sterre

Lid sinds: 16-01-2017

#racisme
03Feb2017
Racisme, zijn woorden ook een handeling?
sterre

Racisme is een erg actueel onderwerp ter gesprek, discussies, ruzies en tot doodsbedreigingen aan toe. Zo uitte documentairemaakster Sunny Bergman haar steun in de afschaffing van zwarte piet, en kreeg ten gevolg talloze bedreigingen ter reactie. (‘landverrader’, ‘je moet doodgeslagen worden met de roe’) Wat mij opvalt in deze discussie is vaak de eerste reactie van blanke mensen wanneer zij voelen dat zij aangesproken worden op dit onderwerp: Meteen worden er voorbeelden genoemd waarop zijzelf als blanke westerling gediscrimineerd worden, vinden zij dat het allemaal overdreven word of worden zij ronduit agressief. Laatst had ik een kort gesprek over racisme met een vriend, hij stelde dat je pas racist was  wanneer je handelt naar superioriteit over een ander ras (dit was tevens de definitie in het Dikke van Dale woordenboek). Wanneer je een racistische opmerking maakt, zonder hier verder op te handelen.. zou je geen racist zijn. Mijn vraag hierop was of de opmerking zélf niet ook al een handeling was. Hij stelde dat het mogelijk is dat men puur alleen ter observatie kan spreken zonder hiermee een handeling uit te voeren. In theorie ben ik het hiermee eens, wanneer je denkt aan mensen die puur ter observatie een opmerking maken zonder enige bijbedoeling zoals kinderen of aan bijvoorbeeld iemand met een autistische stoornis. Ik denk echter dat vrijwel elk volwassen, gemiddeld (normaal gezond) mens, gebonden en gevormd is door sociaal wenselijk gedrag, en hiermee de consequenties en intenties van woorden, dondersgoed door heeft en weet te gebruiken of te censureren naarmate de sociale situatie behoeft. En nu heb ik het niet over welsprekende vlotte-babbel Rutger die met iedereen een interessant gesprek aan kan knopen, ik heb het over de doorsnee Jan en Annemarie die in redelijke normale omstandigheden opgegroeid zijn en niet gehinderd worden door bijvoorbeeld een autistische stoornis. En als jij, door hebt wat je kunt beïnvloeden en weet wat de consequenties van jouw woorden kunnen zijn dan maak jij keuzes in welke gedachten jij uitspreekt of niet. Deze keuzes zijn handelingen, die naar mijn mening racistisch kunnen zijn. Of zij dan daadwerkelijk bedoelt zijn als superieure uiting van je ras, heeft met heel veel factoren te maken. In de eerste instantie met je opvoeding: het is vaak zo dat wij nu eenmaal een bepaald beeld hebben gekregen van een ander ras, via films of andere media en van onze ouders en het algemene sociale kader waarin we opgroeien. Vaak weten wij niet dat bepaalde uitspraken of tradities racistisch overkomen of op deze manier invloed hebben. Wanneer wij hier vervolgens op worden gewezen, voelen wij ons bedreigd en beledigd, aangevallen. Alsof wij persoonlijk de neo-nazi vertegenwoordigen die iemand het hoofd in trapt. Wij voelen ons ongemakkelijk want het pas niet bij ons zelfbeeld van welopgevoede vrijdenkende Nederlanders. Wij willen graag gezien worden als progressieve beschaafde mensen die het beste met de meeste mensen voor hebben. Wanneer wij erop aangesproken worden dat dat niet altijd het geval is, komt ons zelfbeeld in gevaar en proberen wij met alle macht de kreukels in dit beeld glad te strijken door in de verdediging te schieten. Ik vind dat wij, als blanke westerling, niet zo lichtgeraakt moeten zijn wanneer wij aangesproken worden op racistisch gedrag en uitspraken. Luister ten eerste naar wat iemand daadwerkelijk zegt, wuif dit niet meteen weg of schiet niet meteen in de verdediging, alleen omdat het je ongemakkelijk laat voelen.  Laten we het juist bespreekbaar maken, luister en stel vragen wanneer je niet begrijpt dat hetgeen wat je hebt gezegd of gedaan racistisch over is gekomen, en neem het aan boord. Want wie ben jij om de ander te vertellen dat hij zich niet gediscrimineerd voelt? Waarom zou jij dat beter weten dan de ander? En ten slotte, wanneer het niet jouw intentie is geweest om zo over te komen… waarom zou je dan niet juist luisteren naar wat de ander zegt en je gedrag en of uitspraken hieraan aanpassen? Je wilt toch tenslotte niet dat je iets uitstraalt waar jij niet achter staat?  note: Als je geïnteresseerd bent in dit onderwerp dan raad ik je ten zeerste aan de documentaire ''wit is ook een kleur'' van Sunny Bergman te kijken.

#maatschappij
17Jan2017
De Ikeaficatie van de samenleving
sterre

Een tijdje terug ging ik naar een lezing van Thijs Lijster met de titel 'De ikeaficatie van de samenleving'.  Naar aanleiding van de columns die hij had geschreven voor De groene Amsterdammer en Filosofie Magazine, heeft hij een boek geschreven genaamd 'De Grote Vlucht Inwaarts'. Kort samengevat besprak Lijster zijn waarnemingen over hoe men in de huidige (met name westerse) maatschappij voelt dat de wereld niet meer maakbaar is, en in plaats daarvan de maakbaarheid van henzelf of hun directe omgeving (huis) centraal zet. (Denk aan de succesvolle meubelmagnaat Ikea, en zelf reflectie methodes zoals Mindfullness). Aldus de titel van zijn boek 'De Grote Vlucht Inwaarts' waarin hij beschrijft dat mensen in zichzelf keren in plaats van naar een groter algemeen maatschappelijk doel te streven. Ik was het eens met het grote deel van zijn verhaal en met name één onderdeel wil ik graag belichten. De rages van inspiratiequotes, magazines die verkondigen dat zij het antwoord op jouw levensvraagstukken hebben en het eeuwige: ''Leven in het hier en nu''. ''Home is where the heart is'' Iedereen kent het, de zogenaamde ''vintage looking'' maar toch compleet nieuwe (hoewel opgeschuurde) bordjes, kandelaars, en zelfs deurmatten met de uitermate cliché uitspraak. Ik wil wedden dat als jij het niet zelf thuis hebt, je tenminste twee mensen kent die het in hun huis hebben. Het lijkt voor mij de perfecte belichaming van precies datgene wat mij zo ergert aan deze nieuwe lifestyle: het inhoudloos kopiëren van en het vermijden van een eigen mening vormen. Mijn vraag is: wanneer wij alles ''objectief'' beschouwen, onze eigen gedachten en gevoelens, het leven in het ''hier en nu'' zonder reflectie op het verleden of het denken aan de toekomst, hoe kunnen wij dan meningen vormen over wat wij belangrijk vinden in de samenleving en deze verwoorden, bespreken en uitvoeren? Leven in het ''Hier en Nu'' Het is heel erg populair. Als je er zelf geen aanhanger van bent, dan zal je vast wel iemand in je naaste omgeving kennen of in een magazine zoals ''Happinez'' erover hebben gelezen. Anders ken je het wel in andere vormen, collega Susan die na een inspirerende retrait in india  helemaal zen  terug komt en beweert dat dít de enige echte manier van leven is. Ze zal er elk moment dat jij haar tegenkomt er op de een of andere manier wel naar refereren of er op die paar momenten dat je van haar verlost bent, op facebook over posten.In deze mindfullness lifestyle is  alleen dít moment  van belang en dat is dan ook hun enige boodschap.  Het naar je verleden of toekomst kijken is bijna als iets schandelijks, wat je ten koste van alles moet vermijden. Denk ook aan de onder de jongeren een tijdje terug een erg populaire uitspraak ''YOLO" ( You Only Live Once). Dergelijke uitspraken werden in mijn omgeving vaak gedaan op (dronken) ondoordachte momenten waarop diegene óf aanvoelt dat de consequenties van zijn (aankomende) daden niet prettig zullen zijn, óf nadat deze daden uitgevoerd waren en ze eigenlijk beschaamd waren hierover. Ik hoor de verontwaardiging al rommelen en Ja, natuurlijk moet je genieten van het leven, af en toe spontane dingen doen en het leven met aandacht voor wat er op dat moment recht voor je neus staat is natuurlijk waardevol. Maar deze waarden, worden in mijn ervaring vaak vergeten door mensen die het 'leven in het hier en nu' verkondigen. Om maar een van de kernpunten van mindfullness aan te halen, het compleet objectief je gedachten en gevoelens door je heen laten stromen zonder daar een oordeel over te vormen. Ik vraag me af, wat blijft er dan nog over? Wanneer alles maar een vluchtige doorvoer is waar is dan de waarde? Wie ben jij dan als jij geen mening hebt over jouw eigen gedachten en gevoelens?  Het lijkt voor mij eerder een manier om consequenties te vermijden en te vluchten voor daadwerkelijke zelfreflectie en het vormen van eigen meningen. Pas wanneer wij onze eigen meningen, oordelen, vooroordelen en gevoelens erkennen, en vervolgens beoordelen kunnen wij deze verwoorden en corrigeren. Dán pas is er discussie mogelijk, dán is er ruimte voor verandering en groei. note:Op mijn vorige artikel had iemand een prachtig bericht gestuurd met de uitspraak ''leef in het hier en nu.'' Dit artikel is geenszins een aanval op die persoon of de goede bedoelingen ervan, ik waardeer de reactie en dit artikel staat los van dit bericht. Toch deed me dit denken aan discussies die ik vaker heb gevoerd over dit onderwerp en wou ik graag mijn gedachten hierover opschrijven. Ik ben er bovendien van bewust dat dit artikel wellicht heftige reacties op zal leveren, mensen zijn vaak erg persoonlijk beledigd wanneer ik dit onderwerp aansnijd, maar ik ga graag deze discussie aan als deze op een nette manier gebeurd.

MEER