×

Yoors


exit_to_app Inloggen

480
camera_alt
Afbeelding toevoegen
60
Transitie Jeugdzorg: de grote pispaal voor alles wat er mis is!

Transitie Jeugdzorg: de grote pispaal voor alles wat er mis is!


De transitie van de jeugdzorg naar de gemeenten is een voldongen feit. Voor velen is dit een hard gelag. Ook voor mij als ik heel eerlijk ben, ook al heb ik er in mijn persoonlijk leven weinig meer mee van doen. Psychische zorg hoort mijns inziens thuis in het basispakket bij de zorgverzekeraar en is daarmee een taak van de overheid. Het benaderen als zijnde een tweederangs zorg, is niet alleen zeer kwalijk te noemen maar ook onjuist. Naarmate de problemen zich opstapelen ten gevolge van deze transitie, zie je dan ook dat de weerstand en de roep voor terugdraaien luider en luider wordt in de samenleving. Dat ook ouders zich steeds meer uitspreken in de media en naar buiten treden met schrijnende verhalen over hun psychisch zieke en veelal suïcidale kind, is ernstig genoeg om ook eens de andere kant van het verhaal voor het voetlicht te brengen. Temeer omdat professionals, en dan met name psychiaters, deze trieste en schrijnende verhalen direct aangrijpen om aan te tonen dat deze huiveringwekkende voorbeelden een direct gevolg zouden zijn van de transitie.

Begrijp me niet verkeerd: ook ik wil graag dat politici de transitie zo spoedig mogelijk terugdraaien, zodat daarna de weg vrij gemaakt kan worden om de kinder- en jeugdpsychiatrie drastisch te hervormen. Iets wat hard nodig is. Maar strijden en beargumenteren hoort wel op zuivere gronden plaats te vinden. Iets dat nu op geen enkele wijze het geval is. Om te voorkomen dat de dingen steeds meer een eigen leven gaan leiden, en er nog meer dieptrieste details over het leven van suïcidale jongeren op straat komen te liggen, klap ik daarom uit de school. Wachtlijsten in de kinder- en jeugdpsychiatrie zijn er namelijk al decennialang, zowel in de ambulante als klinische zorg. Toegegeven, deze wachtlijsten fluctueren nogal eens en er zijn zelfs periodes geweest dat ze geheel verdwenen leken te zijn. Maar beweren dat wachtlijsten, geen tijdige adequate zorg en een gebrek aan crisisbedden een direct gevolg zouden zijn van de transitie, is pertinent een leugen.

Hoezo transitie?

Al in 1997 namelijk werd voor mijn destijds 11-jarige zoon heel Nederland platgebeld met de vraag of er misschien een crisisplek beschikbaar was voor hem. De behandelaren zaten met de handen in het haar en de situatie was zeer nijpend. Zonder verder in details te treden, mijn inmiddels kerngezonde volwassen zoon heeft immers recht op een stuk privacy, iets wat ik ook andere huidige ouders in soortgelijke situaties dringend wil adviseren, kan ik zeggen dat de situatie acuut was en de gevolgen van al dat leuren voor een plek groot waren. En dan hebben we het nog niet eens over het feit wat het met je doet als ouder zijnde als blijkt dat er gewoon geen plek is voor je kind, terwijl je toch echt dacht in een zeer welvarend land te wonen. Het pingpongen met mijn ernstig zieke kind, want zo voelde dat destijds, resulteerde uiteindelijk noodgedwongen in een spoedopname op de afdeling kindergeneeskunde in een algemeen regulier ziekenhuis. Vanwaar hij na een volle week uiteindelijk overgebracht werd naar een psychiatrische kinder- en jeugdkliniek. Dus hoezo transitie? Ook in de daaropvolgende jaren ben ik in mijn omgeving geregeld geconfronteerd met crisissituaties waar de jeugd-ggz geen antwoord op wist en voor wie geen goede behandelplek beschikbaar was. De gevolgen laten zich raden.

Bescherm kwetsbare kinderen en jongeren tegen media-aandacht

De impact van de transitie is enorm, de gevolgen aanzienlijk, de bureaucratie rijst de pan uit, en er vindt pure kapitaalvernietiging plaats in de vorm van sluiting van praktijken en instellingen. Ook is het een feit dat uitstekende betrokken professionals in steeds grotere getale hun vakgebied dreigen te verlaten en dat soms ook al gedaan hebben vanwege de enorme puinhoop. Toch, ondanks dit alles lijkt me het verstandig maar vooral ook zuiver om de juiste weg te blijven bewandelen wanneer men hiertegen in opstand wil komen. Daarnaast lijkt het mij goed dat men de kinderen en jongeren om wie het gaat in bescherming neemt tegen de levenslange impact en gevolgen, die het uitzonderlijk gedetailleerd op straat gooien van hun welbevinden heeft voor de lange termijn. Juist professionals zouden om die reden uiterst omslachtig te werk moeten gaan met deze o zo gevoelige informatie in plaats van dat zij er welig ge(mis)bruik van maken.

Ooit, lang geleden was ik zo’n zelfde kind. Na een zeer traumatische jeugd raakte ik als adolescent jarenlang ernstig depressief, kreeg anorexia, werd uiteindelijk suïcidaal en deed daadwerkelijk een poging mijn leven te beëindigen. De gevolgen voor je verdere ontwikkeling zijn te allen tijde desastreus. Maar waar veel ouders en ook professionals niet bij stilstaan, is dat er een moment in je leven komt dat je als jongvolwassene de dingen achter je wilt laten. Dat je snakt naar een normaal leven en wilt vertrekken uit die patiënten- en slachtofferrol. Dat je net als ieder ander mens met een schone lei aan je nieuwbakken volwassen leven wil beginnen en iets moois wil opbouwen. Voor mij betekende dit, dat ik radicaal al mijn schepen achter me moest verbranden. Om die reden nam ik dan ook het besluit om te verhuizen, ver weg naar een andere woonplaats. Verlost van al die mensen die alles over mijn verleden wisten en me voortdurend met scheve ogen aan bleven kijken. Een andere mogelijkheid was er gewoonweg niet. Let wel: dit was nog vóór het internettijdperk! Hoe moeilijk moet dit dan wel niet zijn in de huidige tijd als alles voorgoed online staat? Of hebben deze kinderen en jongeren soms géén recht op een frisse en blanco start wanneer zij daar later behoefte aan hebben? Met een brok in mijn keel en veel mededogen kijk ik dan ook naar de psychisch zieke jongeren van nu. En dan vooral naar degenen waarvan ouders in praatprogramma’s en door middel van andere mediaoptredens de ellende van hun kind naar buiten brengen. Simpelweg omdat zij heilig geloven dat de oorzaak van geen adequate hulp enkel bij de transitie ligt. Nee, veroordelen zal ik deze ouders beslist niet. Per slot van rekening doen zij dit uit pure wanhoop en dat is op zichzelf al erg genoeg. Maar dat ook professionals over elkaar heen buitelen en deze drama’s inzetten om ten onrechte de schuld van dit alles in de schoenen van de transitie te schuiven, is werkelijk ten hemel schreiend. Juist zij zouden beter moeten weten en de gevolgen behoren te overzien.

Al deze schrijnende voorbeelden hebben namelijk een aantal grote gemene delers: marktwerking, versnipperde zorg, veelal symptoombestrijding in plaats van adequate behandeling en het voortdurend doorschuiven van complexe patiënten, zijn zomaar wat oorzaken die medeverantwoordelijk zijn voor de ontstane situaties. Strijden voor de goede zaak doe je mijns inziens altijd met open vizier. En waar nodig durf je de hand ook in eigen boezem te steken. Kwetsbare kinderen en ouders gebruiken voor de so-called goede zaak, is dan ook beneden alle peil. Temeer omdat de oorzaak zoveel breder is dan alleen de transitie.

Met open vizier het slagveld betreden

Voor mijn zoon en vele anderen met hem, waren er geen psychiaters die de barricaden opgingen, in de pen klommen en de media aanschreven, geen twitterende psychiaters die voortdurend onjuiste informatie aandroegen zonder de hand in eigen boezem te steken. Nee, dat gebeurde allemaal niet omdat er nu eenmaal geen transitie plaatsgevonden had destijds. Niemand die opkwam voor onze kinderen, deze jongeren en hun ouders. Hadden ze dat namelijk wel gedaan dan was overduidelijk geweest dat er iets structureel mis was en is binnen de kinder- en jeugdpsychiatrie, alsmede met het overheidsbeleid ten aanzien van de hele zorg. Om die reden lijkt het mij dan ook zeer verstandig als professionals eerst eens wat verder leren kijken dan hun neus lang is. Weigeren ze dat stelselmatig dan zullen zij zichzelf en anderen nog meer schade toebrengen dan nu al het geval is. Zij zullen ten gevolge van deze houding nog ongeloofwaardiger worden dan ze nu al in de ogen van velen zijn. Laten we inderdaad hopen dat zij de euvele moed hebben om met open vizier het slagveld te betreden. In de eerste plaats natuurlijk voor de kinderen, jongeren en ouders zelf. Maar niet minder belangrijk: vooral ook voor de geloofwaardigheid van henzelf, hun eigen vakgebied en het voortbestaan van dit prachtige specialisme. Want dat is wat het te allen tijde blijft.




Marion Wever
Ik ben het helemáál met je eens... en het is altijd al zo geweest idd ook mijn ervaring vanuit mijn jeugd meer dan 50 jaar geleden.
26-06-2017 09:30
26-06-2017 09:30
Flying Eagle
Een mooie open brief, Yvonne!
26-06-2017 07:18
26-06-2017 07:18
Hans van Gemert
Heel goede blog!
26-06-2017 00:04
26-06-2017 00:04
LWAlmanak
Goede blog, ik deel hem even!
25-06-2017 23:48
25-06-2017 23:48