb geëvalueerd (ontwerp-evaluatie) met een kleine groep klantmanagers. Nu ontstaan bij mij vaak de mooiste inzichten tijdens gesprekken met anderen. In interactie gebeurd er iets 'snels' in mijn hoofd, die gespecialiseerd is in het maken en vinden van verbindingen. De ervaringsdeskundige trainer vertelde over hun start positie bij de verwerkingface van de opleiding. Een startpositie waarbij ze erkennen dat veel van hun gedrag en denken voortkomt uit het (vaak traumatisch) verleden. Op die manier herkende hij het Ontschuldigende effect wat ik ook vertelde bij de uitleg over het bovenstaande verklaringsmodel. Hiermee de eerste illusie onderuit halend dat het (diep van binnen) toch aan jezelf heeft gelegen, dat je dingen is overkomen. Dat is het echt niet! Want hoe kon jij anders? Je was immers nog een klein, kwetsbaar, afhankelijk en tijdloos kleintje.Gelukkig weten al veel mensen dat ze het zichzelf niet kwalijk hoeven te nemen dat ze 'gewired' zijn zoals ze zijn, vanwege hun 'past realities', hun traumatische (kind) ervaringen. En ik dacht... wauw.... das mooi! Fijn dat ze dat zo al doen!Vervolgens vertelde hij hoe ze daarna aan de slag gaan om te leren voorkomen om weer getriggerd te worden... Voorkomen? ehhhhhh..... Dat kan helemaal niet! Oh my.... even werd ik stil. En mijn verbindend hoofd nam het over. Ik zag het voor me hoe er steeds teleurstelling op teleurstelling zou komen, omdat de hoeveelheid mogelijkheden dat je 'geraakt' kan worden door een waarneming in het heden door de hersencheck met je verleden, in mijn ervaring ontelbaar zijn. Een hersencheck met de oude opgeslagen (vaak verdrongen) herinneringen die op onbewust niveau aan de lopende band wordt gedaan, met elke waarneming via al onze zintuigen. Dit checksysteem is namelijk net zo volautomatisch als dat ons hart blijft kloppen en we automatisch blijven ademhalen. Dat is niet te stoppen! Wat een illusie om te denken dat je kan voorkomen dat je getriggerd zal raken! En daar zag ik het ineens. Dit verklaringsmodel onschuldigt niet alleen JeZelf dat het verleden het gedrag in het heden heeft veroorzaakt zodat je mild kan zijn naar jeZelf. Zij onschuldigt ook jeZelf vanuit de wetenschap dit 'overactief reageren' steeds weer zal gebeuren en je daar dus ook niets aan kan doen. En als neveneffect ben je dan ook milder naar anderen Zelven, die van vergelijkbaar overactief overlevingssysteem last hebben.Hou aub op met proberen te voorkomen dat, riep ik uit. Focus je in plaats daarvan meer op het herkennen 'dat je in afweer' (geactiveerd overlevingssysteem) terecht bent gekomen, wanneer dat gebeurd en waardoor dat komt en zie dat moment van herkenning als een kans om dan hierop 'bij te sturen'. Elke keer weer opnieuw.Dus proberen te gaan voor 1 oplossing die voor altijd werkt (das eigenlijk Valse Hoop). zoals proberen te voorkomen dat je niet meer getriggert zou raken. Nee, zoals ik het zie gaat het om gewoon elke keer weer opnieuw mild te zijn naar jeZelf als je de nare gevoelens weer ervaart en vanaf daar dan te leren op zoek te gaan naar 'hoe anders willen en kunnen reageren'. Dat leren kan in groepsprocessen ondersteund worden. Met elkaar weet je altijd meer dan in je eentje. Vooral als je gegijzeld bent door zo'n naar gevoel. Het gesprek ging verder en wederom kreeg ik de kans om een volgende illusie te ontdekken, waar het 3de verontschuldigende niveau te vinden is. Het ontschuldigende effect ligt dit keer bij het ontschuldigen van de Zelven van de anderen, de triggers, of de symbolen zoals ik het zou zeggen. En hier worden de ontschuldigende effecten circulair. Als je eigen reageren over je eigen 'verhaal' gaat, je het jezelf niet kwalijk hoeft te nemen, ook het blijven reageren uit je verleden op waarnemingen in het heden is normaal, hoef je jezelf niet kwalijk te nemen, dan is per definitie de ander ook niet kwalijk te nemen dat jij 'door je geraakt zijn' in reacties schiet die eigenlijk gaan over je eigen verhaal. De 3de illusie dat het wel degelijk aan de ander ligt en dat die de oorzaak is van jouw pijn, kan hiermee ook overboord. Want deze ander staat dan slechts, en vaak onbedoeld, symbolisch voor iets wat je als kleintje is overkomen en wordt door jouw overlevingsmechanisme, jouw geactiveerde afweer, gebombardeerd tot de schuldige van jouw nare gevoelens, de geraakte pijn, die in feite over jouw eigen verhaal gaan. Zie hier de drie Ontschuldigende psychische niveau's van 't universeel PRIverklaringsmodel over het ontstaan en de werking van ons menselijk psychisch immuunsysteem. Wat een bevrijding kan dit geven! bevrijding van schuld en schaamtegevoelens over jeZelf en bevrijding van beschuldigingen naar de Zelven van anderen. Hoeveel ruimte voor verandering kan hierdoor ontstaan? NB- Ik ben dyslectisch en ondanks meerdere malen 'n taalcheck is het bij mij vrij normaal dat er toch nog fouten in blijven staan. Ik hoop dat u daar aan voorbij kan kijken en dat de inhoud voor zichzelf mag spreken. 

#persoonlijk bewustzijn
19Jun2018
De positieve effecten van een DSM Label
Quinta Ansem

En waarom het labelen niet nodig is “Mijn leven lang loop ik met zware voeten door het leven. Ik mankeer van alles, voel me regelmatig zwaarmoedig, en soms weer even niet. En niemand kon tot nu toe vertellen wat ik mankeerde. Nu weet ik eindelijk wat er ‘mis’ is met me. En vallen de puzzelstukjes op zijn plaats.” “Ik dacht dat ik gek was, dat ik niet kan genieten van het leven. Dat ik altijd wel iets zie en ervaar waardoor ik de moed verlies. Nu weet ik dat ik klinisch depressief ben, en snap ik het beter.” “Ik heb altijd al zo’n chaos in mijn hoofd. Nu ik weet dat ik ADHD heb, snap ik beter waarom dat zo is. Kan ik dat beter accepteren dat ik nu eenmaal zo druk ben.” Allemaal voorbeelden van teksten die ik overal op sociale media tegen kom, als het gaat om de positieve effecten van een ‘verkregen’ label. In essentie lijkt het erom te gaan dat je dan (even) voelt,  dat het niet jouw schuld is en je niets aan je gevoelens kan doen (t'is niet mijn schuld). Een verklarend label krijgen is dan nog beter te verkroppen dan diep van binnen de overtuiging voelen dat er wel iets met ‘jou’ aan de hand is, en…. belangrijker, dat het toch aan jezelf ligt (t'is wel mijn schuld). Dus dat je wel gek bent, waardeloos bent, kapot bent, mislukt bent, te groot bent, te klein bent, te gevoelig bent, te vreemd bent… en vul maar in. Dit zijn zelfoordelen. Oordelen die de mens zich op de een of andere manier eigen heeft gemaakt, omdat dit is hoe je je behandeld hebt gevoelt, en dat zal wel waar moeten zijn als jouw wereld bestaat uit de gratie van wat je gespiegeld krijgt van je omgeving. Of.. vanwege de waarheid dat de anderen (je ouders) je niet gaven wat je nodig had, omdat ze dat niet deden… (lees, niet konden/kunnen vanwege hun eigen beschadigingen) niet te behappen is, te verpletterend groot was. Jouw overlevingsmechanisme je de 'redding' gaf dan te denken, dat moet wel aan mezelf liggen. . Want gelukkig worden we dan beschermt door ons overlevingsmechanisme, waardoor we naar de ‘second worse’ optie gaan. Het moet wel aan onszelf liggen dat we niet krijgen wat we nodig hebben, want dan…… tja.. dan staan de opties open. Allemaal opties trouwens die nog steeds overlevingsmechanismen zijn. En allemaal opties die ten diepste gaan over de ‘onvervulde eeuwigheidsbehoefte’ aan liefde, in al haar vormen. Waarom dit ‘niet krijgen wat je nodig had’ zo erg is geweest? Omdat je als klein, kwetsbaar, kleintje, zonder tijdsbesef niet kan verwerken dat dat laatste waar zou zijn. Niet krijgen wat je nodig hebt, wordt dan ‘altijd niet’ of ‘nooit’ krijgen wat je nodig hebt. En dat is voor het tijdloze, of eeuwigheidsbewustzijn van alle kleintjes  die we allemaal zijn geweest ‘to much to handle’. Deze vorm van denken en voelen is van zichzelf erg pijnlijk. Het haalt de vreugde uit het leven. Want ja.. als je denkt dat je dat je wel gek bent, waardeloos bent, kapot bent, mislukt bent, te groot bent, te klein bent, te gevoelig bent, te vreemd bent… en vul maar in, wie kan er dan nog genieten van het leven? Simpelweg gezegd,  dit zijn loodzware gevoelens.. die eenmaal aan het oppervlakte gekomen,  alsof je in  drijfzand of moeras terecht bent gekomen, je naar beneden trekken. Deze vorm van denken en voelen, hebben we trouwens allemaal. Bij sommigen diep van binnen, nauwelijks aan de buitenkant voelbaar en zichtbaar.  Bij anderen zo aanwezig, dat ze daardoor bijvoorbeeld het label ‘klinisch depressief’ toebedeeld krijgen. Met die tijdelijke opluchting erbij.  Terug naar de labels. Als je even kan ervaren, ah… het ligt dus niet aan mij. Wordt je tijdelijk ontlast van dat loodzware gevoel, het ligt aan mij, het is mijn schuld. En dat lucht natuurlijk op!  Even voel je je lichter, normaler? Helaas dat deze opluchting slechts tijdelijk is, want de oorzaken van de gevoelens zijn nog niet naar het licht van het bewustzijn gebracht en het kunnen ervaren en verwerken van wat daar weer onder zit, is nog steeds hiermee niet ‘passend’ gedaan. En… niet onbelangrijk…. een label bevestigd ten diepste uiteindelijk wel dat er iets mis is met jou. Dat jij kapot bent, mislukt bent, waardeloos bent, gek bent......... Dus deze gevoelens worden door een label juist bevestigd! Je bent even van je schaamte en schuldgevoelens af, maar daarna blijft staan dat er iets mis is met jou, dus in een cirkelbeweging komen de loodzware gevoelens helaas weer terug.  En weet je, je hebt het label helemaal niet nodig om je weer even ‘normaal’ te voelen. Want als je weet dat deze gevoelens helemaal niets zeggen over wie jij werkelijk bent, slechts een reactie is vanuit ons overlevingsmechanisme die door een trigger (of symbool voor iets uit onze kwetsbare kindertijd) naar de oppervlakte is gekomen om je te beschermen tegen iets wat daar weer onder zit. Namelijk, het voelen hoe erg het is geweest voor ons als klein, kwetsbaar, hulpeloos en tijdloos wezentje dat we niet kregen wat we nodig hadden. En dat dit ‘reageren’ geheel ‘normaal’ is, gezien wat je als kleintje is overkomen, kan je je beginnen los te maken van de illusie dat jij dit denken en voelen wel zou zin.  Of dat 'niet krijgen' nu kwam door negeren, boosheid, geweld, misbruik, afkeuring, wantrouwen, stilte… of wat dan ook. Feit is, dat we allen de eeuwigheidsbehoefte aan liefde in al haar prachtige vormen niet of niet voldoende ontvingen. De paradox is dat we het toen nodig hadden, maar dat het onmogelijk was voor welke ouder dan ook om dat te kunnen leveren. En nu eenmaal volwassen, hebben we het nu niet meer nodig, maar vanwege dit ‘geslagen gat van onvervulde kindbehoeften’ zijn we dit nog steeds grotendeels onbewust aan het proberen te krijgen. In onze kindertijd hadden we dat, vanwege de hulpeloze kindcontext en het eeuwigheidsbewustzijn deze illusies nodig. Nu echter niet meer. Wat we onbewust nog steeds proberen te krijgen als volwassenen is in essentie  buitengewoon onrealistisch en veroorzaakt daardoor veel leed. Het goede nieuws is dat we 'liefde in eeuwigheidsvorm' niet nodig hebben en dat we (met wat hulp) kunnen stoppen die eeuwigheidsliefde proberen vervult te krijgen.  Dan kunnen we gaan genieten van wat er nu daadwerkelijk aanwezig is. Een wereld vol met mogelijkheden en moois, naast de ook lelijke dingen. En kunnen we kiezen voor dat mooie te laten zijn en laten groeien door daar onze aandacht aan te geven.  Ik kies voor Liefde, genieten van wat er is. Inclusief genieten van wie ik zelf ben, met alle ‘normale’ overlevingsreacties die erbij horen. Hoe is dat voor jou?   NB- Ik ben dyslectisch en ondanks meerdere malen 'n taalcheck is het bij mij vrij normaal dat er toch nog fouten in blijven staan. Ik hoop dat u daar aan voorbij kan kijken en dat de inhoud voor zichzelf mag spreken.  Hieronder kunnen je vrienden zich aanmelden. Jullie krijgen beiden gelijk een beloning van 125 Yp. Je kunt het helemaal bewerken en op maat maken.Weghalen is ook heel eenvoudig met het rode kruisje als je er met je muis op gaat staan. Word lid en beloon de maker en jezelf! Aanmelden

MEER